Πανευρωπαικος ο …γελωτας για την περιβαλλοντικη μας «αναισθησια»

Την, από έτη, προειδοποίησή τους ότι το περιβαλλοντικό σκάνδαλο της Αλμύρας στη Βελόνη του Δήμου Αβδήρων Ξάνθης, ήταν αποφασισμένοι να καταγγείλουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε Διεθνείς Οργανισμούς εάν δεν υπήρχε σε εύλογο χρόνο πλήρης αποκατάσταση της χειμαζόμενης από τις αυθαίρετες παρεμβάσεις και την ολιγωρία του ελληνικού κράτους να επιβάλει το νόμο, περιοχή, υλοποιούν σήμερα οι οκτώ μη κυβερνητικές οργανώσεις που συνυπογράφουν επιστολή με πρωταρχικό αποδέκτη την αρμόδια για θέματα περιβάλλοντος Ευρωπαία Επίτροπο, καταγγέλλοντας τήν, χρονίζουσα και πολύκροτη για την τοπική κοινωνία, υπόθεση και ζητώντας την παρέμβασή της για την προστασία και αποκατάσταση της περιοχής.

το Πολιτιστικό Αναπτυξιακό Κέντρο Θράκης (Ξάνθη), την Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, το W.W.F. Ελλάς, την ICOMOS – Ελληνικό Τμήμα, την Εταιρεία Προστασίας της Φύσης και Οικοανάπτυξης, την Οικολογική Ομάδα Ροδόπης και την Οικολογική Κίνηση Δράμας

και έχει αποδέκτες, τους:

Margot Wallström – Επίτροπο Περιβάλλοντος, Σύμβαση της Βέρνης για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής και των Φυσικών Βιοτόπων της Ευρώπης – Διεύθυνση Πολιτισμού και Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς – Τμήμα Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς – Συμβούλιο της Ευρώπης, Γραμματεία Σύμβασης Ραμσάρ, Διεθνή Οργάνωση Υγροτόπων – BirdLife Ευρωπαϊκό Γραφείο, WWF European Policy Office, GreenPeace International, Υπουργό Χωροταξίας, Περιβάλλοντος & Δημοσίων Έργων κ. Βάσω Παπανδρέου, Υπουργό Πολιτισμού Ευάγγελο Βενιζέλο, Υπουργό Β.Ελλάδος κ.Χ.Καστανίδη, Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης,

Νομάρχη Ξάνθης,κ. Γ.Παυλίδη, Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Ξάνθης, Εισαγγελέα Εφετών – Κομοτηνή, Κτηματική Υπηρεσία Δημοσίου, Προϊστάμενο Δ/σης Πολεοδομίας Ν.Ξάνθης, Δήμαρχο Αβδήρων κ. Ε. Τσακίρη, ΥΠΕΧΩΔΕ Γ.Δ.Π. Δ/ση Χωροταξίας Τμήμα Ε, ΥΠΕΧΩΔΕ – Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος – Δ/ση Περ/κου Σχεδιασμού – Τμήμα Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Συνήγορο του Πολίτη και όλους τους Έλληνες Ευρωβουλευτές.

Τα καταγγελλόμενα

Στην πολυσέλιδη επιστολή περιγράφεται η υφιστάμενη κατάσταση στην επίμαχη περιοχή, γίνεται ανάλυση των τεχνικών στοιχείων των παράνομων αδειών με τις οποίες κατέστη δυνατή η οικοπεδοποίησή της ενώ καταγγέλλεται το καθεστώς αυθαίρετης δόμησης που επικρατεί στις προστατευόμενες περιοχές αλλά και της ατιμωρησίας των αυθαιρετούντων. Χαρακτηριστικά αποσπάσματα, παραθέτουμε ακολούθως:

«Aπό τα μέσα της δεκαετίας του 1980, άρχισε να παρατηρείται σε ολόκληρη την παραλιακή περιοχή του νομού Ξάνθης έντονη οικοδομική δραστηριότητα που αφορά οικοδόμηση παραθεριστικών οικιών. Αυτή η οικοδομική δραστηριότητα λαμβάνει χώρα εν πολλοίς ανεξέλεγκτα, εντός και εκτός υγροτοπικών περιοχών, ανεξάρτητα από την οικολογική αξία αυτών των περιοχών και από το αν προστατεύονται από την ελληνική και κοινοτική νομοθεσία και από διεθνείς συμβάσεις, είναι παράνομη αφού δεν υπάρχουν οικοδομικές άδειες, ωστόσο ευνοείται και συγκαλύπτεται από ορισμένες τοπικές αρχές οι οποίες ηλεκτροδοτούν και υδροδοτούν τις κατοικίες, κατασκευάζουν δρόμους εντός υγροτοπικών περιοχών διευκολύνοντας έτσι τις οικοδομικές δραστηριότητες και δρουν ως «ανάχωμα» στις διαμαρτυρίες των περιβαλλοντικών οργανώσεων. Το αποτέλεσμα αυτής της ανεξέλεγκτης και άναρχης οικοδομικής δραστηριότητας είναι σήμερα να έχουν εξαφανισθεί μεγάλα τμήματα υγροβιότοπων, ειδικότερα στις περιοχές του οικολογικού δικτύου NAΤURA 2000 με κωδικούς GR1120002, και GR1130009.

Καθώς η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 5796/96), που ίδρυσε το Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, όριζε υψηλό καθεστώς προστασίας για τις περιοχές όπου εκτελούνται οικοδομικές δραστηριότητες, συγκέντρωσε από ενωρίς τα πυρά των παρουσιαζομένων ως «ιδιοκτητών» και των τοπικών αρχών. Σχετικά με τη στάση των θεσμικών τοπικών οργάνων και φορέων μπορεί ως παράδειγμα να αναφερθεί ότι το Νομαρχιακό Συμβούλιο Ξάνθης στις 03/03/1999, ομόφωνα πήρε απόφαση να ζητήσει από το Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. τροποποιήσεις επί της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 5796/96.

Συγκεκριμένα:

– Εξαίρεση όλων των παραλιακών περιοχών από τις ζώνες υψηλής προστασίας Α και Β, ένταξη τους στη ζώνη χαμηλής προστασίας Γ2.

– Πολεοδόμηση της ζώνης Γ2.

– Περιορισμός της Α ζώνης μόνο στο Δέλτα Νέστου.

– Εξαίρεση από την Α ζώνη του πευκοδάσους του Πόρτο Λάγο και ένταξη του στη Γ2 ζώνη, (με σκοπό την οικοδόμηση ξενοδοχείου).Αξίζει να θυμίσουμε ότι, σε τμήμα αυτού του πευκοδάσους, βρίσκεται η παγκόσμια γνωστή αποικία των ερωδιών του Πόρτο Λάγο.

Πρέπει να τονισθεί ότι οι παραπάνω προτάσεις δεν τεκμηριώθηκαν ούτε κατ’ ελάχιστον με παράθεση επιστημονικών στοιχείων, αλλά δικαιολογήθηκαν χάριν «κοινωνικών λόγων». Πουθενά, επίσης, δεν αναφέρθηκε ότι οι περισσότερες παραλιακές εκτάσεις ανήκουν στο Δημόσιο, ή το λιγότερο, ότι είναι αμφισβητούμενου ιδιοκτησιακού καθεστώτος, σύμφωνα με έγγραφα της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου και του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού.

Αποτέλεσμα αυτών και παρόμοιων συμπεριφορών, ενεργειών και γενικά πιέσεων για την άμβλυνση του καθεστώτος προστασίας ήταν η παράνομη οικοδομική δραστηριότητα να συνεχίζεται και να εντείνεται σε όλη την παραλιακή ζώνη ατιμώρητα.

Ανάμεσα σε αυτό το όργιο της καταστροφής του φυσικού Θρακικού περιβάλλοντος και της αγνόησης – καταπάτησης των νόμων του Ελληνικού κράτους και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεχωρίζει μια περίπτωση: αυτή του υγροτόπου της Αλμύρας Βελόνης, στο Δήμο Αβδήρων. Το ξεχωριστό στην περίπτωση της Αλμύρας είναι το ότι για πρώτη φορά έγινε παντελώς παράνομη τεχνητή αποξήρανση υγροβιότοπου με σκοπό την οικοπεδοποίηση του, ενώ παράλληλα καταπατήθηκαν επανειλημμένα, επί σειρά ετών και ατιμώρητα, πλήθος νόμοι που αφορούν όχι μόνον την προστασία των υγροτόπων, αλλά και τις διαδικασίες έκδοσης Αδειών για οικοδομικές δραστηριότητες, για πολεοδόμηση περιοχών κλπ. Όλες οι παρανομίες έγιναν με συγκάλυψη ή ολιγωρία δημοσίων λειτουργών», καταγγέλλεται στην επιστολή.

Παραθέτοντας συγκεκριμένα στοιχεία, σημειώνονται τα εξής, λίγο παρακάτω:

«Στην περιοχή του υγρότοπου «Αλμύρα» της παραλίας Βελόνης Αβδήρων, από τις αρχές του 1997, άρχισαν να εκτελούνται ευρείας έκτασης παράνομα έργα όπως: μπαζώματα, κανάλια και τάφροι αποστράγγισης των φυσικών λιμναζόντων υδάτων, καθώς επίσης διαμόρφωση τοπικών δρόμων.

Οι εργασίες καλύπτουν έκταση περίπου 250 στρεμμάτων, έχουν διακηρυγμένο στόχο την οικοπεδοποίηση και ανέγερση κατοικιών. Ήδη πουλήθηκαν περίπου 250 «οικόπεδα» του ενός στρέμματος έναντι 2.000.000 δρχ το καθένα (6.000 Ε)

Οι όλες εργασίες στηρίχτηκαν στην έκδοση 2 παράτυπων – παράνομων οικοδομικών αδειών που εξέδωσε η Δ/ση Πολεοδομίας Ξάνθης: Την με αρ. Να 224/96 (σχ. 2) κ’ την με αριθ. Να 397/98.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε και άλλοι αρμόδιοι φορείς έχουν χαρακτηρίσει τις παραπάνω άδειες διάτρητες και επιβεβαιώνουν ότι κακώς εκδόθηκαν επειδή βρίθουν παραλείψεων και παρατυπιών. Η Πολεοδομία Ξάνθης ανακάλεσε, με μεγάλη καθυστέρηση, τις δύο άδειες. Συμπερασματικά, η περιοχή Αλμύρα Βελόνης, η οποία προστατεύεται ως υγροβιότοπος, κακοποιείται βάναυσα τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, οι εμφανιζόμενοι ως “ιδιοκτήτες” κατέθεσαν αίτηση ακυρώσεως κατά του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, του Νομάρχη Ξάνθης και του νέου Προϊσταμένου της Πολεοδομίας της Νομαρχίας, για ακύρωση της ανάκλησης των Αδειών. Η δίκη πρόκειται να γίνει το Φεβρουάριο 2004 στο Τριμελές Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής».

Αρχαιολογικές καταστροφές με ευθύνη του Δήμου Αβδήρων;

Και συνεχίζει η επιστολή …ακάθεκτα, φέρνοντας στο φως και την άλλη διάσταση της συντελεσθείσας καταστροφής η οποία μέχρι σήμερα έβλεπε δειλά το φως της δημοσιότητας και …δεν αναγνωριζόταν ως τεκμήριο ενοχής στα δικαστήρια (η πρώτη αθωωτική απόφαση του πολλάκις μηνυόμενου από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, Τεχνικού Συμβούλου των «ιδιοκτητών Αλμύρας» προκάλεσε όχι μόνο μειδίαμα στην τοπική κοινωνία αλλά στην κυριολεξία μούδιασμα):

«Επιπλέον, εκτός, από την αλόγιστη καταστροφή του υγροβιοτόπου, σημειώθηκε μία άλλη, εξίσου σημαντική: ανυπολόγιστη καταστροφή αρχαιοτήτων. O υγρότοπος Αλμύρας βρίσκεται βορειοανατολικά από την αρχαία πόλη των Αβδήρων. Εκεί υπάρχει τμήμα του αρχαίου νεκροταφείου της πόλης. Ιδιαίτερα στη νότια και δυτική όχθη της, υπήρχαν συστάδες πυκνών ταφικών τύμβων του 5ου και 4ου αι. π.Χ.. Οι καταστροφές σημειώθηκαν κατά τις εργασίες αποχωμάτωσης μεγάλων τμημάτων της ευρύτερης περιοχής Αλμύρας. Οι αποχωματώσεις έγιναν με το πρόσχημα της δημιουργίας χωματολεκανών (ή της εκβάθυνσης και διαμόρφωσης ήδη υπαρχόντων) οι οποίες χρησιμεύουν στις αγροτικές εργασίες. Ο πραγματικός όμως λόγος ήταν η επιχωμάτωση του έλους. Για τις σκαπτικές εργασίες ουδέποτε ζητήθηκε άδεια ή επίβλεψη από την Αρχαιολογική Υπηρεσία όπως έπρεπε να είχε γίνει. Έτσι δεν μπόρεσαν να αποφευχθούν καταστροφές αρχαίων σε περιοχές όπου ο κ. Παπακωνσταντίνου έσκαβε χωματολεκάνες και έριχνε τα χώματα μέσα στο έλος. Οι προφορικές και γραπτές συστάσεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας δεν έφεραν κανένα αποτέλεσμα. Το ίδιο και οι μηνύσεις της Αστυνομίας και Εισαγγελικής αρχής. Πρέπει να σημειωθεί ότι άδεια για την εκσκαφή τεράστιων χωματοδεξαμενών σε γειτονικές με την Αλμύρα περιοχές δόθηκε με την αρ. 72/3-12-1998 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αβδήρων, παρόλο που οι περιοχές αυτές δεν ήταν κοινοτικές αλλά δημόσιες. Ουδέποτε ζητήθηκε γνωμάτευση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας πριν τη λήψη της απόφασης αυτής και δεν της κοινοποιήθηκε το σχετικό πρακτικό. Επίσης ο κύριος Παπακωνσταντίνου ουδέποτε ζήτησε άδεια για την κάθε μεμονωμένη εκσκαφή».

Οι ευθύνες της Κτηματικής

Με σαφήνεια περιγράφεται στην επιστολή και η εμπλοκή της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου στην υπόθεση της Αλμύρας:

«Με πολύ μεγάλη καθυστέρηση και μόνο κατόπιν πιέσεων εκδόθηκε το ΦΕΚ αρ. φύλλου 707/28-9-99, περί «καθορισμού των ορίων αιγιαλού και δημιουργίας ζώνης παραλίας στην περιοχή ΒΕΛΩΝΗΣ, Νομού Ξάνθης. Σύμφωνα με το ΦΕΚ, η περιοχή «Αλμύρα», στην οποία γίνονται οι παρεμβάσεις βρίσκεται εντός της ζώνης Παλαιού Αιγιαλού.

Η Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, παρά τις γραπτές και προφορικές παρεμβάσεις μας όλα τα προηγούμενα χρόνια, την αλληλογραφία με το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, και 11/2 χρόνο μετά την έκδοση του ΦΕΚ, δεν προχώρησε στις επιβαλλόμενες ενέργειες, σύμφωνα με τον Α.Ν. 2344/40.

Η ΚΥΔ ενώ αρχικά καθόριζε τα όρια του αιγιαλού και τη δημιουργία ζώνης παραλίας στην περιοχή Βελόνης (ΦΕΚ αρ. φύλλου 407/28-9-1999) στη συνέχεια αποδεχόμενη αίτηση θεραπείας των φερόμενων ως ιδιοκτητών εξαίρεσε την περιοχή της Αλμύρας από τον αιγιαλό».

Η επιστολή κλείνει με την επισήμανση των κινδύνων στην περίπτωση που δικαιωθούν οι «ιδιοκτήτες» από την Ελληνική Δικαιοσύνη και το αίτημα να υπάρξει άμεση δράση από πλευράς αποδεκτών ώστε να αποκατασταθεί η περιβαλλοντική και έννομος τάξη στην Αλμύρα:

«Η δημιουργηθείσα κατάσταση, λόγω του μεγέθους της παρανομίας και της επίμονης και μακρόχρονης συγκάλυψης της, αποκτά ενδιαφέρον όχι τοπικό, αλλά εθνικό και διεθνές.

Η καταστροφή υγροτόπου διεθνούς σημασίας, η κατ’ εξακολούθηση καταπάτηση εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών νόμων δεν μπορεί παρά να ενδιαφέρει και να προκαλέσει την άμεση αντίδραση εθνικών και διεθνών περιβαλλοντικών οργανώσεων. Ο υγρότοπος της Αλμύρας Βελόνης πρέπει να αποκατασταθεί. Εάν πετύχουν τα σχέδια των εμφανιζόμενων ως «οικοπεδούχων», τότε κανένας υγροβιότοπος στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη δεν θα παραμείνει ως έχει!!

Παρότι με τον πιο επίσημο τρόπο διαπιστώθηκαν οι αυθαίρετες επεμβάσεις και δόθηκαν οδηγίες για να επιβληθούν κυρώσεις(σύμφωνα με το άρθρο 30 του Ν. 1650/86) και να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος, ουδεμία κύρωση επιβλήθηκε και ουδεμία ενέργεια έγινε για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος, ώστε να επανέλθει στην αρχική του μορφή. Απεναντίας οι επεμβάσεις συνεχίζονται.

Σας ζητούμε να δράσετε άμεσα ώστε:

να μην οικοδομηθεί ο υγρότοπος της Αλμύρας Βελόνης

να αποκατασταθεί η περιοχή στη φυσική της κατάσταση

να θεσπιστούν τα αναγκαία μέτρα προστασίας, τα οποία θα εγγυηθούν καλό επίπεδο προστασίας για αυτόν τον πολύτιμο υγρότοπο».

Ποια είναι η Αλμύρα Βελόνης

Ο υγρότοπος της Αλμύρας βρίσκεται στην παραλία Βελόνη του δήμου Αβδήρων, συνορεύει με τη λιμνοθάλασσα της Λαφρούδας και είναι ένας αβαθής υγρότοπος ο οποίος κατακλύζεται από υφάλμυρα ύδατα με εποχιακή κύμανση βάθους και έκτασης. Το καλοκαίρι, το μεγαλύτερο τμήμα του αποξηραίνεται και σε αυτό φύεται ποώδης αλοφυτική και ημιαλοφυτική βλάστηση. Περιλαμβάνεται στις περιοχές της Σύμβασης Ramsar (ενταγμένος ως μια εγγραφή μαζί με τη λιμνοθάλασσα Πόρτο Λάγος), γειτνιάζει με περιοχή ειδικής προστασίας (οδηγία 79/409/ΕΟΚ, κωδικός υγροτόπου GR1120002), ενώ επίσης αναφέρεται, ως περιοχή γειτνιάζουσα της Λάφρης, σε διεθνείς – ευρωπαϊκούς καταλόγους βιοτόπων – υγροτόπων (σημαντική περιοχή για την ορνιθοπανίδα ICBP – IWRB, Corine Biotopes). Tο νοτιοανατολικό τμήμα του υγρότοπου της Αλμύρας ανήκει στη περιοχή ειδικής προστασίας (79/409), δηλαδή τα έλη που βρίσκονται ανατολικά της Λαφρούδας κι επηρεάζονται άμεσα και δυσμενώς από το μεγάλο αποστραγγιστικό κανάλι που έχει διανοιχτεί.

Ανάμεσα στα είδη ζώων που φιλοξενεί, πρέπει ενδεικτικά να αναφέρουμε:

Πτηνά: αργυροπελεκάνος, αργυροτσικνιάς, χουλιαρομύτα, βαλτόπαπια, καλαμόκιρκος, καλαμοκανάς, αβοκέτα, νεροχελίδονο, αγκαθοκαλημάνα, κύκνος, πελαργός, μαυροκέφαλος γλάρος, λεπτόραμφος γλάρος, αιγαιόγλαρος.

Θηλαστικά: ασβός, βίδρα.

Λόγω της σημαντικής οικολογικής αξίας της, ο υγρότοπος Αλμύρα περιλήφθηκε στη ζώνη προστασίας Β του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. (Πηγή: Θρακικός Ηλεκτρονικός Θησαυρός)

Μαρία Β. Μπόντη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.