Eπιμελητηριο Περιβαλλοντος και Bιωσιμοτητος

H ανάγκη για τη δημιουργία ενός νέου κοινωνικού θεσμού, ο οποίος θα προσφέρει εφαρμοσμένη συστημική γνώση σ όλους όσους επιθυμούν να πορευθούν προς τη Βιώσιμη Κοινωνία, οδήγησε στη δημιουργία του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας.

To Eπιμελητήριο Περιβάλλοντος και Bιωσιμότητος είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός κοινωφελούς χαρακτήρος που έχει ως αποστολή την πραγμάτωση του οράματος της Βιωσίμου Κοινωνίας. Παράγει έγκυρη γνώση και παρέχει υπεύθυνη καθοδήγηση για τα προβλήματα της Βιωσιμότητας.

Εκπονεί, με τη μεθοδολογία των Συστημάτων Μεγάλης Κλίμακος (ΣΜΚ), τις αναγκαίες στρατηγικές μελέτης για την εφαρμογή των αρχών των Διακηρύξεων της Στοκχόλμης (1972) και του Ρίο (1992) και των οδηγιών της Agenda 21, καθώς επίσης και των αντιστοίχων προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως.

Παρέχει τεχνική βοήθεια για τη σχεδίαση βιωσίμου δημοσίας πολιτικής και τη λήψη δημοσίων και ιδιωτικών αποφάσεων στα ανωτέρω θέματα. Προβαίνει σε διεπιστημονικές έρευνες για τα προβλήματα της Παγκοσμίου Μεταβολής (Global Change).

Ιδρυτής και Πρόεδρος του Επιμελητηρίου είναι ο Μιχαήλ Δεκλερής, ο οποίος ως Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας και Πρόεδρος του Ε Τμήματος αυτού, συνέβαλε στη διάσωση και προστασία του ελληνικού περιβάλλοντος και έθεσε διεθνώς τα θεμέλια του Δικαίου της Βιωσίμου Αναπτύξεως.

Οπως σημειώνεται στην έκδοση του Επιμελητηρίου, «είναι ερευνητικό κέντρο που διαθέτει επιστήμονες κύρους με γνώση και εμπειρία των Συστημάτων Μεγάλης Κλίμακος και ειδικώς των Συστημάτων της Βιωσίμου Αναπτύξεως. Είναι το κέντρο που θα παράγει γνώση, αλλά και θα καθοδηγεί και θα αξιολογεί. Είναι όμως και κάτι περισσότερο από ερευνητικό κέντρο. Είναι ο προπομπός της Βιωσίμου Κοινωνίας που θα συσπειρώσει γύρω του ως μέλη όλους εκείνους που επιθυμούν να πορευθούν προς την κοινωνία αυτή, επιστήμονες, δημόσιους άνδρες, επιχειρηματίες και πολίτες. Είναι ο θεσμός που θα προετοιμάσει την εθνική ομοψυχία για τη βιώσιμη κοινωνία, παρέχοντας έγκυρη γνώση και ευκαιρία για υπεύθυνο δημόσιο διάλογο. Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος δεν είναι ομάδα πιέσεως, ούτε πολιτική ή οικολογική οργάνωση. Είναι θεσμός που θα εγκαινιάσει τις νέες μορφές επικοινωνίας και οργανώσεως της Βιωσίμου Κοινωνίας. Πρωταρχικός σκοπός του είναι να φωτίσει τα δημόσια προβλήματα και να υποδείξει τρόπους συνεργασίας όλων για την επίλυσή τους».

Tο Επιμελητήριο πιστεύει στο Βιώσιμο Κόσμο. Βιώσιμος είναι μόνον ο Δίκαιος Κόσμος και αυτός πρέπει να είναι ο κόσμος του μέλλοντος.

Στο Δίκαιο Κόσμο:

• άνθρωπος επανακτά το χαμένο σεβασμό του προς τη ζωή και τη φύση.

• η ανάπτυξη δεν υπερβαίνει το μέτρο και δεν είναι ποσοτική αλλά ποιοτική.

• η ευημερία είναι δικαίωμα όλων στο παρόν και στο μέλλον.

• το οικονομικό σύστημα δεν εκμεταλλεύεται, αλλά διαχειρίζεται ορθολογικα τα οικοσυστήματα της γης.

• οι εθνικοί πολιτισμοί παραμένουν οι στυλοβάτες του παγκοσμίου συστήματος.

• η πολιτεία είναι ο βασικός εγγυητής της Βιωσιμότητος.

Η πορεία προς το Βιώσιμο Κόσμο αποτελεί νομική υποχρέωση που θεμελίωσαν οι Διεθνείς Διακηρύξεις της Στοκχόλμης (1972) και του Ρίο (1992) και θεσμοθέτησαν για την Ευρωπαϊκή Ενωση οι Συνθήκες του Μάαστριχτ (1992) και του Αμστερνταμ (1997).

Mε τις Συνθήκες του Μάαστριχτ και του Αμστερνταμ τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, μεταξύ των οποίων και η χώρα μας, ανέλαβαν τη νομική υποχρέωση να καταστήσουν βιώσιμη την οικονομική τους ανάπτυξη.

Βασικός στόχος των Συνθηκών αυτών είναι να αποβάλει η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών κρατών τα αρνητικά της στοιχεία και να προσλάβει νέα, ποιοτικά χαρακτηριστικά, ώστε να σταματήσει η καταστροφή του περιβάλλοντος και η διατάραξη της κοινωνικής συνοχής. Η Ενωμένη Ευρώπη έχει πλέον συνειδητοποιήσει ότι εκείνο που χρειάζονται οι πολίτες της δεν είναι ο πλούτος, αλλά η υγεία, η κοινωνική ειρήνη και η ποιότητα ζωής. Παρά τις δεσμεύσεις αυτές η Ελλάς ελάχιστα έχει να επιδείξει μέχρι τώρα ως προς την ποιοτική βελτίωση της αναπτύξεώς της. Αντί να πρωτοστατεί στην προσπάθεια αυτή, ως θεματοφύλακας μιας μοναδικής στον κόσμο φυσικής και πολιτιστικής κληρονομίας, είναι πράγματι ο ουραγός των Eυρωπαίων εταίρων της. Με τη στάση της αυτή η χώρα μας όχι μόνο δεν επωφελείται από τη διεθνή δικαίωση των αξιών και του πολιτισμού της, αλλά υπονομεύει και αυτά τα ίδια τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα.

H βιώσιμη κοινωνία δεν είναι ουτοπία. Είναι ο νομοθετημένος σκοπός της Agenda 21, η οποία αποτελεί το επίσημο παγκόσμιο στρατηγικό σχέδιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη (Διάσκεψη Ρίο, 1992).

Η δέσμευση της ανθρωπότητος στη βιώσιμη ανάπτυξη απαιτεί προγραμματισμένη και αποτελεσματική δράση. Το μέγεθος και η πολυπλοκότης του όλου εγχειρήματος χρειάζονται την κατάλληλη επιστημονική μέθοδο, δηλαδή το συνδυασμό της Κυβερνητικής και της Επιστήμης των Συστημάτων.

Αυτή είναι και η μεθοδολογία των Συστημάτων Μεγάλης Κλίμακος, η οποία και μόνον είναι σε θέση να επιτύχει την πλήρη ενεργοποίηση της κοινωνίας προς τη βιωσιμότητα.

Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος έχει ως αποστολή ένα ολοκληρωμένο σύστημα σκοπών, γιατί πιστεύει ότι η πορεία προς τη βιωσιμότητα απαιτεί γνήσια συστημική παρέμβαση στη σημερινή κοινωνία. Τα μεμονωμένα και περιστασιακά μέτρα είναι ματαιοπονία. Μόνο ένα σύστημα εναρμονισμένων δημοσίων πολιτικών μπορεί να αναστρέψει τη μη ικανοποιητική κατάσταση στη χώρα μας, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η παρέμβαση πρέπει να αρχίσει από το σύστημα αξιών, διότι αυτό καθορίζει την πορεία κάθε κοινωνίας. Το σύστημα αυτό έχει διαταραχθεί σοβαρά στην καταναλωτική κοινωνία. Για να ξαναγίνει βιώσιμο, πρέπει να αποκατασταθεί η ισορροπία πνευματικών και υλικών αξιών. Το Επιμελητήριο θεωρεί ότι το πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση αυτή είναι η κατάρτιση συστήματος δεικτών βιωσιμότητος.

Η προαγωγή και διάδοση της συστημικής παιδείας είναι το αναγκαίο επόμενο βήμα για την ανάπτυξη του ήθους της βιωσίμου συμπεριφοράς. Είναι επίσης ο απαραίτητος όρος για την αναπροσαρμογή της επιστήμης και της τεχνολογίας στις νέες συνθήκες.

Η οικολογική ευταξία δεν είναι μόνη της εφικτή, ούτε και αρκεί για τη βιώσιμη κοινωνία. Η σημερινή διάρρηξη του κοινωνικού ιστού από τις επιπτώσεις της οικολογικής κρίσεως και της παγκοσμίου αλλαγής απαιτεί νέους θεσμούς για την αποκατάσταση της κοινωνικής συνοχής. Βιώσιμη ανάπτυξη δεν είναι δυνατή χωρίς βιώσιμο κράτος. Το σημερινό αδύναμο κράτος δεν χρειάζεται διοικητικές μεταρρυθμίσεις, όπως συνήθως λέγεται, αλλά βαθιά θεσμική αλλαγή. Πρέπει να γίνει ηθικό (κράτος δικαίου) και να αυξήσει την κυβερνητική του ικανότητα, για να μπορέσει να μας οδηγήσει στη βιώσιμη κοινωνία.

Εξ ίσου βαθιά αλλαγή χρειάζεται το παραγωγικό μας σύστημα. Πρέπει να γίνει φιλικό προς το περιβάλλον και φειδωλό στην ανάλωση των περιορισμένων φυσικών μας πόρων. Οι επιχειρήσεις πρέπει να αποκτήσουν αίσθημα κοινωνικής ευθύνης και ικανότητα συνεργασίας με το κράτος. Για να γίνει βιώσιμη η κοινωνία μας πρέπει να επιτύχει πλήρη και διαρκή ανακύκλωση ενεργείας, φυσικών πόρων και αποβλήτων. Δραστική αλλαγή απαιτεί και το αστικό περιβάλλον. Οι πόλεις είναι σε παρακμή και απειλούν την υγεία μας, φυσική και ψυχική. Η βιώσιμη χωροταξία θα κατανείμει ορθολογικά τις δραστηριότητες (παραγωγικές και μη) των ανθρώπων στο χώρο και θα βάλει τάξη στη σημερινή αναρχία των χρήσεων γης, που καταστρέφει γοργά τη ζωή των ανθρώπων και της φύσεως.

Αμεση προσοχή και φροντίδα χρειάζονται οι πρωτογενείς ομάδες, που έχουν σχεδόν διαλυθεί από την εντροπία της βιομηχανικής κοινωνίας. Οι ομάδες αυτές είναι τα ζωντανά κύτταρα των μεγάλων ανθρωπογενών συστημάτων. Η παγκοσμιοποίηση της αγοράς και η νέα μετανάστευση των λαών καθιστούν θέμα υψηλής προτεραιότητος τη μελέτη του ρόλου των εθνικών ομάδων και της διαπολιτιστικής επικοινωνίας.

Στο επίκεντρο της βιωσίμου αναπτύξεως βρίσκεται ο άνθρωπος, όπως εξαγγέλλει η Διακήρυξη του Ρίο. Από αυτόν εξαρτάται η μεγάλη αλλαγή.

Πώς όμως ο παθητικός καταναλωτής θα αποκτήσει το υπεύθυνο ήθος της βιωσίμου συμπεριφοράς; Το μεγάλο αυτό θέμα δεν μπορεί να λείπει από ένα σύστημα δημόσιας πολιτικής που οραματίζεται τη βιώσιμη κοινωνία.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.