Αντεξε ο Κοσυνθος «εσπασε» η Βιστονιδα

Το τραύμα που έχουν αφήσει στους κατοίκους του Νομού Ξάνθης οι φονικές πλημμύρες του 1996 δε λέει να κλείσει… Κάθε που μαζεύονται απειλητικά τα σύννεφα στα βουνά των συνόρων με τη Βουλγαρία προμηνύοντας παρατεταμένες βροχοπτώσεις, ο κόσμος μαζεύεται και φοβάται… Φοβάται τους χειμάρρους, τα κανάλια, τα φράγματα και τις γέφυρες, φοβάται ό,τι κατεβαίνει με ορμή από το βουνό, ό,τι μπορεί να υπερχειλίσει από τον όγκο του νερού και ό,τι δεν μπορεί ίσως να αντισταθεί στη δύναμή του… Οι εκτεταμένες καταστροφές που είχε προκαλέσει ο Κόσυνθος πριν από επτά ακριβώς χρόνια, τα βουτηγμένα στη λάσπη νοικοκυριά, τα σπασμένα οδοστρώματα, οι γκρεμισμένες γέφυρες, τα ζώα που πνίγηκαν και περισσότερο απ’ όλα οι ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν, δεν είναι από αυτά που εύκολα ξεχνιούνται… Και αν οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες προσέβλεπαν σε μια …δαιμονοποίηση αιτίου – αιτιατού για να μεταβιβάσουν στο «πουθενά» τις ευθύνες τους για την εκκρεμότητα που ακούει στον βαρύγδουπο τίτλο «αντιπλημμυρική προστασία Κόσυνθου», αυτή δεν έγινε!

Φθάσαμε, έτσι, στο 2003, παραμονές Χριστουγέννων, να έχουν ανοίξει οι ουρανοί και να βρίσκεται επί ποδός ολόκληρος ο Νομός. Όλοι γνώριζαν – για έναν φαινομενικά ανεξήγητο λόγο – ότι θα επέρχονταν κάποια καταστροφή, όπως και ήλθε παρόλο που την απεύχονταν… Τη νύχτα της 23ης Δεκεμβρίου αποκόπηκε η ορεινή περιοχή του Δήμου Μύκης και των τριών ορεινών Κοινοτήτων από τον υπόλοιπο Νομό. Στο 11ο χιλιόμετρο της οδού Ξάνθης – Εχίνου (του «αυριανού» Κάθετου Άξονα), ο Κόσυνθος υπερχείλισε μ’ αποτέλεσμα να μετατραπεί τμήμα του δρόμου σε …κοίτη του χειμάρρου! Η συγκοινωνία διεκόπη και οι Τεχνικές Υπηρεσίες της Νομαρχίας ανέλαβαν την αποκατάσταση η οποία και έγινε την άλλη μέρα το πρωί. Αιτία της υπερχείλισης, ένα φράγμα της Δασικής Υπηρεσίας (έργο ΔΕΚΕ) που είχε κατασκευαστεί πριν χρόνια για να συγκρατεί τις φερτές ύλες και που η συγκέντρωσή τους (ή η μη απομάκρυνσή τους σε τακτά χρονικά διαστήματα) κατέστησε ανεπαρκή την παροχέτευση των ορμητικών νερών…

Μικροπροβλήματα αναφέρθηκαν και στην περιοχή των Σατρών (ορεινή Κοινότητα) τα οποία όμως αντιμετωπίστηκαν άμεσα. «Το προσωπικό των Τεχνικών Υπηρεσιών της Νομαρχίας όπως και των ΠΣΕΑ, δούλεψε σε εικοσιτετράωρη βάση. Έγινε ανάκληση αδειών γιατί η κατάσταση ήταν επείγουσα και πρέπει να πω πως οι υπάλληλοι εργάστηκαν όλοι με αυταπάρνηση», δηλώνει ο Προϊστάμενος Αλέξανδρος Σιγλίδης. «Επί δύο 24ωρα, η Νομαρχία εργάστηκε πυρετωδώς και θα πρέπει να πω πως μαζί με το Νομάρχη οργώσαμε όλη την περιοχή από το βουνό μέχρι και την ανατολική και δυτική πεδιάδα για να έχουμε πλήρη εικόνα της κατάστασης καθώς οι Υπηρεσίες βρισκόταν επί τω έργω… Θα επισημάνω μονάχα ότι παρόλο που όπου εντοπίσθηκαν προβλήματα επρόκειτο για έργα της ΔΕΚΕ, όπως το φράγμα στο βουνό ή τα αναχώματα της Βιστονίδας, η ΔΕΣΕ που είναι για τις συντηρήσεις ήταν ουσιαστικά απούσα απ’ όλον τον αγώνα που έπρεπε να κάνουμε για ν’ ανταπεξέλθουμε… Και το λέω αυτό για να καταλάβουμε ότι οι «παρατηρητές» που έρχονται μετά από κλήσεις εναγώνιες και φεύγουν, δεν βοηθούν στην αντιμετώπιση του προβλήματος… Ελπίζουμε οι παρατηρήσεις τουλάχιστον που έκαναν να συντελέσουν στο να υπάρξει από πλευράς ΔΕΣΕ πρόληψη ικανοποιητική για την επόμενη φορά», θα πει μεταξύ άλλων ο αρμόδιος Αντινομάρχης Παναγιώτης Ταρενίδης.

Η εκδίκηση της Βιστονίδας

Και ενώ ο Κόσυνθος μαζί με τον Κομψάτο κατέβαζαν ορμητικά χιλιάδες τόνους νερού με τεράστιες ποσότητες φερτών υλών και οι άπαντες είχαν το βλέμμα τους καρφωμένο στις όχθες και στα ασυντήρητα ή ανύπαρκτα αναχώματα, η ζημιά ήρθε από τη Λίμνη… «Τη νύχτα της 24ης Δεκεμβρίου και καθώς άλλαξε η κατεύθυνση των ανέμων», περιγράφει ο Νομάρχης «η λίμνη έσπασε πλημμυρίζοντας χιλιάδες στρέμματα γης στο Νομό Ξάνθης. Το ευτύχημα στην περίπτωση αυτή είναι πως δεν απειλήθηκαν ανθρώπινες ζωές – είχαμε εγκαίρως ζητήσει με ανακοινώσεις να φυλάγεται ο κόσμος – ούτε και σοβαρές εκ πρώτης όψεως ζημίες σε σταβλικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο τα δύο αναχώματα που κατέρρευσαν προκάλεσαν εκτεταμένες πλημμύρες καθιστώντας επείγουσα την παρέμβασή μας για την ταχεία αποκατάστασή τους ενόψει νέων βροχοπτώσεων σύμφωνα με τις μετεωρολογικές προβλέψεις».

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Νομαρχίας (ΠΣΕΑ και Τεχνικές Υπηρεσίες), τα αναχώματα που υποχώρησαν βρίσκονται μεταξύ Πόρτο Λάγος – Νέας Κεσσάνης το πρώτο και μεταξύ Νέας Κεσσάνης – Σελίνου το δεύτερο. Τα νερά που «ξέρασε» η Βιστονίδα, της οποίας η στάθμη κατά την αποφράδα νύχτα, μετρήθηκε στα 180 εκατοστά πάνω από το φυσικό όριο και στα 100 περίπου πάνω από το όριο ασφαλείας, λίμνασαν στην ανατολική πεδιάδα «γλείφοντας» τις παρυφές των χωριών (κυρίως στάβλους) Σέλινο και Ποταμιά (οικισμός της Νέας Κεσσάνης) για να δώσουν σταδιακά τη θέση τους σε έναν βάλτο καθώς αποστραγγίζονταν. Από χθες, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη δύο εργολαβίες της Νομαρχίας για την αποκατάσταση των σπασμένων αναχωμάτων. «Υπολογίζουμε ότι θα χρειαστούν γύρω στις τρεις με τέσσερις ημέρες προκειμένου να γίνει το έργο. Και επείγει να ολοκληρωθεί άμεσα, παρά τις δυσκολίες εξεύρεσης και μεταφοράς των κατάλληλων υλικών, γιατί έχουμε μπροστά μας το ενδεχόμενο νέων βροχοπτώσεων που αν μας προλάβουν τότε η λίμνη θα είναι ανεξέλεγκτη…» θα δηλώσει ο αρμόδιος Αντινομάρχης. Οι πρώτοι – πρόχειροι – υπολογισμοί φέρνουν τη ζημιά σε ένα ύψος 300.000 ευρώ. Στο μεταξύ, χθες το μεσημέρι επρόκειτο να βρεθεί στη Βιστονίδα κλιμάκιο της ΔΕΣΕ και της ΔΕΚΕ για μια …δια ζώσης εκτίμηση της κατάστασης.

Να σημειωθεί ότι, προς το παρόν δεν έχει ολοκληρωθεί η εκτίμηση των ζημιών που έχουν προκληθεί γενικώς στο Νομό από το …Χριστουγεννιάτικο πλημμυρικό φαινόμενο, διαδικασία η οποία αναμένεται να αποσαφηνίσει την υπάρχουσα εικόνα μέσα στις επόμενες ημέρες – υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα διακοπεί από, την ενδεχόμενη, «επανάκαμψη» των δυσμενών καιρικών συνθηκών…

Στεγνή η δυτική πεδιάδα

Σε αντίθεση με την ανατολική πεδιάδα δεν …καρδιοχτύπησαν από αγωνία αυτή τη φορά οι κάτοικοι της δυτικής, όπου εκτείνεται ο Δήμος Τοπείρου – αν και συνηθισμένοι να «κολυμπούν» σε κάθε νεροποντή. Όπως διαπιστώθηκε από το Νομάρχη και το Δήμαρχο Τοπείρου, τα μικρά αντιπλημμυρικά έργα του Νομαρχιακού Προγράμματος (γεφύρια, καθαρισμός καναλιών, κλπ) που έχουν γίνει στην περιοχή και δοκιμάσθηκαν σκληρά στις βροχοπτώσεις αυτών των Χριστουγέννων, λειτούργησαν αποτελεσματικά σώζοντας ουκ ολίγα χωριά από τον εφιάλτη που τακτικά τα επισκεπτόταν…

Πρόβλημα ωστόσο εντοπίσθηκε στις περιοχές όπου δεν κατέστη δυνατή η επέκταση του καθαρισμού των καναλιών (Τσάμπουρλου, Λασπία, κλπ) λόγω «εμπλοκών» της Ραμσάρ: από το ύψος που εισέρχονται τα κανάλια αυτά στα όρια των Προστατευόμενων Περιοχών, ο καθαρισμός τους προσκρούσει σε μια σειρά διαδικασιών χρονοβόρων και απαιτητικών όπως οι περιβαλλοντικές μελέτες, με αποτέλεσμα να είναι «επίφοβες» πλημμυρών που εκτονώνονται στις γύρω καλλιεργήσιμες εκτάσεις και ενίοτε στους οικισμούς. Ενδεικτική του φαινομένου, η επικίνδυνη κατάσταση στην οποία περιήλθε η γέφυρα των Μαγγάνων εξαιτίας της αδυναμίας ικανής παροχέτευσης των νερών από το βόρειο – καθαρισμένο – τμήμα του καναλιού προς το νότιο – ακαθάριστο. Τόσο αυτό το ζήτημα όσο και η εκκρεμότητα των αντιπλημμυρικών έργων στον Κόσυνθο έχουν κατ’ επανάληψη τεθεί υπόψιν των αρμοδίων υπηρεσιών αλλά και των πολιτικών Προϊσταμένων του ΥΠΕΧΩΔΕ (Υφυπουργό Ρ.Ζήση και Υπουργό Β.Παπανδρέου στις τελευταίες τους επισκέψεις στην Ξάνθη) προκειμένου να υπάρξει αντιμετώπισή τους.

Τέλος, να σημειώσουμε ότι οι μέχρι τώρα εκτιμήσεις των υπηρεσιών φέρνουν τον όγκο των νερών που έπεσαν στην Ξάνθη κατά το πρόσφατο διήμερο, να προσεγγίζει τα επίπεδα του 1996. Ακριβή, ωστόσο, στοιχεία αναμένεται να δοθούν από το Πανεπιστήμιο αφού ολοκληρωθούν οι σχετικοί υπολογισμοί.

Μαρία Β.Μπόντη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.