Παιδια και σκυλια : σχεσεις στοργης

Περπατάω στο πεζοδρόμιο με το αγαπημένο μου cocker-spaniel, τον Swift σε μια περιοχή του Λυκαβηττού. Είναι μια περιοχή που «τραβάει» πολλά παιδιά, αλλά και σκυλιά.

Κάθε φορά που βλέπω από μακριά κάποια μαμά με το παιδί της με καταλαμβάνει άγχος για τη «συνάντηση», πολύ γρήγορα όμως ησυχάζω, γιατί έχει ήδη αλλάξει πεζοδρόμιο. Σκηνικό καθημερινό.

Σκηνή δεύτερη

Δεκαετία του 90

Στο ιατρείο μου ο Γιαννάκης, 7 ετών με τη μαμά του. Μια χαρά παιδάκι κατά τα άλλα καλοθρεμμένο, ελαφρώς παχύσαρκο μοναχοπαίδι, χωρίς τρόπους ή κοινωνικοποίηση μου κάνει το ιατρείο «μπάχαλο» όση ώρα μιλάω με τη μητέρα του. Υπερκινητικό, απαιτητικό, καθισμένο σ’ ένα «θρόνο» στο κέντρο του εγκεφάλου της μητέρας του. Του ζητάω να γδυθεί για να το εξετάσω και με κοιτάει χωρίς να κάνει καμιά κίνηση. Το γδύνει η μητέρα του, ο Γιαννάκης απλώς σηκώνει τα χέρια του, γονατίζει του λύνει τα παπούτσια, το σηκώνει αγκαλιά και το βάζει στο εξεταστικό τραπέζι όπου μετά μυρίων βασάνων καταφέρνω να το εξετάσω. Ρωτάω διάφορα τη μητέρα μεταξύ των άλλων που μένουν, σε τι σπίτι, αν θα κάνουν άλλο παιδί, (όχι διότι οικονομικά δεν τα καταφέρνουν), αν ο Γιαννάκης έχει φίλους παιδιά στην πολυκατοικία και άλλα. Όχι ο Γιαννάκης δεν έχει φίλους να παίξουν, πάει σε ένα μακρινό ιδιωτικό σχολείο και οι φίλοι του μένουν μακριά. Η παρέα του είναι οι ενήλικες του σπιτιού, μαμά, μπαμπάς, παππούς, γιαγιά (μένουν στον κάτω όροφο).

Τον ρωτάω για τα παιχνίδια του. Είναι τα τυπικά αγορίστικα (όπλα, αυτοκίνητα και κάτι ηλεκτρονικά), τα οποία δεν κρατούν πολύ γιατί τα «σπάει». Με τα άλλα παιδιά στο σχολείο παίζουν παιχνίδια «αγορίστικα», κλέφτες και αστυνόμους, κυνηγητό, μπάλα στο διάλειμμα. Πολύ συχνά έρχεται με μώλωπες γιατί είναι «επιθετικός».

Με πολλή προσοχή προτείνω μεθόδους-τρόπους τροποποίησης της συμπεριφοράς «behavior modification techniques» κατ’ αρχήν και της συστήνω να πάρουν ένα κουτάβι στο σπίτι. Με κοιτάζει κατάπληκτη, μου λέει «αποκλείεται» και δεν τους ξαναείδα έκτοτε. Φαντάζομαι ακόμα θα το λέει, ότι αυτή η γιατρός «δεν πάει καλά». Διότι πως είναι δυνατόν μέσα στο πεντακάθαρο διαμέρισμά της ένα σκυλί να έρθει σε επαφή με το πεντακάθαρο, κακομαθημένο παιδί της και «τι έχει το παιδί μου, είναι σαν όλα τα άλλα μόνο που είναι καλύτερο».

Σκηνή τρίτη

Νέα Υόρκη 2000. Ένα υπερμοντέρνο παιδιατρικό τμήμα μέσα σε ένα Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο. Ο Joseph από παιδί 10 ετών πάσχει από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και ανθεκτική υπέρταση. Είναι στο νοσοκομείο 2 μήνες. Μετά την ιατρική επίσκεψη από ειδικούς, βλέπω μια ασυνήθιστη σκηνή: είναι η ώρα των επισκέψεων και έρχονται οι γονείς του και η αδελφή του. Τίποτε το ασυνήθιστο έως εδώ. Μαζί τους φέρνουν και το αγαπημένο τους Golden Retriever τη Kiley.

Στρώνουν στο κρεβάτι του ένα καθαρό σεντόνι, το παιδί φοράει μια πράσινη ρόμπα και η Kiley ανεβαίνει στο κρεβάτι.

Την αγκαλιάζει κι εκείνη του γλείφει το πρόσωπο και τα χέρια. Ύστερα κάθεται ήσυχα στα πόδια του και ο Joseph της μιλάει, της λέει ιστορίες, τότε που ήταν στο σπίτι, τη χαϊδεύει.

Η νοσοκόμα που παρακολουθεί, καταγράφει από το monitor τη σφύξη, τις αναπνοές, την αρτηριακή πίεση και από τον καθετήρα του παίρνει αίμα για εξετάσεις (ορμόνες του stress).

O Joseph έχει ξεχάσει την παρουσία της καθώς και τα πολύπλοκα μηχανήματα που γεμίζουν το δωμάτιο. Οι γονείς είναι ευχαριστημένοι, που είναι σε δεύτερη μοίρα.

Η νοσοκόμα κι αυτή ευχαριστημένη γιατί οι σφίξεις έχουν μειωθεί, η αρτηριακή πίεση έχει πέσει στα φυσιολογικά και οι αναπνοές του είναι πιο ρυθμικές.

Παίρνει τις μετρήσεις και τις καταγράφει στο γραφείο της στην καρτέλα του Joseph, μια ειδική καρτέλα ενός ερευνητικού προγράμματος που φτάνει στο τέλος του και που ερευνά την ιδέα της «βοηθούμενης από κατοικίδια θεραπείας» και στο οποίο συμμετέχουν γιατροί πολλών ειδικοτήτων και παιδιά με χρόνια νοσήματα από την εντατική μονάδα, το ογκολογικό τμήμα, το παιδιατρικό και άλλα.

Ξέρει ήδη ότι η επίσκεψη της Kiley και οι επισκέψεις ειδικών σκύλων του προγράμματος παίζουν καθοριστικό ρόλο στη θεραπεία των παιδιών αυτών.

Τι μας λένε οι παραπάνω περιγραφές;

Κάτι που οι άνθρωποι σε όλη την ιστορία τους και σε όλους τους πολιτισμούς γνωρίζουν πολύ καλά. «Η συντροφιά ενός ζώου», ιδιαίτερα του σκύλου, είναι ανεκτίμητη μόνο που πολλοί από εμάς το έχουμε ξεχάσει. Γιατί; Σύμφωνα με τον Bustad στο βιβλίο του σχετικά με τη σχέση ανθρώπων και ζώων από το Πανεπιστήμιο της Minnesota τα ζώα, και ιδιαίτερα ο σκύλος, μας δίνουν μία χωρίς σύνορα αποδοχή, θαυμασμό, προσοχή, συγχώρεση και αγάπη χωρίς όρους.

Ποιος άνθρωπος ακόμα και ο πιο αγαπημένος μας τα δίνει όλα αυτά;

Οι Beek και Katcher σημειώνουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι «πληγώνονται από λόγια». Τα σκυλιά δεν χρησιμοποιούν το λόγο άρα δεν μας πληγώνουν.

Η έρευνα έχει δείξει ότι τα ζώα έχουν θετική επίδραση και στη σωματική και στη ψυχική υγεία των ανθρώπων.

Οι περισσότερες μελέτες έχουν γίνει σε φυλακές και σε γηροκομεία.

Οι φυλακισμένοι που τους δόθηκε κάποιο κατοικίδιο είχαν χαμηλότερη πίεση και επανεντάχτηκαν γρηγορότερα στο κοινωνικό σύνολο.

Τα παιδιά έχουν μία ιδιαίτερη αγάπη στα σκυλιά. Η λογοτεχνία, ο κινηματογράφος, τα παραμύθια έχουν πολύ συχνά ζώα σαν πρωταγωνιστές ή φίλους. Τι είναι ένα σκυλί σ’ ένα παιδί; Πολλά: Αγάπη απεριόριστη, φιλία ανυπόκριτη, συντροφιά στη μοναξιά και στις παρέες, χαρά στις λύπες, αίσθημα ευθύνης, αυτοπεποίθηση, το κάνει επίκεντρο ενδιαφέροντος, κοινωνικότητα, αίσθημα τρυφερότητας. Τι ζητάει; Αγάπη, τροφή, ζεστασιά, χάδια, φροντίδα, αφοσίωση, παρέα. Δεν υπάρχει τίποτα το αρνητικό στη σχέση ενός παιδιού με ένα σκυλί.

Μη διστάσετε να πάρετε ένα κουτάβι να το κάνετε μέλος της οικογένειάς σας και να είστε σίγουροι ότι θα σας ανταμείψει για πολλά χρόνια με αισθήματα πρωτόγνωρα, έντονα, χαρά για σας και το παιδί σας. Όλοι ξέρουμε ότι η χαρά με διάρκεια δεν αγοράζεται. Μόνο χαρίζεται. Ένα σκυλί θα σας την χαρίσει απλόχερα χωρίς να ζητάει ανταλλάγματα. Αν σκέφτεστε να πάρετε τα εξής: (Κεφαλονιά) ένα σκυλί πρέπει να σκεφθείτε.

Μην πάρετε ένα σκυλί στην παρόρμηση της στιγμής γιατί δεν είναι παιχνίδι, είναι ζωντανό πλάσμα και έχει κι αυτό ανάγκες. Δεν το παίρνουμε και μετά αφού παίξουμε κάμποσο μαζί του το εγκαταλείπουμε σαν άχρηστο ή χαλασμένο παιχνίδι. Ένα σκυλί θέλει φροντίδα, θέλει αγάπη, στέγη, τροφή, εμβόλια.

Σκεφθείτε ποιος είναι ο τρόπος ζωής σας. Πόσο χρόνο βρίσκεσθε κάθε μέρα στο σπίτι; Είστε κοντά σε πάρκο ή σε δρόμους για βόλτες;

Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΣΤΙΓΜΗ

*Ποια είναι η κατάλληλη στιγμή; Η χειρότερη στιγμή είναι η μετακόμιση. Η καλύτερη είναι όταν όλα στην οικογένεια είναι σταθερά, δεν περιμένετε ή μόλις αποκτήσατε μικρό, δεν αλλάξατε δουλειά, δεν παίρνετε μετάθεση κτλ. Το σκυλί χρειάζεται κάποιο χρόνο να προσαρμοστεί στο καινούργιο του περιβάλλον και αυτό είναι δύσκολο σε περιόδους κρίσεων.

Ποια είναι η καλύτερη ηλικία του παιδιού για να πάρετε σκύλο.

Η ΗΛΙΚΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

*Για να αποκτήσει ένα παιδί «δικό του» σκύλο είναι αυτή των 5 ετών. Τα μικρότερα παιδιά δεν ελέγχουν τη συμπεριφορά τους και ή θα πληγώσουν το ζώο ή θα πληγωθούν.

ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

*Αν το παιδί σας ή άλλος έχει άσθμα ή αλλεργίες δοκιμάστε να φέρετε το παιδί σε επαφή με σκύλους φίλων για να δείτε την αντίδρασή του.

Η ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ ΚΑΙ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΖΩΟΥ

*Μελετήστε με προσοχή τη ράτσα και το χαρακτήρα του σκύλου. Σκυλιά ορισμένης ράτσας είναι πιο ήρεμα και φιλικά από άλλα. Π.χ. τα Λαμπραντόρ είναι γνωστά για τη μεγάλη τους αντοχή στα αδέξια και ενοχλητικά παιχνίδια των νηπίων. Και τα πιο ήμερα σκυλιά μπορεί καμιά φορά να δαγκώσουν το παιδί.

Αυτά σαν αρχή. Σε επόμενη επικοινωνία μας θα μιλήσουμε για: 1) Την ασφαλή συμβίωση με το ζώο, 2) Τρόπους καλής συμπεριφοράς προς τα ζώα, 3) Τρόπους καλής συμπεριφοράς προς τους ανθρώπους, 4) Για το σκυλί και το μωρό, 5) Για τη συμμετοχή του παιδιού στη φροντίδα του σκυλιού, 6) Για τη δημιουργία δεσμών, 7) Για την εκπαίδευση σκύλου και παιδιού, 8) Για την έννοια της προσφοράς και της θυσίας στη σχέση σκυλιού και ανθρώπου, 9) Για την επίδραση ενός σκυλιού στους ηλικιωμένους, 10) Για ασθένειες που μπορεί να μεταδώσουν τα σκυλιά και πώς να προφυλαχτείτε.

Δρ Κορίνα Κ.Προύντζου Κασσιού

Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία»

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.