Τελος στο φαντασμα της μαστεκτομης

Χωρίς αναπηρίες και ψυχολογικούς τραυματισμούς θα μπορούν πλέον να συνεχίζουν τη ζωή τους οι γυναίκες, και μάλιστα οι νέες, οι οποίες προσβάλλονται από καρκίνο του μαστού, που αποτελεί την πιο συχνή νεοπλασία στις γυναίκες. Η αντιμετώπιση έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Όπως υποστηρίζει ο διευθυντής του τμήματος Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης, αναπληρωτής Καθηγητής κ. Μιχάλης Κουκουράκης, η επέμβαση της ριζικής μαστεκτομής δεν αποτελεί τον κανόνα στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού. Οι γυναίκες μπορούν να διατηρήσουν το μαστό τους, αφού υποβληθούν σε μία περιορισμένη εκτομή του όγκου και ακολούθως ακτινοθεραπεία του μαστού ή της μασχάλης.

Ο ΠτΘ μιλά σήμερα με τον Καθηγητή κ. Κουκουράκη για το ελπιδοφόρο αυτό μήνυμα που έρχεται να δώσει νέα προοπτική στη ζωή των γυναικών που αντιμετωπίζουν πρόβλημα καρκίνου του μαστού.

ΠτΘ: κ. Κουκουράκη, ξεκινώντας θα θέλαμε να επιχειρήσετε μία προσέγγιση του όλου θέματος…

Μ.Κ.: Ο καρκίνος του μαστού, όπως φαντάζομαι γνωρίζουν όλες οι γυναίκες, γιατί οφείλουν να γνωρίζουν, είναι ένας καρκίνος πολύ συχνός Είναιωστόσο κάτι που δεν πρέπει να τρομάζει τις γυναίκες γιατί αντιμετωπίζεται και μάλιστα ριζικά. Περίπου θα μπορούσα να υπολογίσω ότι στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης έχουμε τριακόσιες περίπου νέες περιπτώσεις ετησίως με αυτή τη νόσο και οι οποίες αντιμετωπίζονται στα διάφορα νοσοκομεία της περιοχής και ακτινοθεραπευτικά. Το μοναδικό κέντρο, ωστόσο που διατίθεται στην περιοχή μας, είναι εδώ στην Αλεξανδρούπολη.

ΠτΘ: Όλες οι γυναίκες γνωρίζουν ότι ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού είναι η μαστογραφία. Αρκεί μια τέτοια εξέταση;

Μ.Κ.: Αποτελεί την κυριότερη εξέταση που μπορεί με αρκετά μεγάλη ακρίβεια να δείξει αν κάτι που έχει ψηλαφίσει η γυναίκα στο στήθος είναι ή όχι κακό. Σίγουρα η ψηλάφηση είναι το πρώτο βήμα που πρέπει να γίνεται και από την ίδια τη γυναίκα και από τον παθολόγο ή χειρούργο οικογενειακό γιατρό της, και στην περίπτωση που φαίνεται κάτι, θα πρέπει η γυναίκα να υποβάλλεται σε μία μαστογραφία. Εν τούτοις, καλό είναι η γυναίκα μεταξύ 35 και 40 ετών να κάνει μία μαστογραφία, ούτως ή άλλως, για να υπάρχει αυτή η εικόνα, αυτό το κριτήριο, σαν μία εικόνα σύγκρισης εάν χρειαστεί στο μέλλον να κάνει μαστογραφία.

ΠτΘ: Είπατε προηγουμένως ότι περίπου 300 γυναίκες στην περιοχή μας εμφανίζουν καρκίνο του μαστού. Είναι υψηλό το ποσοστό σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα και των άλλων περιοχών;

Μ.Κ.: Το νούμερο που ανέφερα αφορά και στην Ελλάδα γενικά μέσα στον Ευρωπαϊκό χώρο. Παρ΄ όλα αυτά στην Ελλάδα δεν έχουμε σαφή στατιστικά στοιχεία για το τι γίνεται σε κάθε περιοχή. Είναι ένα πραγματικά μεγάλο πρόβλημα. Γίνονται αρκετές προσπάθειες πλέον, ώστε να καταγραφούν οι ογκολογικές παθήσεις στον ελλαδικό χώρο και να έχουμε μία σαφή εικόνα του τι ακριβώς γίνεται. Σίγουρα όμως αυτό το νούμερο είναι ενδεικτικό για το τι συμβαίνει στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

ΠτΘ: Ποιοι είναι οι παράγοντες που συσχετίζονται με τον αυξημένο κίνδυνο για τον καρκίνο του μαστού;

Μ.Κ.: Το μόνο που γνωρίζουμε σήμερα με βεβαιότητα είναι ότι υπάρχει μία κληρονομική προδιάθεση. Αυτό δεν αφορά όλες τις περιπτώσεις του καρκίνου του μαστού, αλλά ένα ποσοστό μόνο. Για παράδειγμα, μία γυναίκα της οποίας η μητέρα είχε καρκίνο του μαστού ή κάποια συγγενής πρώτου βαθμού, έχει περίπου οκτώ φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξει αυτόν τον όγκο στο μαστό από ότι μία γυναίκα που δεν έχει κάποιο ιστορικό από άτομο πρώτου βαθμού συγγένειας. Υπάρχουν προσπάθειες στο να καταγραφούν κάποια γονίδια, δηλαδή από το περιφερικό αίμα των γυναικών να μπορέσουμε να απομονώσουμε το DNA και να καταγράψουμε συγκεκριμένα γονίδια που προδιαθέτουν με πιθανότητα 50% να εμφανισθεί αυτός ο όγκος, αλλά είναι ακόμα νωρίς για να γίνει μία καταγραφή σε όλο τον ελληνικό πληθυσμό. Έτσι, αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό τότε αυτή η γυναίκα πρέπει να είναι πιο προσεκτική όσον αφορά στην εξέταση του μαστού της και να απευθύνεται οπωσδήποτε σε κάποιο γιατρό.

ΠτΘ: Τον τελευταίο καιρό γίνεται λόγος πολύς για την επίπτωση των αποσμητικών στην ανάπτυξη του καρκίνου του στήθους. Όπως πολλά λέγονται και για το τσιγάρο και την παχυσαρκία…

Μ.Κ.: Η αλήθεια είναι πως όλα τα χημικά και οποιαδήποτε χημική ουσία επιβαρύνει τον οργανισμό με κάποια ας τα πούμε καρκινογόνα συστατικά, τα οποία κάνουν ζημιές στο ανθρώπινο γενετικό υλικό, σε όλους τους ιστούς και του μαστού συμπεριλαμβανομένου. Δεν νομίζω όμως ότι αυτό η γυναίκα πρέπει να το θεωρήσει καθοριστικό για το ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιεί καλλυντικά αποσμητικά ή να βάφει τα μαλλιά της. Δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία που να δείχνουν ότι θα πρέπει η γυναίκα να αποφεύγει αυτές τις καθημερινές συνήθειες.

Η παχυσαρκία σίγουρα είναι ένας επιβαρυντικός παράγοντας γιατί αλλάζει το ορμονικό προφίλ στη γυναίκα και αυτό είναι σίγουρα επιβαρυντικό και για τον καρκίνο του ενδομητρίου και για τον καρκίνο του μαστού. Όσον αφορά στο κάπνισμα υπάρχουν κάποια δεδομένα που δείχνουν ότι ίσως υπάρχει μία συσχέτιση, αλλά δεν είναι τόσο σαφής, όπως είναι στον καρκίνο του πνεύμονα για παράδειγμα ή στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης ή του λάρυγγα, όπου η κύρια εμφάνιση του καρκίνου είναι το κάπνισμα.

ΠτΘ: Υποστηρίζετε ότι οι γυναίκες μπορούν να αποφύγουν τη μαστεκτομή μόνο με ακτινοθεραπεία;

Κ.Μ.: Μετά το 1985 πολλοί ασθενείς που υποβλήθηκαν σε μερική μαστεκτομή κι αφαίρεση ενός τμήματος μαστού και μετά σε ακτινοθεραπεία έδειξαν ότι δεν είναι απαραίτητο η γυναίκα να υποβάλλεται σε μαστεκτομή. Η γυναίκα μπορεί να διατηρήσει το μαστό της με μία μικρή αγγειεκτομή που γίνεται με ένα πολύ μικρό λεμφαδενικό καθαρισμό από την μασχάλη πλέον. Με τα συστήματα που διατίθενται μπορεί να αφαιρεθεί και ένας μόνο λεμφαδένας και έτσι να αποφύγουμε εκείνα τα στάνταρ που μπορεί να δημιουργήσει αυτή η εγχείρηση και μετά με μία καλή ακτινοθεραπεία ο μαστός να διατηρηθεί και να διατηρηθεί με ένα άριστο κοσμητικό αποτέλεσμα, ώστε η γυναίκα να αισθάνεται το σώμα της όμορφο όπως ήταν και πριν.

ΠτΘ: Είναι το ίδιο αποτελεσματική αυτή η θεραπεία;

Κ.Μ.: Το αποτέλεσμα της θεραπείας με διατήρηση του μαστού είναι απόλυτα ισοδύναμο με την μαστεκτομή όσον αφορά στην πιθανότητα υποτροπής, αλλά θα πρέπει να σημειώσουμε ότι, ακόμα και σε μαστεκτομή να υποβληθεί μία γυναίκα, θα αποφύγει την ακτινοθεραπεία. Έτσι δεν υπάρχει λόγος να μπαίνουμε σε μαστεκτομές παρά μόνο σε ορισμένες καταστάσεις που είναι αναπόφευκτο, όπως για παράδειγμα σε πολύ προχωρημένους όγκους του μαστού όπου δεν μπορούμε να αφαιρέσουμε ένα κομμάτι αλλά πρέπει να αφαιρεθεί όλος ο μαστός ή σε κάποιες άλλες πιο σπάνιες περιπτώσεις όταν υπάρχουν πολλοί όγκοι μέσα σε ένα μαστό και όχι μόνο ένας. Μόνο σε αυτές τις πιο σπάνιες περιπτώσεις πρέπει να γίνεται μαστεκτομή. Σε όλες τις άλλες η γυναίκα μπορεί να διατηρήσει το μαστό της χωρίς να φοβάται ότι θα υποτροπιάσει ξανά στο σημείο αυτό, γιατί από τις εκατό γυναίκες που θα υποβληθούν σε αυτή τη θεραπεία μόνο τρεις θα υποτροπιάσουν ξανά στο μαστό.

ΠτΘ: Η θεραπεία πλέον αυτή προσφέρεται και στο νοσοκομείο της Αλεξανδρούπολης;

Μ.Κ.: Από το Φεβρουάριο του 2003. Συγκεκριμένα η 16η Φεβρουαρίου ήταν η πρώτη ημέρα που αρχίσαμε τη λειτουργία του τμήματος με τη λειτουργία ενός υπερσύγχρονου γραμμικού επιταχυντή, που διαθέτει το τμήμα, και με πολλά άλλα συστήματα για τα οποία θα πρέπει στην περιοχή μας να αισθανόμαστε περήφανοι. Είμαστε ίσως από τα λίγα δημόσια νοσοκομεία που διαθέτουν αυτήν την τεχνολογία και πλέον οποιαδήποτε μορφή ακτινοθεραπείας που γίνεται στην Ευρώπη μπορεί να γίνει πλέον και στο νοσοκομείο της Αλεξανδρούπολης.

ΠτΘ: Υπάρχουν στατιστικά στοιχεία για το πόσες γυναίκες θεραπεύτηκαν με ακτινοθεραπεία στο τμήμα στον ένα χρόνο λειτουργίας του;

Μ.Κ.: Στον ένα χρόνο, παρά τις δυσκολίες που είχαμε στη λειτουργία του τμήματος, λόγω έλλειψης προσωπικού που σιγά – σιγά την αντιμετωπίζουμε, περίπου εξήντα ασθενείς με νεοπλασία μαστού έχουν υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία. Αυτή τη στιγμή έχουμε τριάντα ασθενείς ημερησίως που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία όχι για καρκίνο του μαστού, αλλά για όλες τις ενδείξεις όπου πιθανώς χρειάζεται η ακτινοθεραπεία.

ΠτΘ: κ. Κουκουράκη σας ευχαριστούμε πολύ.

Μ.Κ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.