Αποφαση κλειδι του Εφετειου Αθηνων κατα της Εμπορικης Τραπεζας
Το Εφετείο Αθηνών με την απόφαση 5253/2003 έκρινε παράνομη την είσπραξη προμηθειών που χρεώνουν οι τράπεζες για τη χορήγηση δανείου, όπως και την ποινή που επιβάλουν σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης δανείου. Η απόφαση ελήφθη έπειτα από συλλογική αγωγή της ΕΚΠΟΙΖΩ κατά της Εμπορικής Τράπεζας. Κρίνονται παράνομοι και καταχρηστικοί 15 όροι που περιλαμβάνονται στις τραπεζικές συμβάσεις των στεγαστικών δανείων. Οι εννέα όροι αφορούν το δανειολήπτη και οι έξι τον εγγυητή. Οι όροι είναι οι εξής: προμήθεια 1% επί του δανείου. Είσπραξη εξόδων φακέλου. Καταβολή εισφοράς 0,12, του νόμου 128/75. Ποινή για πρόωρη εξόφληση δανείου (2,5% επί του ποσού που αφορά η πρόωρη εξόφληση σε δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο). Μονομερής αναπροσαρμογή επιτοκίου. Καταγγελία σύμβασης για καθυστέρηση δόσης. Χρέωση εξόδων λόγω του δανείου. Εκχώρηση μισθωμάτων στην τράπεζα και είσπραξη προμήθειας στη διάρκεια του δανείου.
Η γενική γραμματέας του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών, κ. Ευαγγελία Κεκελέκη μιλάει στον ΠτΘ για τις εξελίξεις που αφορούν στα στεγαστικά δάνεια, κατόπιν της απόφασης του Εφετείου Αθηνών.
Συμβουλεύει τους δανειολήπτες να προσέχουν, να μην κάνουν μεγάλα ανοίγματα, να λαμβάνουν γραπτά την όποια δέσμευση ή συμφωνία από τις τράπεζες και να ζητούν τη συνολική επιβάρυνση που έχει το δάνειο που παίρνουν. Όταν δεν μπορούν να καταβάλουν κάποια δόση να πηγαίνουν στην τράπεζα για να ρυθμίζουν την καταβολή, γιατί διαφορετικά μπλέκουν σε λαβύρινθο.
Στα «τερτίπια» κάποιων τραπεζών, η κ. Κεκελέκη κατατάσσει και την κάρτα για την κράτηση εισιτηρίων για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, την οποία οφείλουμε να επιστρέφουμε με γραπτή επιστολή, αν δεν την επιθυμούμε.
Τα ίδια και στην Ευρώπη
ΠτΘ: Η απόφαση του Εφετείου Αθηνών είναι δεσμευτική για τις τράπεζες;
Ε.Κ.: Σαφώς οι αποφάσεις των δικαστηρίων είναι δεσμευτικές για τις τράπεζες. Η κάθε μία βέβαια έχει περιθώριο να προσφύγει στον Άρειο Πάγο. Ήδη, όμως, σε μια αντίστοιχη απόφαση για καταχρηστικούς όρους στις πιστωτικές κάρτες, ο Άρειος Πάγος γνωμοδότησε όπως το Εφετείο και το Πρωτοδικείο.
ΠτΘ: Οι εξελίξεις αφορούν και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες;
Ε.Κ.: Ούτως ή άλλως πηγαίνουμε προς αναθεώρηση των οδηγιών, που διέπουν την καταναλωτική και τη στεγαστική πίστη. Έχουν εντοπιστεί παρόμοια προβλήματα καταχρηστικών όρων, που εφαρμόζονται από τις τράπεζες, σε όλα σχεδόν τα κράτη- μέλη. Η διαδικασία για την οδηγία της καταναλωτικής πίστης έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί επί ελληνικής προεδρίας, αλλά λόγω των μεγάλων γεγονότων καθυστέρησε.
ΠτΘ: Ενδέχεται οι τράπεζες να αντιδράσουν με αύξηση των επιτοκίων;
Ε.Κ.: Όχι. Θα πρέπει να εξηγήσουμε κάποια πράγματα, ειδικά σε ό,τι αφορά την καταναλωτική πίστη. Η Λευκή Λίστα του Τειρεσία αίρει το άλλοθι των τραπεζών ότι κρατούν υψηλά τα επιτόκιά τους επειδή τα καταναλωτικά δάνεια έχουν υψηλές επισφάλειες. Ισχυρίζονταν ότι χορηγούν καταναλωτικό δάνειο χωρίς ιδιαίτερα δικαιολογητικά, δεν εισπράττουν τα χρήματά τους πίσω, γι’ αυτό και κρατούν υψηλά τα επιτόκια. Με την εφαρμογή της Λευκής Λίστας του Τειρεσία, όπου φαίνεται όλη η δανειακή μας υποχρέωση προς όλες τις τράπεζες σε σύγκριση με το εισόδημά μας και διαπιστώνεται αν μπορούμε να ανταποκριθούμε στην αποπληρωμή ενός δανείου, οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες να προχωρήσουν στην υπεύθυνη δανειοδότηση, άρα είναι άλλοθι να υποστηρίζουν ότι θα ανεβάσουν τα επιτόκια λόγω της εφαρμογής αυτών των οδηγιών. Στο θέμα της χορήγησης των στεγαστικών δανείων πρέπει να πούμε το εξής: είναι απαράδεκτο μια τράπεζα να προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων τη στιγμή που η ψαλίδα ανάμεσα στα επιτόκια καταθέσεων και στα επιτόκια χορηγήσεων είναι πάρα πολύ μεγάλη και μάλιστα σε σχέση με την Ευρώπη. Άλλωστε τα επιτόκια δεν προκύπτουν αυθαίρετα. Βγαίνουν με βάση το διατραπεζικό επιτόκιο ή με βάση το επιτόκιο της Κεντρικής Ευρωπαϊκής Τράπεζας. Καλό θα ήταν οι τράπεζες να προσέξουν και να μην προχωρούν σε δηλώσεις εκφοβισμού των καταναλωτών.
ΠτΘ: Η Εμπορική Τράπεζα μπορεί αυτή τη στιγμή να προσφύγει στον Άρειο Πάγο;
Ε.Κ.: Έχασε στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, έχασε στο Εφετείο και μπορεί να προχωρήσει και να ζητήσει έφεση στον Άρειο Πάγο.
Συμβουλές προς δανειολήπτες
ΠτΘ: Ποιες είναι οι συμβουλές σας προς τους παλαιούς και νέους δανειολήπτες;
Ε.Κ.: Όταν πηγαίνουν στην τράπεζα πρέπει να ζητούν τη συνολική επιβάρυνση που έχει το δάνειο που παίρνουν. Εσκεμμένα δημιουργούν ένα λαβύρινθο όρων και χρεώσεων. Η κάθε τράπεζα τα ονομάζει διαφορετικά, τα έξοδα φακέλου, τα έξοδα χρηματοδότησης. Σκοπός είναι να προκαλέσουν σύγχυση στον καταναλωτή για να μην μπορεί να καταλάβει ποιο δάνειο τον συμφέρει, γι’ αυτό και πρέπει να ζητούν τη συνολική επιβάρυνση. Για παράδειγμα, κάποιος που θέλει 1.000 ευρώ και θα τα ξεπληρώσει σε δύο χρόνια να ξέρει πόσο θα πληρώσει. Θα συγκρίνουμε και θα επιλέξουμε σε ποια τράπεζα θα απευθυνθούμε.
Επίσης, προσέχουμε πάρα πολύ τις συμβάσεις που υπογράφουμε και ζητούμε αντίγραφο της σύμβασης που υπογράψαμε. Βέβαια, πριν από όποια δανειοδότηση πρέπει να δούμε τις πραγματικές μας ανάγκες. Σαν καταναλωτικό κίνημα θεωρούμε απαράδεκτο να παίρνουμε δάνειο για διακοπές, ή για να περάσουμε τις γιορτές των Χριστουγέννων ή του Πάσχα. Ακολουθούμε μια λογική υπερκατανάλωσης και στο τέλος βρισκόμαστε εγκλωβισμένοι. Πριν λίγη ώρα μου τηλεφώνησαν από την εφημερίδα «Πρώτη» του Βόλου. Είχαν κρούσμα αυτοκτονίας από δανειολήπτη καταναλωτικής πίστης, ο οποίος μπλέχτηκε στα γρανάζια με το να παίρνει ένα δάνειο για να ξοφλήσει ένα άλλο και στο τέλος οδηγήθηκε στην αυτοκτονία.
ΠτΘ: κ. Κεκελέκη, τι επιτόκια ισχύουν στα δάνεια για την αγορά αυτοκινήτου;
Ε.Κ.: Το επιτόκιο στα καταναλωτικά είναι16%. Αν προστεθούν τα έξοδα φακέλου και αιτήματος ξεπερνάμε το 18%.
Εκείνο που πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές είναι σε περίπτωση που αδυνατούν να ανταποκριθούν στην αποπληρωμή τους να μην απομακρύνονται από την τράπεζα. Όταν αφήνουμε το δάνειο να τρέχει σε οριστική καθυστέρηση χρεωνόμαστε διπλάσια και τριπλάσια ποσά. Όταν έχουμε πρόβλημα είναι καλύτερο να πάμε στην τράπεζα, να κάνουμε ένα διακανονισμό, να δίνουμε έναντι, γιατί από τη στιγμή που περάσουν κάποιες προθεσμίες οι τράπεζες προβαίνουν και σε δικαστικές ενέργειες εναντίον μας, οι οποίες κοστίζουν πάρα πολύ.
ΠτΘ: Ένας δρόμος χωρίς επιστροφή, επομένως.
Ε.Κ.: Ακριβώς. Είναι προτιμότερο να δώσουμε έστω κι ένα μικρό ποσοστό επί της δόσης και να ρυθμίσουμε τα υπόλοιπα για να μην έχουμε τέτοια παρατράγουδα.
Αναμείνατε την Τράπεζα Ελλάδος
ΠτΘ: Τι πρέπει να κάνουν οι δανειολήπτες; Να διεκδικήσουν τα έξοδά τους ή την επιβάρυνση για την αποπληρωμή του δανείου ή να περιμένουν τις εξελίξεις με την Εμπορική;
Ε.Κ.: Η απόφαση του Αρείου Πάγου κατά της Εμπορικής χρειάζεται και κάποιες αποφάσεις από την Τράπεζα Ελλάδος για να αφορά γενικότερα τις τράπεζες. Θα πρέπει να αλλάξουν όλες οι συμβάσεις και οι τράπεζες σαφώς θα ισχυριστούν ότι χρειάζονται κάποιο χρόνο. Ο καταναλωτής θα πρέπει να είναι φοβερά προσεκτικός στον προγραμματισμό του και στην απόφασή του να πάρει δάνειο, στηριζόμενος πάντα στις πραγματικές του ανάγκες.
Είμαστε σε φάση αναμονής. Θα πρέπει να δούμε την απόφαση του Αρείου Πάγου και τι ισχύ έχει, διότι οι αποφάσεις είναι συνήθως εκτελεστέες από τη στιγμή που λαμβάνονται κι έπειτα. Ο νόμος που έγινε, για παράδειγμα, για την κατάργηση των πανωτοκίων αφορούσε τα απλήρωτα κομμάτια και όχι τα ήδη καταβληθέντα. Προχθές έδωσε εντολή το δικαστήριο να επιστραφούν ήδη πληρωμένοι τόκοι αλλά υπάρχει η εξής διαφοροποίηση: επεστράφησαν οι τόκοι που πληρώθηκαν από τον εγγυητή και όχι από τον πρωτοφειλέτη.
Εκείνο που κάνουμε για να προστατευτούμε είναι να έχουμε μεγάλη σύνεση και ψυχραιμία όταν θέλουμε να δανειοδοτηθούμε, ώστε να υποβάλουμε συγκεκριμένες ερωτήσεις σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα, πόσο θα κοστίσει, σε πόσο χρόνο, ποιοι είναι οι όροι σε περίπτωση που θέλουμε να το αποπληρώσουμε νωρίτερα.
Ένα άλλο θέμα είναι αυτό της ασφάλισης: πάνω από κάποια ηλικία, από τα 65 χρόνια, απαγορεύεται η δανειοδότηση. Οι τράπεζες έχουν βρει ένα τρόπο, αντασφαλίζουν το δάνειο, το χορηγούν και όταν έρχεται η δόση περιλαμβάνει και την ασφάλεια για την οποία ο δανειολήπτης δεν είχε συμφωνήσει.
Το βασικό είναι ό,τι συμφωνήσουμε με την τράπεζα να το απαιτούμε γραπτά.
Η «κάρτα των Ολυμπιακών Αγώνων»
ΠτΘ: Υπάρχουν άλλα τρανταχτά παραδείγματα όπου οι τράπεζες δυσκολεύουν τους πολίτες και δεν τους ενημερώνουν;
Ε.Κ.: Κυκλοφορεί κάρτα συγκεκριμένης τράπεζας, γνωστή και μη εξαιρετέα, η οποία χρησιμοποιεί το θέμα των Ολυμπιακών Αγώνων. Έρχεται στη δουλειά σου ένας φάκελος κλειστός, ο οποίος περιέχει πιστωτική κάρτα, χωρίς να την έχεις ζητήσεις, χωρίς να ξέρεις πού βρήκαν τα προσωπικά σου δεδομένα. Έχεις μια πιστωτική κάρτα στο χέρι, την οποία δεν έχεις αποδεχθεί και θεωρεί η ίδια η τράπεζα ότι η κάρτα ενεργοποιείται, εφόσον δεν την ενημερώσεις και κάποια στιγμή αρχίζεις να πληρώνεις.
ΠτΘ: Άρα αυτός που λαμβάνει το φάκελο και δεν θέλει να τον αποδεχτεί οφείλει να αρνηθεί γραπτά;
Ε.Κ.: Έχουμε πολλές καταγγελίες, έχουμε καταφύγει στον τραπεζικό διαμεσολαβητή, κάναμε καταγγελία την τράπεζα για το πώς βρήκε και χρησιμοποίησε τα προσωπικά μας δεδομένα. Τα πρώτα δύο χρόνια αναφέρεται ότι δεν υπάρχει εισφορά. Το ζήτημα όμως είναι ότι δεν θέλω την κάρτα. Έχουμε κάνει και στον πρωθυπουργό επιστολή διαμαρτυρίας για τις κάρτες. Στην ομιλία του στο νέο υπουργικό συμβούλιο αναφέρθηκε στην απαράδεκτη περίπτωση των τραπεζών που εκδίδουν κι αποστέλλουν πιστωτικές κάρτες χωρίς να έχουν ζητηθεί κι εκλαμβάνουν τη μη επικοινωνία των πολιτών μαζί τους ως αποδοχή της προσφοράς, με αποτέλεσμα μετά την περίοδο δωρεάν συνδρομής να στέλνουν λογαριασμούς για την καταβολή της συνδρομής.
ΠτΘ: Δεν υπάρχει και κυβερνητική ευθύνη, εφόσον χρησιμοποιούνται οι Ολυμπιακοί Αγώνες;
Ε.Κ.: Στο διαφημιστικό φυλλάδιο της κάρτας αναφέρεται ότι ποσοστό των εσόδων από την κάρτα θα δοθεί για τη μεγάλη υπόθεση των Ολυμπιακών Αγώνων. Είναι χορηγός αυτή η τράπεζα ή χρησιμοποιεί τους Ολυμπιακούς Αγώνες; Γίνεται μια απαράδεκτη εκμετάλλευση ενός εθνικού οράματος.
ΠτΘ: Οι έλληνες πολίτες με τον ένα ή άλλο τρόπο πληρώνουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πόσες φορές θα πληρώσουμε αυτή την εθνική υπόθεση;
Ε.Κ.: Ακριβώς. Αυτός που θέλει να είναι χορηγός πρέπει να βάζει το χέρι στην τσέπη. Έχουμε καλέσει τους καταναλωτές εφόσον δεν θέλουν την κάρτα να στέλνουν γραπτή επιστολή ότι δεν την αποδέχονται. Προσπάθησα να επικοινωνήσω τηλεφωνικά και μέχρι να βρω τον υπεύθυνο πλήρωσα τα μαλλιά της κεφαλής μου στα τηλέφωνα. Με τις επιθετικές πολιτικές που χρησιμοποιούν οι τράπεζες συν την πληθώρα των προϊόντων που προσφέρουν η κατάσταση έχει γίνει απαράδεκτη. Είναι καλό οι τράπεζες να προωθούν τα προϊόντα τους, κανένας δεν αμφισβητεί το ρόλο τους στην ανάπτυξη, αλλά θα πρέπει να συμμορφωθούν σε κάποιους κανόνες. Θα πρέπει να συμμορφωθούν και οι ίδιες με τους κανόνες του παιχνιδιού.
ΠτΘ: κ. Κεκελέκη σας ευχαριστώ πολύ.
Ε.Κ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.
Μαρία Αμπατζή
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
