«Το αλκοολ μπορει να χτυπησει τον οποιοδηποτε και οποτεδηποτε»

Ο Ιωάννης Γρηγορίου είναι ψυχίατρος και υπεύθυνος της Μονάδας Απεξάρτησης για αλκοόλ, φάρμακα και τυχερά παιχνίδια στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Συμμετείχε στην ημερίδα του διαπολιτισμικού θεραπευτικού προγράμματος ΑΜ-Θ «Κιβωτός», στο πλαίσιο της οποίας παραχώρησε συνέντευξη στον ΠτΘ. Στη Μονάδα παραπέμπονται περιστατικά από όλες τις υπηρεσίες που απασχολούνται με ψυχικά ή ψυχοκοινωνικά ζητήματα. Είναι η μόνη στη Βόρεια Ελλάδα που αντιμετωπίζει εξαρτήσεις από αλκοόλ και τυχερά παιχνίδια και παρέχει στήριξη και στο οικογενειακό περιβάλλον. Τόσο το εξαρτημένο άτομο όσο και οι οικείοι του συχνά αδυνατούν να παραδεχτούν το μέγεθος του κοινωνικοοικονομικού προβλήματος και να ζητήσουν τη βοήθεια ειδικού, ταμπού που έχει ξεπεραστεί στην Ευρώπη. Ο κ. Γρηγορίου σημειώνει ότι εξυπηρετούν περιστατικά από την επαρχία, κατά συνέπεια και από την περιοχή μας.

ΠτΘ: Συνήθως γίνεται λόγος για εξάρτηση από ναρκωτικές ή άλλες ουσίες. Εσείς όμως ασχολείστε με εξαρτήσεις λιγότερο γνωστές.

Ι.Γ: Είμαστε μια υπηρεσία που ανήκει στο ΕΣΥ, στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης κι έχουμε τις λεγόμενες εξαρτήσεις από τις νόμιμες ουσίες και πράξεις, όπως το αλκοόλ και τα τυχερά παιχνίδια. Το πρόγραμμά μας είναι έτσι προσαρμοσμένο ώστε να μπορούμε να βλέπουμε και απομακρυσμένες περιοχές. Βλέπουμε οικογένειες από την Κομοτηνή, την Αλεξανδρούπολη, την Καβάλα, την Ξάνθη. Η παροχή υπηρεσιών είναι δωρεάν.

Τα φάρμακα είναι τα νόμιμα κυκλοφορούντα που συνταγογραφούνται και μάλιστα σε ευρεία κλίμακα. Εννοώ τα αναλγητικά, τα αγχολυτικά, τα υπνωτικά. Είμαστε η μοναδική δομή που προσφέρει εξειδικευμένες υπηρεσίες για ζητήματα που αφορούν το αλκοόλ και τα τυχερά παιχνίδια σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα.

ΠτΘ: Πόσα χρόνια λειτουργεί αυτή η μονάδα;

Ι.Γ.: Από το 1990, 13 χρόνια.

ΠτΘ: Έρχονται αυτοβούλως όσοι αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα προβλήματα ή λειτουργούν κι ενδιάμεσες δομές, ενημερωτικές, με στόχο να απευθυνθούν στη συνέχεια σ’ εσάς;

Ι.Γ.: Ένα ποσοστό έρχεται εθελοντικά, γιατί μας γνωρίζουν και μέσα από τα ΜΜΕ. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό έρχεται κάτω από κοινωνική πίεση, λόγω προβλημάτων στο οικογενειακό ή στο εργασιακό περιβάλλον. Όλες οι υπηρεσίες που ασχολούνται με ψυχικά ή ψυχοκοινωνικά ζητήματα γνωρίζουν την υπηρεσία μας κι όταν έχουν ένα περιστατικό σχετικό με αλκοόλ, φάρμακα ή τυχερά παιχνίδια το παραπέμπουν.

Σε σχέση με το «εθελοντικά» να αναφέρω μια ιδιαιτερότητα: ένα ποσοστό γύρω στο 60% αφορά μέλη της οικογένειας του χρήστη. Το πρόγραμμά μας είναι έτσι διαμορφωμένο, ώστε να προσφέρουμε υπηρεσίες στην οικογένεια είτε έρχεται είτε δεν έρχεται ο χρήστης και μάλιστα έχουμε θετικά αποτελέσματα.

ΠτΘ: Απευθύνεστε στους συγγενείς με συμβουλές;

Ι.Γ.: Δεν είναι συμβουλευτική αλλά καθαρά θεραπευτική η δουλειά μας. Κάνουμε οικογενειακή ψυχοθεραπεία. Δεν εστιαζόμαστε στο χρήστη αλλά σε όλη την οικογένεια.

ΠτΘ: Είναι δύσκολο στο μέσο άνθρωπο να γίνει κατανοητό το ότι τα τυχερά παιχνίδια είναι εξάρτηση που απαιτεί τη βοήθεια ειδικού για να ξεπεραστεί.

Ι.Γ.: Είμαστε πεπεισμένοι ότι είναι εξάρτηση κι αυτό το γνωρίζει η Ευρώπη. Στην Ελλάδα είναι ένα καινούριο φαινόμενο και πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με τα τυχερά παιχνίδια σαν μια εξαρτητική σχέση και να απευθυνθούν κάπου για ψυχολογική βοήθεια κι αυτό μας φέρνει κι εμάς και τους ίδιους σε δύσκολη θέση. Έρχονται στα τελευταία στάδια όπου τα οικονομικά τους, τα οικογενειακά και τα διαπροσωπικά τους προβλήματα είναι υπέρογκα και είναι πολύ δύσκολο να έχουμε κατά το δυνατό καλύτερα αποτελέσματα. Βρίσκονται στα τελικά στάδια, κάτι το οποίο δεν συμβαίνει στην Ευρώπη. Όταν κάποιος είναι σε εξάρτηση και βλέπει ότι κάτι δεν παει καλά απευθύνεται σε μια υπηρεσία. Εδώ βέβαια μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε υπηρεσία.

Στο μέλλον προβλέπεται να προσφέρουμε βοήθεια σε άτομα που θέλουν να απεξαρτηθούν από τη νικοτίνη.

ΠτΘ: Μεγάλο στοίχημα και αυτό. Έχω την αίσθηση ότι σχετίζεται με τη δεκτικότητα και την προσαρμοστικότητα του κάθε ατόμου και οργανισμού, όπως και στην απεξάρτηση από τα ναρκωτικά. Όσοι προσέρχονται εθελοντικά σ’ εσάς είναι αποφασισμένοι να διακόψουν την όποια επιβλαβή συνήθειά τους;

Ι.Γ.: Ένα ποσοστό αυτών είναι κινητοποιημένοι στο να κάνουν αλλαγές στη σχέση τους με την εξαρτησιογόνο ουσία. Ένα άλλο όμως ποσοστό όχι. Τότε υπεισερχόμαστε εμείς κι ένα κομμάτι της δουλειάς μας αφορά στην κινητοποίηση κι ευαισθητοποίηση του χρήστη, ώστε να αλλάξει τη νοοτροπία που έχει.

ΠτΘ: Στην εξάρτηση από τα συνταγογραφημένα φάρμακα τι βαθμό ευθύνης έχει ο ασθενής- λήπτης των φαρμάκων και τι μερίδιο αναλογεί στο γιατρό;

Ι.Γ.: Όταν λέμε εξάρτηση από τέτοιου είδους φάρμακα ο γιατρός δίνει μια θεραπευτική δόση. Μιλάμε για κάποιον που κάνει κατάχρηση ή παίρνει το υπνωτικό την ημέρα και πηγαίνει να δουλέψει. Είναι οι περιπτώσεις που κάποιο άτομο χρησιμοποιεί το φάρμακο όπως το αλκοόλ για να απαλύνει ορισμένες συγκρούσεις συναισθηματικές.

ΠτΘ: Τα ηρεμιστικά και τα αγχολυτικά δεν δίνονται μόνο με συνταγή γιατρού; Αν ένας γιατρός γράψει ένα κουτί με 60 χαπάκια για τη θεραπεία ενός ασθενή κι αυτός τα πάρει σε ένα μήνα και ζητήσει εκ νέου συνταγή ο γιατρός δεν το παρακολουθεί;

Ι.Γ.: Όλοι όσοι μπαίνουν σε μια εξαρτητική σχέση με τέτοιου είδους φάρμακα όσο δύσκολο κι αν είναι να τα προμηθευτούν βρίσκουν τρόπους και καταφέρνουν να πάρουν αυτά τα φάρμακα που θέλουν.

ΠτΘ: Έχει γίνει κάποια καταγραφή στη Μονάδα σας για κάθε μία από αυτές τις κατηγορίες εξάρτησης για το ποιες είναι οι ηλικίες, οι κοινωνικές τάξεις, τα φύλα των ανθρώπων που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη εξάρτηση;

Ι.Γ.: Υπάρχει μια καταγραφή των ατόμων που έχουν προσέλθει για αλκοόλ, τυχερά παιχνίδια και κάποια από αυτά έχουν δοθεί στο Ερευνητικό Κέντρο Ενημέρωσης και Τεκμηρίωσης στην Αθήνα.

ΠτΘ: Σύμφωνα με τη μέχρι τώρα εικόνα ποιος από τους τρεις τομείς ενεργοποιεί συχνότερα τον πάσχοντα ή τους δικούς του, ώστε να έρθουν σ’ εσάς;

Ι.Γ.: Το μεγαλύτερο ποσοστό των προσερχόμενων στην υπηρεσία μας είναι άτομα που έχουν προβλήματα στις σχέσεις τους με το αλκοόλ. Είναι άτομα από 18 ετών και άνω. Σ’ αυτές βέβαια τις ηλικίες δύσκολα έρχονται στην υπηρεσία μας, γιατί το αλκοόλ σε αντιδιαστολή με τις παράνομες ψυχοτρόπες ουσίες, παίρνει περισσότερο χρόνο για να αναπτύξει κάποιος εξαρτητική σχέση και να έχει συνέπειες στην ιδιωτική του ζωή. Προσπαθεί δε η οικογένεια να βρει λύση εκ των ενόντων θεωρώντας ότι εφηβεία είναι θα περάσει.

ΠτΘ: Αληθεύει το ότι στις γυναίκες χρειάζεται μικρότερος χρόνος εξάρτησης από το αλκοόλ συγκριτικά με τους άντρες, όπως και μικρότερη δόση αλκοόλ;

Ι.Γ.: Είναι διαπιστωμένο ιατρικά ότι η γυναίκα έχει μια μεγαλύτερη ευαισθησία στην ανοχή της αιθυλικής αλκοόλης, γιατί υπεισέρχονται θέματα μεταβολισμού. Μια γυναίκα μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα υγείας πίνοντας μικρότερες ποσότητες από ότι ένας άντρας. Όσο δε για το θέμα της εξάρτησης, το αλκοόλ δεν κάνει ούτε ταξικές ούτε φυλετικές διακρίσεις. Είναι μια ισχυρότατη εξαρτησιογόνος ουσία που μπορεί να χτυπήσει τον οποιοδήποτε και οποτεδήποτε.

ΠτΘ: Ποιο είναι το σημείο το οριακό για να μπορέσει κάποιος, που έχει εξάρτηση από αλκοόλ, φάρμακα ή τυχερά παιχνίδια, να κατανοήσει ότι πρέπει να απευθυνθεί στη Μονάδα; Χτυπάει κάποιο καμπανάκι ή είναι και θέμα ψυχοσύνθεσης;

Ι.Γ.: Είναι ζήτημα αίσθησης. Όταν κάποιος αρχίζει και βιώνει τη σχέση του με το αλκοόλ σαν μη χρήσιμη, σαν κάτι που τον ενοχλεί, καλό θα ήταν να απευθυνθεί σε μια υπηρεσία σαν τη δική μας. Δεν περιμένουμε να έχει μπει σε μια εξαρτητική σχέση, με προβλήματα υγείας, κοινωνικά, οικογενειακά. Αν κάποιο μέλος της οικογένειας διαπιστώνει ότι το αλκοόλ δημιουργεί προβληματική συμπεριφορά σε ένα από τα μέλη της μπορεί επίσης να προσέλθει συμβουλευτικά.

ΠτΘ: κ. Γρηγορίου σας ευχαριστώ πολύ.

Ι.Γ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Μαρία Αμπατζή

Υ.Γ.: Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στα τηλέφωνο 2310542141.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.