Ο Λευτερης Παπαγιαννακης μιλαει για τα ΚΕΣΠΕΜ στο «Νεανικο Καλειδοσκοπιο»

Ο υπεύθυνος του Κέντρου Στήριξης Προγράμματος Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων στην Ξάνθη και την Κομοτηνή, Λευτέρης Παπαγιαννάκης παρουσίασε στο «Νεανικό Καλειδοσκόπιο» του ραδιοφωνικού Παρατηρητή –καλεσμένος του Σπύρου Νάκου και της υπογράφουσας- μια νέα σειρά από 7 τεύχη της σειράς «Κλειδιά και Αντικλείδια». Πρόκειται για συγγράμματα που σχετίζονται με την εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων και έχουν συνταχθεί από μια αξιόλογη ομάδα επιστημόνων, όπως η Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδαγωγικής στο Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης για την Προσχολική Ηλικία του ΔΠΘ, Μαρία Σφυρόερα, η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Γλωσσολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών, Άννα Ιορδανίδου, ο ιστορικός Λάμπρος Μπαλτσιώτης, ο Λέκτορας στη Νομική του ΔΠΘ, Κώστας Τσιτσελίκης, ο Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του Πανεπιστημίου Αθηνών, Βασίλης Τσελφές και αρκετοί ακόμη αξιόλογοι επιστήμονες. Με αφορμή τα νέα βιβλία ξετυλίχτηκε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για το επίπεδο της παιδείας των μαθητών από τη μουσουλμανική μειονότητα, το ρόλο που διαδραματίζουν οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και οι πολιτικές που τις χωρίζουν, παράλληλα με την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και τη στήριξη που της παρέχει η Ελλάδα.

Κλειδιά – αντικλείδια – συνταγές

Ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης σημειώνει ότι τα βιβλία της σειράς απευθύνθηκαν αρχικά σε δασκάλους της Α/θμιας Εκπαίδευσης. «Οι συγγραφείς είναι όλοι συνεργάτες του προγράμματος. Υπάρχουν δάσκαλοι, καθηγητές πανεπιστημίου. Συνολικά θα έχουμε 32 βιβλία, τα οποία θα βγουν στο διαδίκτυο, από τα οποία έχουν τυπωθεί τα 20». Η διεύθυνση του διαδικτύου είναι: www.kleidiakaiantikleidia.net

«Τα βιβλία είναι υποβοηθητικά της διδασκαλίας και στηρίζονται στην εμπειρία και την άποψη των ανθρώπων που τα γράφουν. Είναι μια πρόταση επιλογής του τρόπου διδασκαλίας. Προτείνουν διάφορα κλειδιά και αντικλείδια για να ξεκλειδώσει η δύσκολη κατάσταση που επικρατεί μέσα σε μια τάξη μειονοτικού σχολείου. Αυτό που έχω συμπεράνει είναι ότι όλα είναι θέμα επιλογής του δασκάλου, χωρίς βέβαια να φεύγει από το αναλυτικό πρόγραμμα. Όσοι τα έχουν διδάξει γνωρίζουν ότι είναι καλές λύσεις και πρέπει τουλάχιστον να δοκιμαστούν από τους συναδέλφους τους».

Για τον κ. Παπαγιαννάκη οι προτάσεις των κλειδιών μπορούν να υλοποιηθούν και από τους γονείς στο σπίτι. Τα κλειδιά διακρίνονται σε περιγραφικά, θεωρητικά ως προς το περιεχόμενό τους όπως το «Γλωσσική ετερότητα στην Ελλάδα» του Λ. Μπαλτσιώτη και το «Η μειονοτική εκπαίδευση της Θράκης» του Κ. Τσιτσελίκη και σε πρακτικά με χρήσιμες συμβουλές για τη διδασκαλία συγκεκριμένων μαθημάτων.

Η σχέση του ΚΕΣΠΕΜ με την τεχνολογία αφορά εν πρώτοις το ότι οι μαθητές βελτιώνουν τα ελληνικά τους μέσα από Η/Υ. «Δεν κάνουμε μάθημα μέσω ελληνικών, αλλά δείχνομε στα παιδιά πώς ο υπολογιστής μπορεί να βοηθήσει στο μάθημα. Χρησιμοποιούμε δύο εφαρμογές ‘Ο ιππότης στο κάστρο των γραμμάτων’ και ‘Ο ιππότης στο κάστρο των λέξεων’, που προέρχονται από το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου. Τα προγράμματα έχει αναλάβει ο Μίλτος Κύρκος που είναι ειδικός στο e- learning, μαζί με συγκεκριμένους δασκάλους».

Οι εναλλακτικές μέθοδοι διδασκαλίας που προτείνονται μέσω των ΚΕΣΠΕΜ μπορεί να ξενίζουν τους οπαδούς των παραδοσιακών μεθόδων πλην όμως είναι αποτελεσματικές. Ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης δίνει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Το να χρησιμοποιήσουμε κάτι που φαίνεται σαν παιχνίδι, όπως η τράπουλα, προκάλεσε σοκ σε κάποιους δασκάλους. ‘θα κάνετε τα παιδιά χαρτοπαίχτες;’ ρωτούσαν. Τους εξηγήσαμε ότι η τράπουλα είναι αριθμοί και μπορεί να χρησιμοποιηθεί στα μαθηματικά, με την έννοια ότι βλέπει το παιδί τον αριθμό και τον λέει, οι περισσότεροι το κατάλαβαν».

Ελληνοτουρκικές σχέσεις κι εκπαίδευση

Επιφυλακτικός απέναντι στις εξετάσεις που θα κληθούν να δώσουν από την ερχόμενη σχολική χρονιά οι μαθητές των δημοτικών εμφανίζεται ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης, όπως και οι περισσότεροι που ασχολούνται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με τη μειονοτική εκπαίδευση. Αναζητά όμως το πρόβλημα στην αρχή του: «Έχω την εντύπωση ότι σε άλλες χώρες δεν υπάρχει επίσημο μειονοτικό σύστημα εκπαίδευσης, ακόμη κι αν υπάρχουν μειονότητες. Όταν έκανα τον πρώτο σχολικό χρόνο της ζωής μου στη Γαλλία δεν πήγα ως μειονότητα. Μιλούσαμε γαλλικά και ήταν σχεδόν η πρώτη μου γλώσσα.

Στην Αμερική, οι έλληνες της Νέας Υόρκης έχουν το δικαίωμα να ιδρύσουν δικά τους σχολεία με κάποιες ειδικές ρυθμίσεις. Εδώ υφίσταται μια κρατική μορφή και μάλιστα σε συνεργασία με τους γείτονες.

Μου έχουν αναφέρει ότι υπάρχουν εφτά κατηγορίες δασκάλων. Οι απόφοιτοι της ΕΠΑΘ, οι απόφοιτοι του Ιεροδιδασκαλείου, οι μετακλητοί από την Τουρκία, οι οποίοι συνολικά δεν έχουν το ίδιο επίπεδο λόγω διαφορετικής πορείας σπουδών. Οι διαφορές μεταφέρονται στη διδασκαλία. Θεωρώ ότι βρισκόμαστε πλέον σ’ ένα δρόμο για να βρεθεί λύση. Το να εισαχθούν εξετάσεις στα μειονοτικά δημοτικά μου φαίνεται απίθανο και σαφώς δεν είναι κίνητρο για να μάθουν τη γλώσσα.

Ένα άλλο μεγάλο δράμα είναι το να συνεχίσουν το δημοτικό. Όταν υπάρχουν παιδιά που πηγαίνουν στο γυμνάσιο και δεν ξέρουν να γράφουν το όνομά τους δε νομίζω ότι μπορούν να περάσουν τις εξετάσεις στην Ε΄ Δημοτικού. Το να γίνουν εξετάσεις επιεικείς δεν είναι λύση».

Ο κ. Παπαγιαννάκης προτείνει αλλαγές ριζικές, αλλά πιστεύει ότι πάνω απ’ όλα τα ίδια τα μέλη της μειονότητας δεν πρέπει να δίνουν έμφαση στην όποια ιδιαιτερότητα τους διακρίνει. «Αν δεν αποφασίσουμε κάποια στιγμή ότι τα πράγματα δε γίνεται να είναι τόσο ιδιαίτερα δεν υπάρχει λύση. Το κυριότερο είναι ότι υπάρχουν δύο κράτη που ρυθμίζουν αυτή την κατάσταση, δυο τεράστιοι μηχανισμοί».

Σημειώνει και τα προβλήματα που χωρίζουν τις δύο χώρες, αν και υποστηρίζει ότι θα επιλυθούν. «Στον αιώνα που είμαστε δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα και η Τουρκία να αποτελούν ένα από τα παγκόσμια προβλήματα σε επίπεδο Μεσανατολικού. Η κατάσταση θα λυθεί πέρα από μας και μιλάω για την ανάγκη των κοινωνιών κι όχι για επιβαλλόμενη λύση».

Ο κ. Παπαγιαννάκης παραπέμπει στις αλλαγές που έχουν γίνει στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια. «Εδώ και τρία χρόνια έχει κάνει πολύ περισσότερα από ό,τι τα τελευταία 50, από επιλογή. Ας μην ξεχνάμε ότι η μόνη χώρα που υποστηρίζει την Τουρκία στην Ευρώπη είναι η Ελλάδα. Οι γάλλοι είπαν ρητά όχι, οι γερμανοί επίσης».

Δημόσια ή μειονοτικά;

Στα μείον και στο ρόλο της πολιτικής στην εκπαίδευση ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης αντιπαραβάλλει την αύξηση του αριθμού των μαθητών από τη μειονότητα που επιλέγουν τα δημόσια σχολεία. «Οι άνθρωποι όμως της μειονότητας το αντιμετωπίζουν ως πρόβλημα, υπό την έννοια ότι τα παιδιά δεν έχουν την τουρκική σαν κύρια γλώσσα».

Σ’ ένα μεγάλο βαθμό δεν έχει γίνει κατανοητό ότι σε μια χώρα όπου η επίσημη γλώσσα είναι η ελληνική, η πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες και σε σημαντικό ποσοστό και στον ιδιωτικό τομέα προϋποθέτει τουλάχιστον την καλή γνώση της γλώσσας. Το ερμηνεύει ως μηχανισμό άμυνας απέναντι στο ενδεχόμενο να χαθεί η πολιτισμική ταυτότητα. «Θεωρούν ότι τα παιδιά θα χάσουν την ταυτότητά τους κι αυτό είναι απόλυτα κατανοητό για κάποιον που αισθάνεται τον εαυτό του ως μειονότητα. Προσωπικά, όταν αναφέρομαι σε ανθρώπους δε μπορώ να δηλώνω ότι ανήκουν σε μειονότητα. Το ξέρω όμως ότι οι ίδιοι το διεκδικούν.

Επί του παρόντος, πιστεύω ότι δε γίνεται να μη μάθουν ελληνικά από τη στιγμή που επιλέγουν να ζήσουν εδώ. Όποιος θέλει να ζήσει και να συμβιώσει με ποιοτικούς όρους πρέπει να μάθει τη γλώσσα, διαφορετικά αυτοπεριορίζεται. Πηγαίνει σε μαγαζιά όπου συνεννοείται στη γλώσσα του, οποιαδήποτε κι αν είναι αυτή και δημιουργούνται γκέτο. Στόχος είναι η προσαρμογή, όχι η αφομοίωση και η ζωή μέσα σ’ ένα πλαίσιο πολύ συγκεκριμένο».

Ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης παραθέτει και τα δικαιώματα που διαθέτουν οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης ως έλληνες πολίτες, μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Με την ελληνική υπηκοότητα που διαθέτουν μπορούν να ταξιδέψουν οπουδήποτε στην Ευρώπη. Ένας φίλος μου έλεγε ότι ταξίδεψε στην Ιταλία κάποιος από τη μειονότητα, δείχνοντας απλά διαβατήριο και δίπλα του ήταν ένα αεροπλάνο με επιβάτες από την Τουρκία και τους κατέβασαν τα πάντα, τους άνοιξαν τις βαλίτσες, τους έκαναν σωματική έρευνα. Σαφώς και είναι κακό να υπάρχουν αυτά τα πρότυπα, αλλά το σημαντικό είναι να καταλάβουμε τα πλεονεκτήματα της ΕΕ».

Επανερχόμενος στο εργαλείο της γλώσσας, δίνει το παράδειγμα των μητέρων που επέλεξαν να μάθουν τα ελληνικά για να επικοινωνούν καλύτερα με τα παιδιά τους και να μπορούν να τους σταθούν στο σχολείο.

150 θέσεις στην ΕΕ

Ο Σπύρος Νάκος παρουσίασε την ευκαιρία που δίνεται σε αποφοίτους της Β/θμιας να διεκδικήσουν μία από τις 150 θέσεις εργασίας. «Αφορά αποφοίτους της Β/θμιας με κατάρτιση στον τομέα της φυσικής, χημείας, ηλεκτρολογίας και κατασκευών. Πρόκειται για θέσεις στα όργανα της ΕΕ, σε Λουξεμβούργο, Στρασβούργο και Βρυξέλλες. Απαιτείται προϋπηρεσία 4 ετών, άριστη γνώση της μιας από τις 11 επίσημες της ΕΕ και ικανοποιητική γνώση μίας ακόμη. Οι ενδιαφερόμενοι οφείλουν να στείλουν τις αιτήσεις τους ηλεκτρονικά μέχρι τις 30 Απριλίου και να λάβουν την αίτηση από το www.europa.eu.int/epso. Ο μισθός ξεπερνά τα 3.000 ευρώ».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.