«Η φωνη της Αυτοδιοικησης» φωνη κριτικης στον «Καποδιστρια»
Μια σημαντική καταγραφή των απόψεων των αιρετών αρχόντων της τοπικής αυτοδιοίκησης του Νομού Ξάνθης επιχειρεί το 47ο τεύχος «Της Φωνής της Αυτοδιοίκησης», η δίμηνη έκδοση της Τοπικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Ξάνθης, με υπεύθυνο σύμφωνα με το νόμο τον Μιχάλη Στυλιανίδη, πρόεδρο της ΤΕΔΚ Ξάνθης, συντακτική επιτροπή αποτελούμενη από τους Φώτη Καραλίδη, Μουτζαχήτ Ντουκιαντζή, Σταμούλη Τριμίντζιο, Νίκο Μίχο, Δέσποινα Γεωργαντζή και δημοσιογραφή επιμέλεια της συνεργάτιδός μας Μαρίας Μπόντη.
Απ’ αυτό το 47ο τεύχος « Της Φωνής της Αυτοδιοίκησης», ο «Παρατηρητής της Θράκης» αποδελτιώνει τις απόψεις των νυν δημάρχων Μιχάλη Στυλιανίδη, δημάρχου Ξάνθης, Εύας Τσακίρη, δημάρχου Αβδήρων, Βασίλη Τσολακίδη, δημάρχου Βιστονίδας, Γιάννη Τσεγγελίδη δημάρχου Σταυρούπολης, Στέλιου Χατζηευαγγέλου, δημάρχου Τοπείρου, των παλιών κοινοταρχών, Θέρμης Ναζήρ Χασάν, Κοτύλης Χόμκο Μουσταφά, Σατρών Κιντς Τζελάλ και των νέων αιρετών αρχόντων της ορεινής Ξάνθης, του δημάρχου Μύκης Ντουγκιαντζή Μουτζαχήτ και του προέδρου της κοινότητας Σελέρου, Ιντζέ Μεμέτ Μπιρόλ.
Όλοι τους απαντούν σε συγκεκριμένες ερωτήσεις, εκ των οποίων ο «Παρατηρητής της Θράκης» φιλοξενεί τις απαντήσεις τους, σε έξι μόνον ερωτήσεις, προκειμένου, όπως καταγράφεται στο editorial της έκδοσης, να κατανοήσουμε το «πώς εισέπραξαν την αλλαγή που έφερε η μεταρρύθμιση, αυτοί που ηγούνται των φορέων για τους οποίους και έγινε».
Κατ’ αρχήν όμως οι κοινές ερωτήσεις τις οποίες από το σύνολο της έρευνας επιλέξαμε να φιλοξενήσουμε, εστιάζοντας στις απαντήσεις για το θετικό ή όχι της μεταρρύθμισης, τις αδυναμίες και τα προβλήματά της, τους όρους που έδρασαν ανασχετιστικά στην πρόοδο και την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
Τ.Β.
Οι ερωτήσεις
1Η ΕΡΩΤΗΣΗ: Κάνοντας τον απολογισμό της Παρθενικής Καποδιστριακής τετραετίας στο Δήμο σας / στην Κοινότητά σας και όντας Δήμαρχος αυτού / Πρόεδρος αυτής κατά την ίδια περίοδο, μπορείτε να μας δώσετε το στίγμα της;
Πώς επέδρασε η μεταρρύθμιση, θετικά ή αρνητικά στο Δήμο;
2Η ΕΡΩΤΗΣΗ: Με ποιες αδυναμίες της μεταρρύθμισης βρεθήκατε αντιμέτωπος κατά την πρώτη περίοδο της εφαρμογής της στο Δήμο σας;
3Η ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι τα σοβαρά προβλήματα που θεωρείτε ότι δεν κατάφερε να λύσει η μεταρρύθμιση κληροδοτώντας τα στην τετραετία που διανύουμε;
4Η ΕΡΩΤΗΣΗ: Πώς πιστεύετε εσείς ότι θα πρέπει να αντιμετωπισθούν αδυναμίες και προβλήματα; Απαιτούνται νέες αλλαγές και ποιες;
5Η ΕΡΩΤΗΣΗ: Θεωρείτε πως είναι εφικτή η ανάπτυξη του Δήμου σας μονομερώς (δηλαδή μόνο με τις δικές σας προσπάθειες, σχεδιασμό, προγραμματισμό και συμμετοχή των Δημοτών ή πως η μοίρα του οράματός σας εξαρτάται και από άλλους παράγοντες και ποιους);
6Η ΕΡΩΤΗΣΗ: Περιγράψτε:
α) Τρία πράγματα που αν δεν υπήρχαν το έργο σας θα παρουσίαζε μεγαλύτερη πρόοδο
β) Τρία πράγματα που διευκόλυναν στην επιτέλεση του έργου σας
γ) Τρία χαρακτηριστικά που θεωρείτε ότι συνιστούν τα ισχυρά πλεονεκτήματα του Δήμου σας
…ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΔΗΜΑΡΧΟΙ…
Τι απαντά ο Δήμαρχος Ξάνθης Μιχάλης Στυλιανίδης
1. Η μεταρρύθμιση, για τα ελληνικά δεδομένα, ήταν πρωτοποριακή – καινοτόμος. Τα πλεονεκτήματα και τα οφέλη ήταν σαφώς πολλαπλάσια από κάποια προβλήματα που αντιμετωπίσαμε στην αρχή και τα οποία στην πορεία ξεπεράστηκαν ή αμβλύνθηκαν στο μέγιστο δυνατό βαθμό.
2. Στην αρχή ο Δήμος βρέθηκε αντιμέτωπος με τα εξής προβλήματα: έλλειψη υποδομής, έλλειψη προσωπικού, σωστή και άμεση εξυπηρέτηση του δημότη των Δημοτικών Διαμερισμάτων.
3. Δεν έχει επιλύσει η μεταρρύθμιση σοβαρά ζητήματα όπως τα οικονομικά, τη στελέχωση των υπηρεσιών (μόνιμο προσωπικό), τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων με την ανάλογη μεταφορά πόρων (π.χ. παιδικοί σταθμοί, συντήρηση σχολείων, αθλητικά κέντρα).
4. Απαιτείται οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ. Θα πρέπει να δοθεί η ανάθεση των προσλήψεων στους ΟΤΑ χωρίς άνωθεν εγκρίσεις αλλά και περισσότερες αρμοδιότητες με ανάλογη ενίσχυση των πόρων. Τέλος χρειάζεται να γίνει απλό κι ευέλικτο το νομικό πλαίσιο λειτουργίας τους.
5. Πιστεύω ότι με το υπάρχον νομικό καθεστώς – πλαίσιο, απαραίτητη είναι η συνεργασία με όλους τους φορείς, κρατικούς κ.λπ., σε ισότιμη βάση, πέραν βεβαίως της ενεργού συμμετοχής των δημοτών μας.
6. α) Ανεπαρκή κονδύλια – πόροι, γραφειοκρατία, ανεπαρκές προσωπικό – στελέχωση υπηρεσιών.
β) Σωστός προγραμματισμός (οραματιζόμαστε, σχεδιάζουμε, υλοποιούμε)
γ) Η Παλιά Πόλη (τουριστική δυνατότητα), η ΒΙΠΕ, η πολυπολιτισμικότητα του πληθυσμού της
Τι απαντά η Δήμαρχος Αβδήρων Ευανθία Τσακίρη
1. Η εφαρμογή του Καποδιστριακού Νόμου οδήγησε σε διαρθρωτικές αλλαγές και ρυθμίσεις ενισχύοντας τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την ενδυνάμωση, της ενεργούς συμμετοχής των πολιτών, σε βασικούς μηχανισμούς λειτουργίας και διαδικασίας λήψης αποφάσεων.
Η προώθηση της δυνατότητας εφαρμογής αναπτυξιακών προγραμμάτων και σύγχρονων μορφών αυτοδιοίκησης, η ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας, η στελέχωση των Δήμων με καταρτισμένο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό, η οργάνωση των διοικητικών λειτουργιών και της παροχής υπηρεσιών προς τους πολίτες, η χρήση νέων μορφών τεχνολογίας και τηλεπικοινωνίας στα πλαίσια της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και της απλοποίησης των διαδικασιών, η ενίσχυση των υποδομών για ποιότητα ζωής, η υλοποίηση προγραμμάτων κοινωνικής πολιτικής και στήριξης της απασχόλησης, η προώθηση δράσεων για τη διασφάλιση της ποιότητας του περιβάλλοντος, για την διαφύλαξη της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς και για την ενίσχυση νέων μορφών τουρισμού, αποτελούν τα βασικά σημεία της αναπτυξιακής πορείας του νεοσύστατου Δήμου των Αβδήρων.
2. Εν αρχή αντιμετώπισα τα παρακάτω σοβαρά προβλήματα:
• Έλλειψη ειδικά καταρτισμένου επιστημονικού προσωπικού
• Ανάγκη συνεχούς ενημέρωσης και κατάρτισης τόσο των αιρετών όσο και των υπαλλήλων των πρώην κοινοτήτων σε θέματα θεσμικών λειτουργιών και οργάνωσης νέων υπηρεσιών
• Περιορισμένοι οικονομικοί πόροι – προβλήματα στην διαχείριση και αξιοποίηση τους
• Πολυνομία – ελλιπείς και συχνά τροποποιούμενες διατάξεις όσον αφορά την διάρθρωση των υπηρεσιών, της διοικητικής δομής και των αρμοδιοτήτων του Δήμου
• Ύπαρξη ανεπαρκών δομών, μέσων και εξοπλισμού για την προώθηση του εκσυγχρονισμού και της εφαρμογής των νέων αναπτυξιακών προγραμμάτων.
3. Ο «Καποδίστριας» δεν κατόρθωσε να επιλύσει κατά την πρώτη 4ετία (και ως εκ τούτου τα έχουμε διαρκώς «μπροστά μας») τα εξής:
• Την άνιση κατανομή πόρων που γίνεται χωρίς να λαμβάνονται υπ’ όψιν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι τοπικές ιδιαιτερότητες κάθε Δήμου.
• Τους περιορισμένους οικονομικούς πόρους – τη δύσκαμπτη οικονομική λειτουργία των ΟΤΑ– τον περιορισμένο αριθμό προσλήψεων σε σύγκριση με τις ανάγκες τους.
• Το μικρό αριθμό επιστημονικού προσωπικού και το χαμηλό βαθμό εξειδίκευσης.
• Τις διαφορές στις ταχύτητες ένταξης στην αναπτυξιακή διαδικασία και στην προσπάθεια σύγκλισης με την Ευρωπαϊκή Αυτοδιοίκηση.
• Την ασύμβατη και απροσδιόριστη λειτουργία των τοπικών συμβουλίων, που οδηγεί στην αποδυνάμωση της πλήρους ενσωμάτωσης των πολιτών στην ιδέα της νέας μορφής αυτοδιοίκησης.
• Τέλος, εξακολουθεί να υπάρχει η ανάγκη συνεχούς επαναπροσδιορισμού και εφαρμογής ενός πλαισίου θεσμικών αλλαγών, ρυθμίσεων, αρχών και κατευθύνσεων για την ουσιαστική κατοχύρωση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων.
4. Οι αδυναμίες μπορούν ν’ αντιμετωπισθούν μόνον με:
• ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για συστηματικότερη στήριξη των Καποδιστριακών Δήμων που σκοπό θα έχει την εσωτερική ολοκλήρωση και την οικονομική και διοικητική αυτονομία τους
• εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου, ώστε να ενισχυθεί η διαδημοτική συνεργασία, να αξιοποιηθούν οι αναπτυξιακές εταιρείες και να διευκολυνθούν μικτά κοινοπρακτικά σχήματα με τον ιδιωτικό τομέα
• άμεση έναρξη της διαδικασίας για την ένταξη και υλοποίηση των έργων από το υπόλοιπο 50% του ΕΠΤΑ
• θέσπιση ενός νέου συστήματος κατανομής των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, το οποίο να εξασφαλίζει τον αναπτυξιακό χαρακτήρα των ΟΤΑ και τη δίκαιη κατανομή των πόρων, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, πλεονεκτήματα, προβλήματα και ανάγκες κάθε Δήμου
• πρόσθετα μέτρα για την αύξηση των εσόδων των ΟΤΑ – δυνατότητα φορολογικής εξουσίας – και συμμετοχή της Τ.Α σε επιχειρήσεις μικτής οικονομίας
• ενίσχυση των πρωτοβουλιών που αναπτύσσουν οι ΟΤΑ για την είσοδο τους στις νέες τεχνολογίες
• δομική μετεξέλιξη των αναπτυξιακών δυνατοτήτων – μεταφορά αρμοδιοτήτων προς τη βάση, κοντά στον πολίτη
5. Σίγουρα δεν είναι εφικτή η ανάπτυξη ενός Δήμου μονομερώς.
Είναι απαραίτητη η στήριξη και η συμπληρωματική βοήθεια από φορείς, οργανισμούς, τεχνοκράτες και συμβούλους που με την εμπειρία και τις γνώσεις τους ενισχύουν την προσπάθεια μας.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνδρομή από τα συνδικαλιστικά όργανα των ΟΤΑ, (ΤΕΔΚ, Επιχειρήσεις της ΤΕΔΚ, κτλ) που συμβάλλουν τα μέγιστα στον σωστό σχεδιασμό και στην ολοκληρωμένη ανάπτυξη των Δήμων.
6. α) • ο ελλιπής καθορισμός ζωνών περιοχής RAMSAR
• η ανάγκη πολεοδομικού σχεδιασμού – καθορισμού ζωνών αιγιαλού
• η δέσμευση περιοχών από την Αρχαιολογική Υπηρεσία χωρίς να προχωρούν οι απαλλοτριώσεις αλλά και οι ανασκαφές
β) • η συνεχής πληροφόρηση και ηθική συμπαράσταση από τον άμεσο φορέα της ΤΕΔΚ
• η στήριξη και η συμβολή της Περιφέρειας και άλλων φορέων γενικότερα
• η συμμετοχή στα αναπτυξιακά προγράμματα
Και όλα αυτά βέβαια σε συνδυασμό με την αμέριστη προσπάθεια και συμβολή όλων των υπαλλήλων και εργαζομένων στο Δήμο.
γ) • η ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά, • ο φυσικός και υδάτινος πλούτος, • το γεωθερμικό πεδίο και ιαματικές πηγές
Τι απαντά ο Δήμαρχος Βιστονίδας Βασίλης Τσολακίδης
1. Η μεταρρύθμιση ήταν κάτι το πρωτοποριακό και μονάχα οφέλη έφερε στο Δήμο μας. Οφέλη που απορρέουν από την δυνατότητα καλύτερης οργάνωσής του: για παράδειγμα, υπάρχει σήμερα οικονομική – ανεξάρτητη – υπηρεσία, λειτουργεί – έστω και υποτυπωδώς μέχρι να οργανωθεί καλύτερα – τεχνική υπηρεσία, υπάρχει γεωπονική υπηρεσία, υπάρχει γραφείο υποστήριξης παλιννοστούντων, υπηρεσία «πιστοποιητικό στο σπίτι», πρόγραμμα ΚΕΔΑΠ, Κέντρο Πληροφόρησης Νέων και αρκετά άλλα που δεν θα μπορούσε και δεν είχε αναπτύξει καμιά Κοινότητα από τις οκτώ που συνενώθηκαν.
Το μοναδικό αρνητικό είναι ο έντονος τοπικισμός από τον οποίο διακατέχεται η ελληνική κοινωνία και πολλές φορές εκφράζεται από ορισμένους προκαλώντας προβλήματα στην προσπάθεια συνολικής ανάπτυξης του Δήμου.
2. Αντιμέτωπος ήρθα με προβλήματα που αφορούσαν στην οργάνωση, στην έλλειψη υποδομών λειτουργίας του Δήμου, στην έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού. Να μη ξεχνούμε και τη νοοτροπία των υπαλλήλων των πρώην Κοινοτήτων (είχαν μάθει να βρίσκονται σ’ ένα γραφείο μόνοι τους και ν’ ασχολούνται με πολλά αντικείμενα. Αυτό ήταν αρνητικό διότι βρέθηκαν, ξαφνικά, δεκάδες άνθρωποι μαζί κάτω από την ίδια στέγη και απαιτήθηκε εξειδίκευση και αποτελεσματικότητα. Δεν είναι εύκολο πράγμα η αλλαγή νοοτροπίας, πόσο μάλλον όταν αυτή επηρεάζει τη λειτουργία ενός ολόκληρου οργανισμού όπως είναι ένας νεοσύστατος Δήμος). Άλλο ένα από τα σοβαρά προβλήματα ήταν η έλλειψη τεχνικών υπηρεσιών.
3. Στη λίστα των προβλημάτων που εξακολουθούν να έχουν οι καποδιστριακοί Δήμοι είναι η τακτοποίηση του προσωπικού η πλήρης οργάνωση τεχνικών υπηρεσιών, η έλλειψη υπηρεσιών του Δήμου στην έδρα του Δήμου, η έλλειψη επικοινωνίας του Δήμου με τους οικισμούς.
4. Για να αντιμετωπισθούν οι αδυναμίες χρειάζεται καταρχήν ένα πιο ευέλικτο νομικό πλαίσιο λειτουργίας του (παράδειγμα, για να αγοράσει σήμερα ο Δήμος ένα στυλό πρέπει να μπουν «δεκαπέντε» υπογραφές! Εμπλέκονται τόσες πολλές επιτροπές στη διαδικασία που στην πραγματικότητα μπλέκουν τα πράγματα αντί να τα ξεμπλέκουν). Το σύστημα θα πρέπει να γίνει πιο ευέλικτο και πιο αυστηρό. Ας γίνεται τακτικότερος έλεγχος. Και βασικότερο όλων είναι η εφαρμογή του διπλογραφικού συστήματος. Αν θέλουμε να μιλάμε για ευελιξία και αυστηρότητα. Διότι αυτή τη στιγμή η εικόνα όπως και η κατάσταση που επικρατεί στους Δήμους δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρη. Και φυσικά στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να χτυπηθεί και η γραφειοκρατία.
5. Όχι. Μόνος κανείς δε μπορεί να φέρει εις πέρας κάτι με επιτυχία. Η συνεργασία σε ισότιμη βάση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, είναι εκ των ων ουκ άνευ.
6. α) Αν δεν υπήρχε γραφειοκρατία, ανεπάρκεια στις Τεχνικές Υπηρεσίες και έλλειψη προσωπικού, β) Υπήρχε από μέρους μου η προηγούμενη εμπειρία στην αυτοδιοίκηση, που με βοήθησε στην διαχείριση δύσκολων καταστάσεων – υπήρχε ένα πολύ καλό Δημοτικό Συμβούλιο που λειτούργησε με γνώμονα το συμφέρον του Δήμου – και πολύ καλοί συνεργάτες, στελέχη του Δήμου που υπερέβησαν εαυτόν προκειμένου να γίνει πραγματικότητα το όραμα γ) Ως συγκριτικά πλεονεκτήματα του Δήμου θεωρώ – τη γεωγραφική του θέση, – την ομοιογένεια του πληθυσμού – και τη λειτουργία εντός των ορίων του μεγάλων βιομηχανικών μονάδων καθώς και τη διέλευση τη Εγνατίας Οδού.
Τι απαντά ο Δήμαρχος Σταυρούπολης Γιάννης Τσεγγελίδης
1. Με την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου Ιωάννης Καποδίστριας παραλάβαμε το νέο Δήμο μας με 26 και πλέον οικισμούς και πληθυσμό περί τους 2.000 κατοίκους. Ενεργό τμήμα του, μόλις το 30%… Ο νέος Δήμος είχε ένα εκτεταμένο οδικό δίκτυο, δεκάδες χιλιόμετρα δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτροφωτισμού και ατέλειωτα δίκτυα αγροτικών και δασικών δρόμων.
Μαζί με τα όποια προβλήματα υπήρχαν εξαιτίας της ανθρωπογεωγραφίας και της οικονομίας της περιοχής, από το νέο Δήμο παρελήφθησαν και τα χρέη των πρώην Ο.Τ.Α. που ανέρχονταν σε δεκάδες εκατομμύρια.
Από την πρώτη όμως στιγμή προχωρήσαμε στην οργάνωση του Δήμου, θεσπίζοντας το απαραίτητο οργανόγραμμα, προβαίνοντας στην μηχανοργάνωσή του και δημιουργώντας ευέλικτα σχήματα για την άμεση λύση προβλημάτων καθημερινότητας, στα πλαίσια πάντα της ανταποδοτικότητας.
Γενικά πιστεύουμε ότι η μεταρρύθμιση η οποία επήλθε με το πρόγραμμα Ι. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ επέδρασε θετικά στο Δήμο μας, όχι όμως στο βαθμό που αναμέναμε.
2. Κατά την πρώτη περίοδο εφαρμογής της μεταρρύθμισης οι αδυναμίες που βρεθήκαμε αντιμέτωποι ήταν:
• η μεταφορά των οικονομικών κυρίων προβλημάτων (χρέη) των συνενούμενων Ο.Τ.Α. και η αντιμετώπισή τους
• η τοποθέτηση των Καποδιστριακών υπαλλήλων στο οργανόγραμμα του Δήμου, χωρίς να έχουμε προηγουμένως ερωτηθεί για τις απαιτούμενες ειδικότητες
• η επάλειψη των ενδοδημοτικών διαφορών
• η μη αύξηση του ποσού από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους του ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α για την σωστή οργάνωση του Δήμου
3. Δεν έχουν επιλυθεί ακόμη, ενώ το αναμέναμε, το ζήτημα της μεταφοράς αρμοδιοτήτων άνευ της αναλογούσας μεταφοράς πιστώσεων, όπως επίσης το πρόβλημα της ανεπαρκούς στελέχωσης του Δήμου σε εξειδικευμένο προσωπικό για την υλοποίηση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
4. Αιχμή του δόρατος στην επίλυση των προβλημάτων είναι η πληρέστερη οργάνωση των υπηρεσιών του Δήμου από εξειδικευμένο προσωπικό και η μεταφορά των αναλογούντων πόρων κατ’ αναλογία με τις αρμοδιότητες.
5. Σαφώς και είμαστε εμείς υπεύθυνοι για την ανάπτυξη του Δήμου μας, αλλά αυτή δε μπορεί να είναι εφικτή χωρίς την βοήθεια και άλλων παραγόντων αλλά και της κεντρικής εξουσίας.
Μεγάλα προβλήματα τα οποία είναι εκτός των δικών μας δυνατοτήτων και απασχολούν ίσως και άλλους περιφερειακούς Δήμους, ζητούν λύσεις, όπως:
• η χρήση αστικής και αγροτικής γης και το ξεκαθάρισμα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος πρέπει να αποτελέσει πρωταρχικό στόχο για την πολιτεία
• η υλοποίηση διαφόρων έργων και προγραμμάτων από την Πολιτεία όπως η κατασκευή εργατικών κατοικιών και στον δικό μας Δήμο (αλλά γενικά σε περιφερειακούς Δήμους) θα οδηγήσουν στη συγκράτηση του εναπομείναντος εργατικού δυναμικού
6. α) Τα «πλην» είναι: ο μικρός σε ποσοστό ενεργός πληθυσμός του Δήμου και η δυσκολία στην αλλαγή νοοτροπία τους. Τα οικονομικά βάρη (χρέη) που μεταφέρθηκαν στο Δήμο μας από τους συννενούμενους Ο.Τ.Α. από τα οποία το μεγαλύτερο ποσοστό έχει αποπληρωθεί.
β) Τα «συν» είναι: το κλίμα κατανόησης και συνεργασίας που υπήρξε με όλους τους δημότες.
Η ετοιμότητα του Δήμου μας για συμμετοχή στην υλοποίηση έργων και προγραμμάτων.
Η σύνεση και αποφασιστικότητα που επιδείξαμε.
γ) Στα ισχυρά πλεονεκτήματα του Δήμου μας συγκαταλέγεται το φυσικό περιβάλλον με το αξιόλογο οικοσύστημα, η εμπειρία και η γνώση που διαθέτουμε ώστε να υλοποιήσουμε ένα συγκεκριμένο σχέδιο στρατηγικής και ανάπτυξης για τον τόπο μας και η ευαισθητοποίηση των πολιτών μας για μια σύγχρονη οικονομική ανάπτυξη της περιοχής μας.
Τι απαντά ο Δήμαρχος Τοπείρου Στέλιος Χατζηευαγγέλου
1. Ήμουν από τους υπέρμαχους της εφαρμογής του Ν. 2539/97 διότι η μακρόχρονη εμπειρία μου στην πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση μου δίδαξε ότι για να μπορείς να υλοποιήσεις το όραμά σου για τον τόπο σου, απαιτείται ένας βιώσιμος οργανισμός που να μπορεί να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της περιοχής και των κατοίκων της. Έτσι σε γενικές γραμμές μπορώ να πω πως η μεταρρύθμιση επέδρασε θετικά.
2. Ενώ το πνεύμα της μεταρρύθμισης ήταν σε σωστή κατεύθυνση, εν’ τούτοις δεν υποστηρίχθηκε ο νέος θεσμός με τα μέτρα που έπρεπε από την Πολιτεία. Έτσι, υπήρξαν καθυστερήσεις στην εφαρμογή των προγραμμάτων, έλλειψη των αναγκαίων οικονομικών πόρων και αδυναμίες στην στελέχωση των νεοσύστατων Δήμων.
3. Η ταχύτερη εφαρμογή των αναπτυξιακών προγραμμάτων, η αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ των τοπικών φορέων ώστε να υπάρχει μια συνολικότερη θεώρηση και συλλογική παρέμβαση για την διεκδίκηση αυτών που ως περιοχή δικαιούμαστε, θεωρώ πως συνιστούν αδυναμίες που δεν απαλείφθηκαν ακόμη.
4. Αντιμετώπιση μπορεί να υπάρξει αν προχωρήσουν γρηγορότερα τα αναπτυξιακά προγράμματα, αν η μεταφορά αρμοδιοτήτων στους ΟΤΑ υποστηρίζεται και οικονομικά και αν ιεραρχηθούν σε επίπεδο Νομού τα σοβαρά προβλήματα που απαιτούν συνολικό και ενιαίο σχεδιασμό στην αντιμετώπιση και επίλυσή τους.
5. Σίγουρα η υλοποίηση του αναπτυξιακού μας σχεδίου εξαρτάται και από την συνεργασία μας με τους άλλους φορείς του Νομού (αυτοδιοικητικούς και κοινωνικούς) και κυρίως από την Πολιτεία αφού είναι απαραίτητη και αναγκαία η οικονομική της υποστήριξη.
6. α) • γραφειοκρατία
• καθυστερήσεις από πλευράς Πολιτείας
•έλλειψη στελεχών
β) •η προσωπική μου εμπειρία στο χώρο της Τ.Α.,
•η έγκαιρη προετοιμασία μας σαν Δήμος
γ) •το φυσικό περιβάλλον που αν αναδειχθεί και αξιοποιηθεί, εγγυάται την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής,
•το γεωθερμικό πεδίο και
•η πολυπολιτισμικότητα των κατοίκων του Τοπείρου
… Οι παλιοί Κοινοτάρχες…
Τι απαντά ο Κοινοτάρχης Θερμών Ναζήρ Χασάν
1. Η μεταρρύθμιση, θα μπορούσα να πω ότι σε γενικές γραμμές επέδρασε θετικά, διότι εντάχθηκε η Κοινότητα σε πολλά προγράμματα και εκτελέστηκαν έργα, που ανέβασαν το ποιοτικό επίπεδο των δημοτών. Επίσης έγιναν αρκετά σεμινάρια για ενημέρωση αρμοδιοτήτων των αιρετών.
2. Το αρνητικό στοιχείο είναι ότι δεν ήταν αρκετές οι επιχορηγήσεις και η ένταξη των μεγάλων έργων που ήθελα να γίνουν στην Κοινότητα μου.
3. Σίγουρα δεν μπόρεσε να λυθεί το ζήτημα της αύξησης των κεντρικών αυτοτελών πόρων. Δεν εντάχθηκαν αναπτυξιακά μεγάλα έργα, και δεν δόθηκαν κίνητρα για την αύξηση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων (καπνός-κτηνοτροφία).
4. Οι αδυναμίες μπορούν να αντιμετωπισθούν με την αύξηση των ΚΑΠ, με την απλούστευση των διαδικασιών χρηματοδότησης της Κοινότητας ή την απευθείας χρηματοδότηση.
5. Όχι, δεν είναι εφικτή η ανάπτυξη της Κοινότητας μονομερώς. Σ’ αυτήν μπορούν να βοηθήσουν οι εμπλεκόμενοι φορείς (Περιφέρεια, Νομαρχία, Υπουργεία).
6. α) οι μειωμένοι οικονομικοί πόροι. Είναι το σημαντικότερο. Και λειτουργούν – όπως και μέχρι σήμερα – ως τροχοπέδη
β) Η συνέπεια και η δραστηριότητά μου καθώς και η γνώση των προβλημάτων. Επίσης η ύπαρξη πολύτιμων συνεργατών μου στην Κοινότητα που γνωρίζουν τα προβλήματα και έχουν πείρα στη σωστή διαχείρισή τους. Μόνος του κάποιος, είναι βέβαιο ότι δεν μπορεί να επιτύχει όλα όσα θέλει ή έχει θέσει ως στόχους για έναν τόπο και μάλιστα σε μια εποχή που ο πήχης είναι ψηλά ανεβασμένος και ο κάτοικος μιας Κοινότητας θέλει να έχει εξίσου ποιοτικές υπηρεσίες με τον κάτοικο του διπλανού οικισμού που θα τύχει να ανήκει σε Δήμο ο οποίος εκ των πραγμάτων έχει μεγαλύτερες δυνατότητες για υπηρεσίες προς το δημότη του. Επίσης ο «ξένος» επισκέπτης δε θέλει να ξέρει από γεωγραφικά και διοικητικά όρια μεταξύ γειτονικών ΟΤΑ και ούτε τι δυνατότητες έχει ο καθένας να του εξασφαλίσει σωστές υπηρεσίες. Θέλει να υπάρχει μια συνέχεια στο χώρο, πράγμα φυσικά πολύ δύσκολο για μια Κοινότητα που βρίσκεται δίπλα σε κάποιο Δήμο. Γι’ κι εμείς πρέπει να «τρέχουμε» περισσότερο.
γ) Ισχυρά πλεονεκτήματα θεωρώ τον τουρισμό (τη δυνατότητα ν’ αναπτυχθεί περισσότερο), τη γεωγραφική θέση της Κοινότητας και τη φιλοξενία των κατοίκων
Τι απαντά ο Κοινοτάρχης Κοτύλης Χόμκο Μουσταφά
1. Θεωρώ ότι η μεταρρύθμιση επέδρασε αρνητικά. Και αυτό διότι οι αποφάσεις της κεντρικής εξουσίας παίρνονται για τους Δήμους λησμονώντας ότι υπάρχουν και …Κοινότητες! Από τις πιο σημαντικές μέχρι τις πιο ανώδυνες οι αποφάσεις αφορούν στους Δήμους. Σκέφτεται η κεντρική εξουσία «ΟΤΑ» και εννοεί «Δήμος». Ακόμη και στο λόγο που εκφέρουν οι πολιτικοί και υπηρεσιακοί παράγοντες της Πολιτείας, η λέξη «Κοινότητα» απουσιάζει. Όπως απουσιάζει από τις δυνατότητες που θεσπίζονται για την ανάπτυξη των ΟΤΑ. Παράδειγμα θα σας φέρω το εξής: τέλος του χρόνου διαλύονται οι ταμειακές υπηρεσίες που μας εξυπηρετούν με τις εφορίες. Το τι θα κάνουμε εμείς οι Κοινότητες, τι προβλήματα θα αντιμετωπίσουμε και πώς θα τα λύσουμε, προφανώς δεν βασανίζει κανέναν. Αρκεί που έχουν οι ΟΤΑ – οι Δήμοι δηλαδή – Οικονομικές Υπηρεσίες…
2. Αντιμέτωπος βρέθηκα με την αδυναμία πρόσληψης προσωπικού και στελέχωσης της υπηρεσίας με αποτέλεσμα την αδυναμία αντιμετώπισης των αυξημένων αρμοδιοτήτων που μας παρέχονται και αδυναμίας προγραμματισμού.
3. Η μεταρρύθμιση πρόβλεψε τίποτα για την καλή λειτουργία των λίγων εναπομεινάντων Κοινοτήτων στη χώρα και ειδικότερα στις ακριτικές περιοχές σαν τη δική μας.
4. Οι αδυναμίες αυτές μπορούν ν’ αντιμετωπισθούν αν η Πολιτεία ενδιαφερθεί για τις Κοινότητες και τους δώσει τη δυνατότητα να στελεχωθούν και να λειτουργήσουν με τα δεδομένα ανάπτυξης της εποχής μας ή αν τις συνενώσει σε νέους Δήμους.
5. Όχι, δεν μπορεί η Κοινότητα να κάνει κάτι αν δεν έχει την συνδρομή των άλλων φορέων (ΤΕΔΚ, Περιφέρεια, κ.ο.κ.) γιατί κατά πρώτον απαιτούνται κονδύλια και θα πρέπει να αυξηθούν οι χρηματοδοτήσεις προς εμάς και κατά δεύτερον για να γίνει σχεδιασμός και προγραμματισμός θα πρέπει να υπάρχει στελέχωση προσωπικού, τεχνικές υπηρεσίες.
Η εξυπηρέτηση μας από την ΤΥΔΚ λόγω του φόρτου εργασίας της προχωρεί με πολύ αργούς ρυθμούς.
6. α) • η έλλειψη προσωπικού, • το ότι έχουν μείνει ελάχιστες Κοινότητες σ΄ όλη τη Ελλάδα με αποτέλεσμα κατά την λήψη αποφάσεων της κεντρικής εξουσίας να μην συμπεριλαμβάνονται τροποποιήσεις και αποφάσεις γι’ αυτές, • η διάλυση των υπαρχόντων ταμιακών υπηρεσιών που μας εξυπηρετούν μέχρι τέλους του 2003
β) • η έγκριση προσλήψεων προσωπικού και στελέχωση της υπηρεσίας μας, • η μέριμνα της πολιτείας να συμπεριλαμβάνονται σχετικές ρυθμίσεις και για τις Κοινότητες χωριστά σε νόμους και διατάξεις που βγαίνουν για τους Δήμους, • η δυνατότητα συνέχισης λειτουργίας των Ταμιακών υπηρεσιών που μας εξυπηρετούν ή λειτουργίας τους με άλλο τρόπο και με έδρα την Ξάνθη γιατί είναι δυσχερής η εξυπηρέτηση από όμορο Δήμο (να κατέβουν στην Ξάνθη να πληρώσουν κρατήσεις κ.λπ. και να ξανανέβουν για να πάρουν την επιταγή να κατέβουν δε πάλι κάτω για να πληρώσουν).
γ) Λόγω και των συνθηκών που επικρατούν στην περιοχή μας επί του παρόντος (χτυπιέται η καπνοκαλλιέργεια και ο ενεργός ανδρικός πληθυσμός για ν’ αντιμετωπίσει την ανεργία μεταναστεύει εποχιακά εκτός Ξάνθης ή Ελλάδας) δεν βλέπω πλεονεκτήματα στην Κοινότητά μας εκτός απ’ όσα την προίκισε η φύση.
Τι απαντά ο Κοινοτάρχης Σατρών Κιντς Τζελάλ
1. Η μεταρρύθμιση επέδρασε αρνητικά για την Κοινότητα μας γιατί προστέθηκαν πολλές αρμοδιότητες χωρίς να υπάρχει και η ανάλογη πρόσληψη προσωπικού. Με ένα υπάλληλο δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί όλη αυτή η γραφειοκρατία που υπάρχει στον δημόσιο τομέα.
2. Αντιμέτωπος βρέθηκα με αδυναμία ενημέρωσης για τις νέες αρμοδιότητες, με αύξηση των αρμοδιοτήτων και με μεγάλη γραφειοκρατία σε όλους τους τομείς.
3. Η μεταρρύθμιση δεν αντιμετώπισε τη γραφειοκρατία, δεν αντιμετώπισε τη μεγάλη καθυστέρηση στην χρηματοδότηση των έργων, προκάλεσε αύξηση των αρμοδιοτήτων δίχως την κατάλληλη υποστήριξη των Κοινοτήτων για την άσκησή τους, πρόβλημα που μέχρι σήμερα δεν έχει επιλυθεί όπως επίσης και η στασιμότητα σε θέματα επιχορηγήσεων από τους κεντρικούς αυτοτελής πόρους που θα περίμενε κανείς, τουλάχιστον εκεί, να είναι διαφορετικά τα πράγματα.
4. Τα προβλήματα θα μπορούσαν ν’ αντιμετωπισθούν με μείωση της γραφειοκρατίας, με αύξηση των ΚΑΠ και με απ’ ευθείας χρηματοδότηση της Κοινότητας για την εκτέλεση των μεγάλων έργων. Επίσης με την πρόσληψη προσωπικού για την άσκηση των επιπλέον αρμοδιοτήτων μας.
5. Η Κοινότητα από μόνη της δεν έχει κοινοτικούς πόρους για να μπορέσει ν’ αντεπεξέλθει σε όλες τις υποχρεώσεις γι’ αυτό πάντα θα εξαρτάται από την κεντρική εξουσία λόγω των χρηματοδοτήσεων που γίνονται από εκεί.
6. α) • η γραφειοκρατία, • η καθυστέρηση χρηματοδότησης, • η μείωση των πόρων
β) • η καλή συνεργασία με την Περιφέρεια, • η καλή λειτουργία των υπηρεσιών της Κοινότητας
γ) • ο μικρός πληθυσμός Κοινότητας, • η άψογη συνεργασία Προέδρου-υπαλλήλων, • η ταχεία εξυπηρέτηση των δημοτών
…Οι νέοι…
Τι απαντά ο Δήμαρχος Μύκης Ντουγκιαντζή Μουτζαχίντ
1. Πιστεύω ότι η μεταρρύθμιση επέδρασε θετικά προς το Δήμο. Όμως κατά τη γνώμη μου στην ορεινή περιοχή της Ξάνθης θα έπρεπε να υπάρχει ακόμα ένα δημοτικό διαμέρισμα με έδρα τον οικισμό του Εχίνου.
2. Το τεράστιο κενό του παρελθόντος, η έλλειψη τεχνικών υπηρεσιών και η έλλειψη μηχανημάτων.
3. Την πρακτική και αποτελεσματική οργάνωση του Δήμου, την ενημέρωση του πολίτη, βασικές υποδομές ύδρευσης, αποχέτευσης καθώς και τη σωστή διαχείριση των απορριμμάτων.
4. Απαιτούνται τολμηρές και ριζοσπαστικές αποφάσεις, ομαδική εργασία, οργάνωση των υπηρεσιών, προμήθεια μηχανημάτων και το σημαντικότερο μόρφωση σε όλα τα επίπεδα.
5. Φυσικά όχι. Η μοίρα του οράματός μας εξαρτάται και από άλλους παράγοντες όπως π.χ. από την Περιφέρεια, την Νομαρχία ακόμη και βοήθεια από άλλους Δήμους. Και ίσως το σημαντικότερο τη στήριξη του πολίτη.
6. α) • η έλλειψη πιστώσεων, • τα υψηλά λειτουργικά κόστη της Δημοτικής Επιχείρησης και • το ανάγλυφο της περιοχής ως προς τη δημιουργία τεχνικών υποδομών.
β) • η ενημέρωση, • η οργάνωση και • η ειδική χρηματοδότηση των μεγάλων έργων.
γ) • το φυσικό τοπίο, • τα ιδιαίτερα πολιτισμικά στοιχεία, και • η διέλευση του κάθετου άξονα Ξάνθης-συνόρων.
Τι απαντά ο Κοινοτάρχης Σελέρου, Ιντζέ Μεμέτ Μπιρόλ
1. Η Κοινότητά μας παρέμεινε Κοινότητα, αλλά μεταφέρονται και στις Κοινότητες όλες οι αρμοδιότητες των Καποδιστριακών Δήμων, χωρίς να εξασφαλίζονται οι απαραίτητες προϋποθέσεις ή τουλάχιστον αυτές που δίνονται στους Δήμους. Άρα, δεν μπορώ να πω «θετικά».
2. Η πρώτη θητεία μου έχει αρχίσει από την 1.1.2003. Ως μεγαλύτερη αδυναμία θεωρώ την εξεύρεση οικονομικών πόρων.
3. Οι αιτήσεις παροχής βεβαιώσεων κυρίως ιδιοκτησιακού καθεστώτος που ζητούνται από πολίτες ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία στην Κοινότητα. Σοβαρό πρόβλημα επίσης είναι ότι δεν υπάρχει καταγραφή της ιδιοκτησίας της Κοινότητας, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα διεκπεραίωσης ακόμη και στα έργα της Κοινότητας.
4. Απαιτούνται: α) πόροι για την υλοποίηση έργων και μελετών τόσο για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων, όσο και για την οριοθέτηση και τον πολεοδομικό σχεδιασμό των οικισμών.
β) δυνατότητα πρόσληψης και αμοιβής προσωπικού (όσο αριθμητικά απαιτείται και στις ειδικότητες που απαιτείται).
5. Θεωρούμε ότι βασικός παράγοντας είναι η διάθεση, ο σχεδιασμός και προγραμματισμός της Κοινοτικής Αρχής, η οποία λαμβάνει τα μηνύματα των Δημοτών, ακούει τα προβλήματα και τις ανάγκες των ανθρώπων και ζητά τη συνεργασία των φορέων που έχουν άμεση σχέση με τα προβλήματα στις τοπικές κοινωνίες και εξαρτάται από την καλή διάθεση και συνεργασία, τους φορείς Α’ και Β’ βαθμού σε επίπεδο συνεργασίας και κλιμακωτά των φορέων που έχουν την δυνατότητα λήψης αποφάσεων έως την Κεντρική Διοίκηση.
6. α) • οι καθυστερήσεις στην έγκριση των προγραμμάτων, • η έλλειψη τεχνικής υπηρεσίας και γενικότερα τεχνοκρατικής υποστήριξης, • η έλλειψη έγκαιρης και σωστής πρόσβασης στη πληροφορία, • ο ανεπαρκής εξοπλισμός και οι ανεπαρκείς πόροι
β) • μια πιο στενή συνεργασία με Περιφέρεια (επιδιώκουμε να ιδωθεί η περιοχή μας ως εν δυνάμει αναπτυσσόμενη βιομηχανικά προκειμένου να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας ώστε να αντιμετωπίσουμε την ανεργία)
γ) Ως ισχυρό πλεονέκτημά της θεωρώ το ότι είναι από τις μεγαλύτερες Κοινότητες και έχει όλες τις προϋποθέσεις να γίνει Δήμος (οπότε και θα μπει σε άλλη τροχιά ανάπτυξης). Να προσθέσω την προσαρμογή των όρων και προϋποθέσεων λειτουργίας της όμοια με τους Δήμους και τη δυνατότητα ευελιξίας σε επίπεδο υλοποίησης αποφάσεων.
Εν συμπεράσματι…
Το «ευρωπροφίλ» της ελληνικής αυτοδιοίκησης…
…δεν υπερβάλλουμε αν ισχυριστούμε ότι σκιαγραφείται παραστατικά μέσα από τις απαντήσεις των αιρετών εκπροσώπων της στη «Φωνή της Αυτοδιοίκησης». Μια σύντομη ανάλυση των στοιχείων που προκύπτουν, μας δίνει μια εικόνα η οποία παρασάγγας απέχει το να είναι ευρωπαϊκών χαρακτηριστικών, με την ελληνική αυτοδιοίκηση: αγωνιούσα για το μέλλον, πικραμένη από την ημι – εφαρμογή του Νόμου του Καποδίστρια, εγκλωβισμένη στα στεγανά που θέτει για τη λειτουργία της η κεντρική εξουσία, αλλά ώριμη και με γνώθι σ’ αυτόν στις απαιτήσεις της. Με λίγα λόγια, σκιαγραφείται μια αυτοδιοίκηση που ξέρει, που θέλει, αλλά δεν μπορεί… Αν αυτός ήταν ο βαθύτερος σκοπός της μεταρρύθμισης που νομοθετήθηκε – να πετάξει στα βαθιά νερά τους ΟΤΑ, χωρίς σωσίβιο για να τους αναγκάσει να μάθουν …κολύμπι – τότε, απ’ όσα λένε οι Δήμαρχοι, συμπεραίνουμε πως έμαθαν να επιπλέουν… Άλλο όμως πράγμα είναι το ένστικτο της επιβίωσης που λειτούργησε επιτυχώς σε αρκετές των περιπτώσεων και άλλο πράγμα ο πρωταθλητισμός στον οποίο εξωθούνται οι ΟΤΑ με μόνο εφόδιο αυτό το ένστικτο! Χρειάζονται σκληρή προπόνηση στα ευρωπαϊκά πρότυπα λειτουργίας – το οποίον φαίνεται να γνωρίζουν καλά οι ίδιοι και να το επιδιώκουν αλλά η ατυχία τους έγκειται στο ότι η …λεπτομέρεια αυτή αγνοείται από την κεντρική εξουσία! Η οποία με τη σειρά της, δεν έχει παρά να κάνει το πολύ απλό και επιβεβλημένο από άποψης ασφάλειας: να τους πετάξει εν αρχή, σωσίβιο (το σκεφτόμαστε ως μέριμνα για την πλήρη εφαρμογή και των 28 άρθρων του Νόμου 2539/4-4-1997) και εν συνεχεία να τους παράσχει τα αναγκαία για την σωστή μετεξέλιξή τους σε οργανισμούς τοπικής πλην όμως αληθινής αυτοδιοίκησης (το σκεφτόμαστε ως αποστασιοποίησή της από τη διαχείριση και κατανομή των πόρων που έχουν οι ΟΤΑ και ως μέριμνα για θέσπιση κι εφαρμογή ενός αυστηρού συστήματος ελέγχου τής λειτουργίας τους, για την προστασία του πολίτη – στο όνομά του δεν γίνονται άλλωστε όλα από τις, παντός τύπου, περιεχομένου και επιπέδου, εξουσίες;)
νδιαφέρουσα σταχυολόγηση
Αξίζει να συνοψίσουμε στα εξής – ως συμπεράσματα – τις απαντήσεις των αιρετών: όλοι τους σχεδόν χαρακτηρίζουν τη μεταρρύθμιση του Καποδίστρια «θετική σε γενικές γραμμές» και την ίδια στιγμή όλοι τους έχουν να απαριθμήσουν συγκεκριμένα προβλήματα που δεν έχουν επιλυθεί παρά τις περί του αντιθέτου προσδοκίες. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό τού πόσο «βαθιά» υπήρξε στην πραγματικότητα η θεσμική αυτή τομή, το γεγονός ότι οι εκπρόσωποι και των δέκα ΟΤΑ του Νομού Ξάνθης επανέρχονται τετράκις (σε αντίστοιχες ερωτήσεις) στα βασικά ελλείμματα της εφαρμοσμένης μεταρρύθμισης, που είναι τα παρακάτω και συνιστούν για τους αιρετούς το αίτιο της αδυναμίας τους ν’ ανταποκριθούν επιτυχώς στο σύγχρονο ρόλο τους: η στήριξη από την Πολιτεία, η δίκαιη κατανομή των πόρων, η οικονομική και διοικητική αυτονομία, το απλό, αυστηρό κι ευέλικτο νομικό πλαίσιο λειτουργίας των ΟΤΑ, η πλήρης οργάνωση των τεχνικών και οικονομικών υπηρεσιών τους, η έγκαιρη υλοποίηση των αναπτυξιακών προγραμμάτων. Ελλείμματα τα οποία βρήκαν μπροστά τους όταν πρωτολειτούργησαν ως Καποδιστριακοί οι ΟΤΑ, ελλείμματα τα οποία δεν αντιμετωπίσθηκαν έκτοτε, ελλείμματα τα οποία συνιστούν επί της ουσίας αιτήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης απέναντι στην ελληνική Κεντρική Εξουσία προς επίλυση.
Ένα δεύτερο στοιχείο – αρκετά χρήσιμο για το ξεκαθάρισμα του τοπίου – είναι η παραδοχή πως στα οράματα ουκ ολίγων ΟΤΑ δεν έχουν, επί του παρόντος τουλάχιστον, χώρο οι μεγαλεπήβολες αναπτυξιακές στοχεύσεις… Και τούτο, προφανώς, όχι γιατί οι αιρετοί δεν διαθέτουν φαντασία αλλά διότι απλώς διαθέτουν επίγνωση της κατάστασης των ΟΤΑ που διοικούν: έχουν «ανοιχτά» ακόμη θεμελιώδη ζητήματα όπως οι βασικές υποδομές ύδρευσης, αποχέτευσης, οδοποιίας και αποκομιδής και διαχείρισης απορριμμάτων, παροχής υπηρεσιών εξυπηρέτησης του δημότη τους. Την ίδια στιγμή βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικά κοινωνικά προβλήματα όπως η ανεργία, το χαμηλό βιοτικό επίπεδο των δημοτών τους, η απερήμωση των οικισμών, αλλά και με μείζονος σημασίας για την άσκηση αναπτυξιακής πολιτικής εκ μέρους τους όπως οι εκκρεμότητες με τις χρήσεις γης και το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων στις περιοχές τους (όρα: Σύμβαση Ραμσάρ, Κτηματολόγιο, Χωροταξικός Σχεδιασμός, κ.ο.κ.)
Τα παραπάνω αφορούν στο σύνολο των ΟΤΑ όπως αυτοί εκφράστηκαν δια των εκπρόσωπων τους στη ΦτΑ. Ωστόσο, ιδιαίτερη «κατηγορία» της Τοπικής Αυτοδιοίκησης φαίνεται πως αποτελούν πλέον οι Κοινότητες… Σαν «μόρφωμα» της Μεταρρύθμισης που καρκινοβατεί: έτσι περιγράφονται τα πράγματα, ούτε λίγο ούτε πολύ, από τους Προέδρους όλων σχεδόν των μικρών αυτών Οργανισμών που δεν «άγγιξε» ο Καποδίστριας στο Νομό της Ξάνθης… Διαχωρίζουν τη θέση τους από τους συναδέλφους τους Δημάρχους και ως προς τη βασική εκτίμηση περί επίδρασης της Μεταρρύθμισης στον οικείο ΟΤΑ: οι τρεις στους τέσσερις απαντούν, «αρνητικά»! Επιχειρηματολογώντας δε πάνω σ’ αυτό, «ξεθηκαρώνουν» μ’ αποφασιστικότητα εκφράζοντας την πικρία τους για την αντιμετώπιση των Κοινοτήτων ως …μακρινές αναμνήσεις ΟΤΑ! Είναι πολύ χαρακτηριστική η απάντηση του Κοινοτάρχη Κοτύλης – ενός ανθρώπου μορφωμένου και κοινωνικά δραστήριου – που δηλώνει: «οι αποφάσεις της κεντρικής εξουσίας παίρνονται για τους Δήμους λησμονώντας ότι υπάρχουν και …Κοινότητες! Από τις πιο σημαντικές μέχρι τις πιο ανώδυνες, οι αποφάσεις αφορούν τους Δήμους. Σκέφτεται η κεντρική εξουσία «ΟΤΑ» και εννοεί «Δήμος». Ακόμη και στο λόγο που εκφέρουν οι πολιτικοί και υπηρεσιακοί παράγοντες της Πολιτείας, η λέξη «Κοινότητα» απουσιάζει. Όπως απουσιάζει από τις δυνατότητες που θεσπίζονται για την ανάπτυξη των ΟΤΑ». Είναι άραγε, άμοιρο της τοποθέτησης των Κοινοτήτων από την Πολιτεία – όπως το καταγγέλλουν οι εκπρόσωποί τους – στις «παραπομπές» του Καποδίστρια, το γεγονός ότι αν και στο σύνολό τους σχεδόν (ορεινά Πομακοχώρια) διαθέτουν προικώα πλεονεκτήματα της φύσης και του παραδοσιακού πολιτισμού τους που θα μπορούσαν να μετατρέψουν την περιοχή σε μια πλούσια κοιτίδα θεματικού τουρισμού, οι Κοινοτάρχες δηλώνουν ως «όραμα» τα «χειροπιαστά» και «καθημερινά προβλήματα ποιότητας ζωής», τις υποδομές ύδρευσης ή τις διανοίξεις αγροτικών δρόμων; Η γραφειοκρατία, η μειωμένοι πόροι, η καθοριστική εξάρτησή τους από άλλους φορείς και διοικητικές δομές για την υλοποίηση προγραμμάτων, η ελλιπέστατη στελέχωση, η αδυναμία πρόσβασης στην πληροφορία, οι αυξημένες αρμοδιότητες από τη μια σε συνδυασμό με κατάργηση υπηρεσιών από την άλλη (ταμιακή), είναι μόνο κάποια από τα σοβαρά ζητήματα, τα «σύμφυτα» των μετα – καποδιστριακών Κοινοτήτων που οι Πρόεδροί τους ζητούν να λυθούν…
Αυτά, όπως και όλα όσα ονοματίζουν οι δέκα αιρετοί τοπικοί άρχοντες του Νομού Ξάνθης και καλούν την Πολιτεία – που με ευθύνη της τα «δημιούργησε» ή άφησε να δημιουργηθούν – να τα λύσει, είναι βέβαιο πως καθηλώνουν την αυτοδιοίκηση στον τόπο μας σε ρόλο «ανίκανου διαχειριστή» των τοπικών υποθέσεων… Και είναι προφανές πως μόνο «φτερά», για να πετάξει στους αιθέρες του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι, δεν της προσδίδουν… Όσο για τον εξ Αθηνών «αντίλογο» περί αδιαφανούς ή και σκανδαλώδους διαχείρισης των πόρων από Δημάρχους, η απάντηση έρχεται δια στόματος Βασίλη Τσολακίδη, Δημάρχου Βιστονίδας και μέλους της Οικονομικής Επιτροπής της ΚΕΔΚΕ: «για να αντιμετωπισθούν οι αδυναμίες και τα προβλήματα χρειάζεται καταρχήν ένα πιο ευέλικτο νομικό πλαίσιο λειτουργίας και πιο αυστηρό. Να χτυπηθεί η γραφειοκρατία, να εφαρμοσθεί το διπλογραφικό, να οργανωθούν οι οικονομικές υπηρεσίες σωστά, και να επιβληθούν τακτικότεροι έλεγχοι στα οικονομικά των Δήμων»…
Μαρία Β. Μπόντη
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
