Ευρεια η αποδοχη των Συμβουλευτικων Κεντρων στην περιφερεια

Ενα χρόνο λειτουργίας συμπλήρωσε το Συμβουλευτικό Κέντρο Καβάλας, ένα χρόνο που σηματοδότησε και την έναρξη του Θεραπευτικού Προγράμματος Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και με αφορμή τον εορτασμό της ημέρας αυτής ο ΠτΘ συνομιλεί με τον Ειδικό Βοηθό Διευθυντή Κ.Ε.Θ.Ε.Α. κ. Φαίδωνα Καλοτεράκη και την Υπεύθυνη του Συμβουλευτικού Κέντρου Θράκης με έδρα την Αλεξανδρούπολη κα Νεκταρία Αποστολίδου.

Από τον Απρίλιο του 2002, 75 χρήστες εξαρτησιογόνων ουσιών προσέγγισαν το Θεραπευτικό Πρόγραμμα ΑΜ-Θ και συμμετείχαν σε αυτό 54. Έγιναν 12 παραπομπές στην ΙΘΑΚΗ και πραγματοποιήθηκαν 118 συναντήσεις ατομικής συμβουλευτικής. Όσον αφορά στους συγγενείς των χρηστών 81 άτομα συμμετείχαν σε ομάδες αυτοβοήθειας, 71 έχουν παρακολουθήσει σεμινάρια με στόχο την ενημέρωση για τις ουσίες, την οικογένεια, την εργασία και την επικοινωνία και πραγματοποιήθηκαν 125 συναντήσεις ατομικής συμβουλευτικής.

Τα νούμερα αρκετά αισιόδοξα και οι κ. Καλοτεράκης και κα Αποστολίδου υπογραμμίζουν την άριστη συνεργασία του Κ.Ε.Θ.Ε.Α. με τους πολιτικούς φορείς και αρχές της περιφέρειας, αρχής γενομένης από την Καβάλα, τον σημαίνοντα ρόλο των γονιών στην επιτυχή πορεία των Κέντρων, καθώς και αυτού του «σημαντικού άλλου, που θα βοηθήσει στην αποτίναξη του στίγματος από τους χρήστες και τις οικογένειές τους.

ΠτΘ: Ένας χρόνος λειτουργίας του Συμβουλευτικού Κέντρου Καβάλας. Πώς αποτιμάτε το έργο του κατά το διάστημα αυτό;

Φ.Κ.: Κατ’ αρχήν σε αυτό το χρονικό διάστημα έχουν γίνει δέκα οχτώ εισαγωγές που είναι ένας πολύ υψηλός αριθμός για κάτι που ξεκινά τώρα.

Συγκρίνοντας με άλλα Κέντρα στην ελληνική επικράτεια είναι ίσως το καλύτερο που έχουμε. Επίσης, υπήρξαν πολλές περιπτώσεις παιδιών που παρακολούθησαν και παρακολουθούν ομάδες στο Κέντρο, αλλά και γονέων ή «του σημαντικού άλλου» που μπορεί να είναι γονέας, μπορεί να είναι σύζυγος, αδελφός, ερωτικός σύντροφος, δηλαδή κάποιος που ενδιαφέρεται, γιατί υπάρχουν και σεμινάρια και ατομικά ραντεβού, αλλά και υποστηρικτικές και θεραπευτικές ομάδες.

ΠτΘ: Αυτό σημαίνει ότι το Κέντρο γνώρισε την αποδοχή από τον κόσμο της Καβάλας;

Φ.Κ.: Ναι. Μπορεί σε κάποιον που δεν γνωρίζει τα νούμερα να φαίνονται μικρά, αλλά σημαίνουν το αντίθετο. Μιλάμε για ένα Κέντρο σε περιφερειακή πόλη, όπου ο στιγματισμός είναι κάτι κοινό. Ξέρεις τι κάνει ο γείτονάς σου και ο κόσμος διστάζει να βγει από το καβούκι του και να πει ότι είναι χρήστης ή, στην περίπτωση των οικογενειών, να πουν ότι το παιδί τους είναι χρήστης και θα πάμε σε κάποιο Κέντρο. Έχοντας γνώση για το τι γίνεται στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη λέω ότι τα νούμερα αυτά συγκριτικά είναι πολύ καλά.

ΠτΘ: Ποιοι είναι οι άξονες ανάπτυξης του ΚΕΘΕΑ;

Φ.Κ.: Το Κ.Ε.Θ.Ε.Α. βρίσκεται σε μία αλματώδη ανάπτυξη. Σηκώνει ένα μεγάλο μέρος του τετραετούς σχεδίου ανάπτυξης του Υπουργείου Υγείας σε σχέση με την εξάρτηση. Ο πρώτος άξονας έχει να κάνει με τις ειδικές ομάδες χρηστών. Για παράδειγμα, έχουμε το πρόγραμμα εξαρτημένες μητέρες και τα παιδιά τους, που είναι το μοναδικό στην Ελλάδα, όπου πηγαίνει η μητέρα που είναι χρήστης μαζί με το παιδί της και διαμένει. Υπάρχει εκεί παιδικός σταθμός παιδοψυχολόγος. Δηλαδή μητέρες, οι οποίες μέχρι στιγμής δεν είχαν πού να πάνε και έπρεπε να μπουν σε θεραπευτική διαδικασία έπρεπε να αφήσουν τα παιδιά τους σε παππούδες γιαγιάδες ή τα αναλάμβανε η Πρόνοια. Μία άλλη ομάδα είναι αυτή των οικονομικών μεταναστών και εδώ μάλιστα έχουμε και υποομάδες, ένα πρόγραμμα που ξεκινάμε στην Αττική με οικονομικούς μετανάστες, είτε από Αλβανία είτε από χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, κυρίως Γεωργία Ρωσία και Ουκρανία. Ένα τρίτο πρόγραμμα που ξεκινά αφορά στο αλκοόλ. Εδώ, επίσης, στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, προσπαθούμε να προσεγγίσουμε και τη μειονότητα. Ο ένας, λοιπόν, άξονας ανάπτυξης έχει στόχο τις ειδικές ομάδες χρηστών.

ΠτΘ: Υπάρχει δηλαδή ειδικός σχεδιασμός για τη μειονότητα;

Φ.Κ.: Μία πρώτη κίνηση ήταν να προσλάβουμε συναδέλφους από το χώρο της ψυχικής υγείας που είναι από τη μειονότητα, τους έχουμε επιμορφώσει και ήδη εργάζονται. Είναι και θέμα εμπιστοσύνης. Δεν είναι εύκολο να κερδίσεις την εμπιστοσύνη των ανθρώπων την εμπιστοσύνη του χρήστη και πόσο μάλλον όταν κάποιος πιθανόν είναι διπλά στιγματισμένος, αν μου επιτραπεί να το πω έτσι. Άμεσο βήμα σχεδιασμού είναι μία παρέμβαση που θα αφορά την Κομοτηνή αρχικά και μετά την Ξάνθη. Είναι όμως πρόωρο να σας πω περισσότερα.

ΠτΘ: Μιλήσαμε όμως για τον ένα άξονα ανάπτυξης του ΚΕΘΕΑ που έχει άμεση σχέση με τις ειδικές ομάδες. Ποιοι είναι οι άλλοι άξονες;

Φ.Κ.: Ο δεύτερος άξονας είχε να κάνει με την ηλικία. Είναι γνωστό στον περισσότερο κόσμο ότι ο μέσος όρος έναρξης εισαγωγής στη χρήση και στην εξάρτηση όσο πάει μειώνεται, χαμηλώνει. Ο μέσος όρος είναι πια στα δέκα πέντε με δεκάξι έτη, που σημαίνει ότι έχουμε και δωδεκάχρονους και δεκατριάχρονους χρήστες. Άρα εφαρμόζουμε προγράμματα για έφηβους, που είναι πολύ διαφορετικής υφής από αυτά που είναι για τους ενήλικες. Για παράδειγμα, τα περισσότερα προγράμματα δεν πρέπει να είναι «προγράμματα διαμονής», τα παιδιά πρέπει το βράδυ να γυρίζουν στους γονείς τους, που σημαίνει ότι πρέπει να γίνεται δουλειά με τις οικογένειες, πρέπει να πηγαίνουν και στο σχολείο.

Ο τρίτος άξονας έχει σχέση με το χωροταξικό. Για αυτό έχουμε κέντρο αυτή τη στιγμή στην Αλεξανδρούπολη, έχουμε στην Καβάλα, στο Ηράκλειο, στο Βόλο, στην Πάτρα. Σκοπεύουμε κάποια στιγμή να ξεκινήσουμε και από τα Γιάννενα στην Ήπειρο. Μέχρι σήμερα ο χρήστης υποχρεωνόταν μαζί με την οικογένειά του να παρακολουθήσει κάποιο πρόγραμμα που συνήθως ήταν στην Αττική ή στη Θεσσαλονίκη. Αυτό σήμαινε και έξοδα, γιατί υπάρχει ένα προπαρασκευαστικό στάδιο τριών ή δύο μηνών που πρέπει να γίνει επί τόπου, και ενώ εξ αρχής λέμε ότι αυτά τα προγράμματα είναι δωρεάν, στην πράξη κάποιος από την Ορεστιάδα ή από την Κομοτηνή θα έπρεπε να μεταφερθεί στη Θεσσαλονίκη, να νοικιάζει με τον πατέρα του ή τη μητέρα του ή να διαμένει σε ξενοδοχείο για τρεις μήνες για να μπει στην «Ιθάκη». Τώρα δεν χρειάζεται να το κάνει αυτό. Από την Κομοτηνή θα πρέπει να πηγαίνει στην Αλεξανδρούπολη. Άρα η ανάπτυξη έχει σχέση και με την κατανομή αυτών των μονάδων σε όλη την επικράτεια.

ΠτΘ: Στη συνέντευξη που παραθέσατε στην Καβάλα μιλήσατε και για τη δημιουργία Ολοκληρωμένου Πολυφασικού Προγράμματος με έδρα την Καβάλα για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;

Φ.Κ.: Ολοκληρωμένο Πολυφασικό Πρόγραμμα σημαίνει ότι πρέπει κατ’ αρχήν να υπάρχει κάποιος προθάλαμος για την προετοιμασία κάποιου σε μία διαδικασία θεραπείας. Εμείς αυτά τα λέμε Συμβουλευτικά Κέντρα, Κέντρα Ενημέρωσης και Εισαγωγής. Αυτό είναι το πρώτο βήμα του χρήστη. Ένα δεύτερο βήμα είναι μία θεραπευτική κοινότητα, είτε είναι διαμονής είτε όχι, και αυτή η διαδικασία διαρκεί περίπου ένα χρόνο. Η τρίτη φάση είναι η φάση κοινωνικής επανένταξης στον τόπο από τον οποίο προέρχεται ο χρήστης. Και αυτή η φάση διαρκεί ένα χρόνο και παράλληλα πρέπει να υπάρχει η υποστήριξη της οικογένειας, οπότε όλα αυτά μαζί συν ένα Τμήμα Έρευνας, ένα Τμήμα Εκπαίδευσης, η διοικητική υποστήριξη, απαρτίζουν ένα πολυφασικό πρόγραμμα. Αυτή τη στιγμή έχουμε μόνο το πρώτο στάδιο στην Καβάλα και στην Αλεξανδρούπολη. Θεραπευτική Κοινότητα δεν υπάρχει, τα παιδιά από εδώ πηγαίνουν στην «Ιθάκη». Ευελπιστούμε μέσα στο 2003 ή στις αρχές του 2004 να έχουμε και Κοινότητα, κάποια στιγμή και Κέντρο Επανένταξης κάποια στιγμή και Κέντρο Οικογένειας.

ΠτΘ: Μήπως στη δημιουργία Θεραπευτικής Κοινότητας, που αποτελεί το δεύτερο στάδιο, βοηθά και το γεγονός ότι ο κ. Εριφυλλίδης υποσχέθηκε την παραχώρηση χώρου;

Φ.Κ.: Βεβαίως. Σε αυτήν την κατεύθυνση κινούμαστε και είμαστε σε στενή συνεργασία με τον κ. Δήμαρχο. Και εδώ οφείλω να πω ότι είναι μία μοναδική περίπτωση. Τέτοια συνεργασία ως Κ.Ε.Θ.Ε.Α. δεν είχαμε σε άλλες περιπτώσεις.

ΠτΘ: Υπονοείτε ότι η συνεργασία σας σε άλλα μέρη είχε δυσκολίες; Γνωρίζουμε ότι στην Αλεξανδρούπολή υπήρξε μία αντίδραση εκ μέρους των κατοίκων…

Φ.Κ.: Περιττό να σας πω τι γινόταν στα Λαδάδικα. Στην Καβάλα από την αρχή έχουμε μία διαφορετική αντιμετώπιση και όχι μόνο από το δήμαρχο και από το δήμο, αλλά και από τον κόσμο. Όταν ο δήμαρχος αποφάσισε και μας παραχώρησε ένα χώρο εξαιρετικό, κεντρικά απόκεντρα, κατάλληλο για την πρώτη φάση του Συμβουλευτικού Κέντρου, οι κάτοικοι της γειτονιάς άρχισαν να ανησυχούν. Αντί όμως να προσπαθούν να βάλουν φωτιά, όπως συνέβη αλλού, να οξυγονοκολλούν τις αλυσίδες της πόρτας, γιατί έχουμε και τέτοιες ιστορίες, ή να γράφουν συνθήματα στους τοίχους, συνέστησαν μία επιτροπή, η οποία ήρθε σε επαφή απ’ ευθείας μαζί μας, ήρθαν στη Θεσσαλονίκη, μας συνάντησαν και δεν αρκέστηκαν μόνο σε αυτό: ρώτησαν και τους γείτονες αν έχουν κάποιο πρόβλημα. Φέρθηκαν δηλαδή με ιδιαίτερη σωφροσύνη. Είδαν, λοιπόν, ότι δεν υπάρχει πρόβλημα και δεν υπήρξε κάποια αντίδραση. Και αυτό το λέω γιατί πρέπει να τονίζονται και τα καλά.

ΠτΘ: Συνηθίζουμε να αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα όταν μας χτυπά την πόρτα. Πιστεύετε ότι η ενημέρωση, όσον αφορά στις ναρκωτικές ουσίες, είναι ελλιπής;

Φ.Κ.: Έχετε δίκιο ότι το πρόβλημα το αντιμετωπίζουμε όταν μας χτυπά την πόρτα. Εν μέρει όμως διαφωνώ στο θέμα της ενημέρωσης. Θεωρώ ότι έχουν γίνει πολλά βήματα στην κατεύθυνση αυτή. Δεν μπορώ να δεχθώ ότι ο Δήμος της Θεσσαλονίκης, όπου ιδρύθηκε η πρώτη Θεραπευτική Κοινότητα πριν είκοσι χρόνια, η «Ιθάκη», δεν ήταν ενημερωμένος για το πώς λειτουργεί η Ιθάκη και άρα αντέδρασε όταν φτιάξαμε τις υπηρεσίες στα Λαδάδικα. Δεν είναι η ενημέρωση του απλού πολίτη το πρόβλημα. Πρέπει να τα διαχωρίζουμε αυτά, όμως υπάρχουν άνθρωποι που για Χ λόγους, όπως πολιτικής σκοπιμότητας, λόγους προκατάληψης, λόγο φόβου, -που εδώ δεν μπορεί να είναι από την άγνοια, αλλά από σύγχυση,- αντιδρά. Είναι, λοιπόν, και η ελλιπής ενημέρωση, αλλά νομίζω ότι από πίσω υπάρχει και κάτι άλλο.

ΠτΘ: Η συζήτηση για την αλλαγή του νόμου περί ναρκωτικών έχει ξεκινήσει. Πιστεύετε ότι η υπάρχουσα νομοθεσία χρειάζεται βελτίωση;

Φ.Κ.: Σαφώς και η υπάρχουσα νομοθεσία χρειάζεται βελτίωση και κάποια πράγματα από αυτά που περιλαμβάνει το προσχέδιο είναι σε μία σωστή κατεύθυνση.

ΠτΘ: Είσθε υπέρ της αποποινικοποίησης;

Φ.Κ.: Το θέμα είναι λεπτό και έχει δημιουργήσει πολλή σύγχυση. Η κουβέντα για την αποποινικοποίηση μας αποπροσανατολίζει από αυτό καθαυτό το πρόβλημα. Ο πολύς ντόρος γίνεται για την αποποινικοποίηση, ενώ δεν νομίζω ότι εκεί είναι το πρόβλημα στην ελληνική κοινωνία. Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει ζήτηση των ναρκωτικών ουσιών, ειδικά στη νέα γενιά, και αυτό δεν είναι θέμα αποποινικοποίησης ή όχι. Είναι θέμα που έχει να κάνει με τον τρόπο που ζούμε, με τον τρόπο που είναι δομημένη η κοινωνία, οι ανθρώπινες σχέσεις. Σε σχέση με την αποποινικοποίηση είναι σαφές, και αυτή είναι προσωπική άποψη, ότι ο χρήστης δεν πρέπει να τιμωρείται. Αυτό όμως είναι διαφορετικό από την ελεύθερη διακίνηση. Είναι ανόητο αυτή τη στιγμή οι περισσότεροι έγκλειστοι στις φυλακές να είναι εξαιτίας του νόμου για τα ναρκωτικά. Σημειωτέον ότι μιλάμε για χρήστες, όχι για εμπόρους.

ΠτΘ: Πιστεύετε, κ. Καλοτεράκη, ότι έχουμε έξαρση της χρήσης των ναρκωτικών ουσιών στην Ελλάδα;

Φ.Κ.: Βεβαίως. Κατ’ αρχήν είναι περισσότεροι οι άνθρωποι που ξεκινάνε τις ουσίες. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι έχουμε ανθρώπους που ξεκινάνε την χρήση σε μικρότερη ηλικία απ’ ότι παλαιότερα. Τον τελευταίο καιρό, επίσης, μπαίνουμε σε ένα κλίμα που έχει να κάνει με τη μόδα. Υπάρχει η μόδα του μάρκετινγκ και στις ουσίες, μιλάμε για αμφεταμίνες, για τα ecstasies, που όσο πάει αυξάνεται και η κατανάλωσή τους. Βέβαια, δεν συζητώ καν για την ινδική κάνναβη που εκεί έχουμε ιδιαίτερα μεγάλο πρόβλημα. Σκεφθείτε ότι παλιά το στερεότυπο ήταν ότι κάποιος, αν μιλήσουμε για τα αγόρια, ξεκινούσε το τσιγάρο στο στρατό, τώρα ξεκινάνε το μαύρο στο στρατό. Και αυτό λέει κάτι.

ΠτΘ: κ. Καλοτεράκη σας ευχαριστούμε πολύ.

Φ.Κ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Το Κέντρο Συμβουλευτικής του Κ.Ε.Θ.Ε.Α. λειτουργεί στην Αλεξανδρούπολη σε κτίριο που παραχωρήθηκε από το Δήμο από τον Ιούλιο και τον πρώτο καιρό γνώρισε κάποια προβλήματα όσον αφορά τις αντιδράσεις της γειτονιάς. Σήμερα τα προβλήματα έχουν ξεπερασθεί και ήδη το Κέντρο άρχισε να δέχεται τους πρώτους φιλοξενούμενους. Η υπεύθυνη του Κέντρου κ. Αποστολίδου μας περιγράφει τον τρόπο λειτουργίας του εκφράζοντας την ικανοποίησή της για την υποδοχή και τη στήριξη του Κέντρου από του τοπικούς φορείς και την κοινωνία.

ΠτΘ: κ. Αποστολίδου, ποιος είναι ο τρόπος λειτουργίας ενός συμβουλευτικού κέντρου;

Ν.Α.: Κατ΄ αρχήν ένα Συμβουλευτικό Κέντρο είναι εισαγωγική μονάδα ενός προγράμματος απεξάρτησης, όπου μπορεί να απευθυνθεί ένας χρήστης εξαρτησιογόνων ουσιών, περιλαμβανομένου και του αλκοόλ ή οποιοσδήποτε συγγενής ή «σημαντικός άλλος», δηλαδή οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται για κάποιον άνθρωπο που έχει πρόβλημα με τη χρήση. Κάνει μία πρώτη επικοινωνία, κάνει ένα πρώτο ραντεβού, όπου γίνεται αξιολόγηση της κατάστασης στην οποία βρίσκεται και αν θεωρεί ο ίδιος ο χρήστης ότι μπορεί να συμμετέχει σε ομάδες που λειτουργούν στο Κέντρο, ομάδες ενημέρωσης και ομάδες προετοιμασίας για να ενταχθεί σε ένα πρόγραμμα. Παράλληλα με τις ομάδες των χρηστών υπάρχουν και ομάδες που απευθύνόνται σε συγγενείς τους και παράλληλα γίνονται και σεμινάρια για τα ναρκωτικά για το ρόλο της οικογένειας, την εργασία, την επικοινωνία, τα οποία μπορεί να παρακολουθήσει οποιοσδήποτε. Τα προγράμματα του Κ.Ε.Θ.Ε.Α. είναι στεγνά εθελοντικά και δωρεάν, δεν δίνουν υποκατάστατα και ο καθένας έρχεται με τη δική του θέληση.

ΠτΘ: Στην αρχή είχατε κάποια προβλήματα με τη γειτονιά, η οποία αντιδρούσε στην εγκατάσταση του Κέντρου δίπλα της. Τα έχετε ξεπεράσει;

Ν.Α.: Σήμερα τα προβλήματα έχουν ξεπερασθεί και με τη βοήθεια της ενημέρωσης και των Μέσων Μαζική Ενημέρωσης και φορέων, κοινωνικών και επιστημονικών, όχι μόνο της Αλεξανδρούπολης, αλλά και της ευρύτερης περιοχής της Θράκης, ξεκινήσαμε από το Σεπτέμβριο να δεχόμαστε χρήστες.

ΠτΘ: Σε αυτό το χρόνο λειτουργίας είστε ευχαριστημένη από τη συμμετοχή στο Συμβουλευτικό Κέντρο;

Ν.Α.: Είμαστε ευχαριστημένοι από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας. Θα μπορούσε όμως να ήταν περισσότεροι οι άνθρωποι που μας προσεγγίζουν. Ίσως υπάρχει δηλαδή μία δυσκολία, μία αμηχανία σε αυτόν που έχει το πρόβλημα ή στην οικογένειά του να απευθυνθεί σε μας, σε ένα Συμβουλευτικό Κέντρο. Αυτό το ακούμε από ανθρώπους που έρχονται σε μας γιατί γνωρίζουν οικογένειες που διστάζουν. Φοβούνται ίσως το στίγμα.

ΠτΘ: κ. Αποστολίδου σας ευχαριστούμε πολύ.

Ν.Α.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.