«Οι σκεπτομενοι εκπαιδευτικοι δημιουργουν κριτικα σκεπτομενους μαθητες»

Μία ακόμη θετική πρωτοβουλία με παιδαγωγικό περιεχόμενο αποτελεί το Ετήσιο Συμπόσιο και Έκθεση Βιβλίου που διοργανώνει από χθες έως και σήμερα στο Αμφιθέατρο ΤΕΙ Καβάλας η «Ένωση Καθηγητών Αγγλικής Γλώσσας Δημόσιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης» με θέμα «Σχολεία που αλλάζουν, νοοτροπίες που αλλάζουν, εκπαιδευτικές προσεγγίσεις και καινοτόμες πρακτικές στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας».

Η Ένωση, η οποία αποτελεί έναν από τους λίγους εκπαιδευτικούς φορείς που προσπαθεί να επιμορφώσει τους καθηγητές της Αγγλικής στο δημόσιο σχολείο, ιδρύθηκε το 1999 και έχει στόχο τη διάδοση της παιδαγωγικής γνώσης στους τομείς της παιδαγωγικής, της μεθοδολογίας, της γλωσσολογίας και της διδακτικής της αγγλικής γλώσσας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Μέσα πραγμάτωσης αυτών των σκοπών είναι τα ετήσια συμπόσια, τα οποία έχουν διάρκεια τριών-τεσσάρων ημερών και πραγματοποιούνται από πόλεις-μέλη της Ένωσης. Φέτος το Συμπόσιο γίνεται στην Καβάλα και το έχουν αγκαλιάσει καθηγητές και φορείς. Το προηγούμενο Α΄ Βαλκανικό Συμπόσιο είχε διεξαχθεί στην Αλεξανδρούπολη στα πλαίσια του παγκόσμιου εορτασμού του Έτους Ξένων Γλωσσών και είχε πανελλήνια απήχηση. Σχεδιασμός της Ένωσης το επόμενο Βαλκανικό συμπόσιο να γίνει στην Κομοτηνή. Ήδη ο Δήμος Κομοτηνής έδειξε το ενδιαφέρον του για χορηγία. Μέσα στις δραστηριότητες της Ένωσης εντάσσεται και η έκδοση του περιοδικού Bridges, το οποίο με την ύλη του ενημερώνει στους τομείς παιδαγωγικής.

Για όλα αυτά ο ΠτΘ, και με αφορμή το Συμπόσιο, συζητά με την Πρόεδρο της Ένωσης κ. Νέλλη Ζαφειριάδου, για τη δραστηριότητα της Ένωσης, για τη θεματολογία του συνεδρίου, καθώς και για τους στόχους του.

ΠτΘ: κ Ζαφειριάδου, το Συμπόσιο φαίνεται να έχει ιδιαίτερα παιδαγωγικό χαρακτήρα, μια και το θέμα του είναι τα σχολεία και οι νοοτροπίες που αλλάζουν. Το θέμα του συλλαμβάνει ένα μείζον πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας και της ελληνικής πραγματικότητας. Ποιος είναι ο στόχος του;

Ν.Ζ.: Η Ένωση είναι μία πολυσυλλεκτική φωνή των εκπαιδευτικών της ξένης γλώσσας, και συγκεκριμένα της αγγλικής, που εργάζονται και μοχθούν στο δημόσιο σχολείο και κύριος στόχος είναι η αναβάθμιση των σπουδών στο δημόσιο σχολείο χωρίς να υπάρχει καμία αντιπαλότητα με τον ιδιωτικό τομέα, διότι και οι δύο λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία,- είναι κατεστημένο πλέον αυτό-, όταν το επίπεδο είναι εκεί υψηλό έχει επίδραση στο δημόσιο τομέα και αντίστροφα. Ο τίτλος είναι διφορούμενος από μία άποψη. Το changing schools attitudes σημαίνει σχολεία που έχουν το δυναμικό της αλλαγής, αλλά και που πρέπει να αλλάξουν, και από την άλλη μεριά νοοτροπίες, στάσεις που αλλάζουν. Βρισκόμαστε, νομίζω, σε μία χρονική περίοδο, όπου είναι απαραίτητη η αλλαγή του σχολείου στη μορφή που υπάρχει και συγκεκριμένα απαραίτητη η αλλαγή της αντιμετώπισης της εκμάθησης της ξένης γλώσσας μέσα στο δημόσιο σχολείο, πράγμα που σημαίνει αναδιάρθρωση των προγραμμάτων από το Υπουργείο σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης από την πρωτοβάθμια έως την τριτοβάθμια. Παρενθετικά θα ήθελα να δηλώσω ότι μία πολύ καλή προσπάθεια, την οποία επικροτούμε, είναι η θέσπιση του Κρατικού Πτυχίου Γλωσσομάθειας, με την οποία δίνεται η ευκαιρία της πιστοποίησης της εκμάθησης της ξένης γλώσσας μέσα από το κράτος, κάτι όμως που δεν αρκεί. Αυτό προϋποθέτει και την αλλαγή των προγραμμάτων σπουδών και σε ποιότητα, αλλά και σε ποσότητα, και με αυτό εννοούμε περισσότερες διδακτικές ώρες. Από την άλλη μεριά, το «changing attitudes», οι νοοτροπίες που αλλάζουν, έχουν δύο τομείς. Νοοτροπία από την πλευρά της πολιτείας, αλλά και αλλαγή νοοτροπίας από την πλευρά των εκπαιδευτικών, πράγμα που είναι πολύ σημαντικό.

ΠτΘ: Με βάση τον τίτλο συνάγεται ότι θα δώσετε περισσότερο βάρος στις προτάσεις για την αλλαγή των προγραμμάτων στη δημόσια εκπαίδευση; Τελευταία ο Υπουργός ανακοίνωσε αλλαγές και στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, και κυρίως στο γυμνάσιο, που είχε παραμεληθεί. Έρχεστε δηλαδή να προλάβετε την αναδιάρθρωση σπουδών;

Ν.Ζ.: Σίγουρα έχουμε κάτι να προτείνουμε. Και εδώ θα ήθελα να πω ότι ένα μέρος των σκοπών της Ένωσης είναι να φέρνει την εκπαιδευτική κοινότητα σε επαφή με τις νέες επιστημονικές εξελίξεις Πάνω σε αυτό το θέμα μπορούμε να πούμε ότι αναπτύσσεται το πρώτο σκέλος του Συμποσίου, δηλαδή εκπαιδευτικές προσεγγίσεις, τι καινούργιο υπάρχει στον εκπαιδευτικό χώρο ως προς τη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας και για να γίνω πιο συγκεκριμένη, η ανθρωπιστική προσέγγιση της διδασκαλίας της, η διαπολιτισμική προσέγγιση, η ενδοπολιτισμική προσέγγιση. Όλα αυτά είναι νέα θέματα και νέοι τομείς, πάνω στους οποίους θα έπρεπε να ενημερωθούν και να προβληματισθούν οι εκπαιδευτικοί, έτσι ώστε να μπορέσουν τις τάσεις αυτές να τις εφαρμόσουν στη νέα εκπαιδευτική πράξη. Το δεύτερο σκέλος είναι οι πρακτικές, γιατί δεν υπάρχει μόνο το θεωρητικό υπόβαθρο, αλλά και οι καινοτόμες πρακτικές και τι καινούργιο μπορούν να φέρουν οι εκπαιδευτικοί μέσα στην ίδια τη διδασκαλία. Ειδικότερα, στο συγκεκριμένο Συμπόσιο, κάνουμε μία προσπάθεια να δώσουμε φωνή στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Δηλαδή οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί να βγουν και να παρουσιάσουν συγκεκριμένες πρακτικές και δουλειές στην καθημερινή πράξη. Βέβαια, θα ήθελα να πω ότι δεν υπήρξε μεγάλη ανταπόκριση σε αυτό το σκέλος, ίσως επειδή οι εκπαιδευτικοί είναι μαθημένοι να δέχονται να είναι δέκτες και όχι να παράγουν οι ίδιοι. Χρειάζεται όμως πάντα μία ενθάρρυνση και μία αρχή.

ΠτΘ: Αντικειμενικά, η Ένωση Καθηγητών Αγγλικής Γλώσσας Δημόσιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης είναι από τους τελευταίους παιδαγωγικούς φορείς που κινητοποιείται και δραστηριοποιείται. Παλαιότερα είχαμε και κάποιους άλλους συντεχνιακούς φορείς που εμφάνιζαν κάποια δραστηριότητα. Με τόσο όμως διευρυμένη θεματική και τόσο συστηματικά θα έλεγα ότι είστε από τους λίγους εναπομείναντες φορείς που προσπαθείτε να επιμορφώσετε το σύνολο των μελών σας και να αναβαθμίσετε τη δημόσια παιδεία.

Ν.Ζ.: Αυτό είναι αλήθεια και γίνεται μέσα από πολλές προσωπικές θυσίες και των μελών του Δ.Σ. και των φίλων της Ένωσης γιατί τα μέλη του Δ.Σ. είναι απλοί εκπαιδευτικοί χωρίς καμία προνομιακή μεταχείριση, που αφιερώνουν πολύ χρόνο προσωπικό και πολύ κόπο για να βγει η Ένωση προς τα έξω και με τις εκδηλώσεις της, αλλά και με το περιοδικό της. Στόχος είναι η εκπαίδευση, και ένας από τους μακροπρόθεσμους στόχους της Ένωσης είναι τα άνοιγμά της σε όλες τις ειδικότητες, δηλαδή στην ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα, ώστε να γίνει ένας γενικότερος αποδοτικός διάλογος για να καλύψουμε τα κενά. Στην ουσία αυτό κάνουμε. Καλύπτουμε τα κενά της επιμόρφωσης που θα έπρεπε να μας παρέχει το κράτος.

ΠτΘ: Πάντα τα βιβλία των αγγλικών είναι πρωτότυπα και προκαλούν το ενδιαφέρον αυτού που τα διαβάζει. Όταν ο εκπαιδευτικός της ξένης γλώσσας πραγματικά βομβαρδίζεται από τόσες πρακτικές και από τόσα καινοτόμα εγχειρίδια από τους ίδιους τους φορείς των γλωσσών, το να προβληματισθεί στην πράξη και μονάχος του είναι κάτι πραγματικά που πλεονάζει ή θεωρείται ότι και ο καθηγητής της ξένης γλώσσας πρέπει να πειραματίζεται με το υλικό του;

Ν.Ζ.: Σαφώς και πρέπει να πειραματίζεται. Η πάγια θέση της σύγχρονης εκπαιδευτικής, αλλά και της Ένωσής μας, είναι η κριτική στάση απέναντι σε όλη αυτή την πληθώρα των «διδακτικών μεθόδων» και των βιβλίων που κυκλοφορούν. Μην ξεχνάτε ότι πίσω από αυτήν την πληθώρα υπάρχει στημένη μία ολόκληρη βιομηχανία, η οποία δουλεύει για την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού σε συγκεκριμένα πλαίσια και για συγκεκριμένες χώρες. Αυτά τα βιβλία γράφονται και από ξένους που ασχολούνται με τη συγγραφή των βιβλίων, αλλά και από Έλληνες που παίρνουν ως παράμετρο την ελληνική πραγματικότητα. Πάντα εμείς τονίζουμε ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει να έχει τον πρώτο λόγο. Ο εκπαιδευτικός δεν πρέπει να αφήνεται έρμαιο παθητικό των διάφορων παθητικών μεθόδων, αλλά να βάζει το προσωπικό στοιχείο, γιατί ακριβώς η κάθε τάξη και η κάθε χρονιά είναι τελείως διαφορετική και το μαθησιακό επίπεδο και οι μαθησιακές ανάγκες των παιδιών είναι διαφορετικές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το μαθησιακό περιβάλλον της Θράκης και συγκεκριμένα της Ροδόπης, όπου έχουμε τους Χριστιανούς, τους Μουσουλμάνους, τους Παλιννοστούντες τους τσιγγανόπαιδες, διάφορες μαθησιακές ομάδες με ξεχωριστές ανάγκες. Εκεί, λοιπόν, παρεμβαίνει ο εκπαιδευτικός και σε αυτό θέλουμε να δώσουμε έμφαση, να δούμε πώς προσεγγίζει ο εκπαιδευτικός μέσα στην πράξη. Αυτά πρέπει να βγουν προς τα έξω να γίνουν γνωστά στην ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα. Θέλουμε σκεπτόμενους εκπαιδευτικούς, γιατί οι σκεπτόμενοι εκπαιδευτικοί έχουν στόχο να δημιουργήσουν κριτικά σκεπτόμενους μαθητές.

ΠτΘ: Έχετε αντιμετωπίσει αυτή την ιδιαίτερη πολυπολιτισμικότητα της Θράκης σε επίπεδο θεωρητικό και επιστημονικό σε σχέση με την ξένη γλώσσα;

Ν.Ζ.: Και θεωρητικά και πρακτικά. Όσον αφορά από άποψη επιστημονική είναι ένα άλλο ζήτημα. Μέχρι στιγμής έχει γίνει δουλειά για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας ως δεύτερης γλώσσας για αυτές τις ομάδες. Για την εκμάθηση της αγγλικής γλώσσας, που στην ουσία είναι τρίτη γλώσσα, δεν έχει γίνει επιστημονική δουλειά από φορείς, όπως από πανεπιστήμια ή από διανοούμενους στη συγκεκριμένη περιοχή. Υπάρχουν, βέβαια, διδακτορικά σε εξέλιξη, ένα από αυτά είναι και το δικό μου, που ασχολείται με αυτές τις πληθυσμιακές μονάδες γιατί πραγματικά η ανάγκη είναι μεγάλη για την αντιμετώπιση αυτών των ομάδων. Μια προσπάθεια, βέβαια, για να τονίσουμε το πρόβλημα ήταν το Βαλκανικό Συμπόσιο, που έγινε στην Αλεξανδρούπολή το 2001, και στο οποίο θέλουμε να δώσουμε συνέχεια, γιατί θέλουμε να δείξουμε ότι η εκμάθηση της αγγλικής δεν είναι χρήσιμη μόνο για επικοινωνιακούς λόγους, αλλά είναι χρήσιμη και ως κοινό μέσο προσέγγισης των διαφόρων πολιτισμικών ομάδων, είναι δηλαδή ένα εργαλείο για να πάμε πιο βαθιά, για να ενώσουμε πολιτισμούς και διαφορές.

ΠτΘ: Η έκθεση βιβλίου που είχατε διοργανώσει στην Κομοτηνή συγκεφαλαίωνε και πολιτισμό και λογοτεχνία. Θα γίνει κάτι ανάλογο και στην Καβάλα;

Ν.Ζ.: Η συγκεκριμένη έκθεση δεν θα περιλαμβάνει λογοτεχνία, θα είναι μόνο διδακτικού ξενόγλωσσου βιβλίου. Του χρόνου, στο Βαλκανικό Συμπόσιο, θα διοργανώσουμε μία μεγαλύτερη έκθεση, που θα περιλαμβάνει όχι μόνο ξενόγλωσση, αλλά και ελληνική λογοτεχνία.

ΠτΘ: Στην προηγούμενη είχατε προβάλει το έργο και της κ. Πολιτσάκη και του κ. Χαρτοματσίδη…

Ν.Ζ.: Στόχος της Ένωσης είναι να επεκταθεί στην ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα, αλλά και να προβάλει τις δημιουργικές δυνάμεις της περιοχής. Σχεδιάζουμε να κάνουμε διάφορες λογοτεχνικές συναντήσεις και εκθέσεις ζωγραφικής, οτιδήποτε αφορά στον πολιτισμό. Αυτό που θέλουμε είναι η συμμετοχή των μελών της Ένωσης, αλλά και το αγκάλιασμα των τοπικών φορέων και λίγο περισσότερη ενθάρρυνση από την ελληνική πολιτεία.

ΠτΘ: Η λογοτεχνία είναι ιδιαίτερα γοητευτική και δυστυχώς δεν την προσεγγίζουμε ούτε στα ιδιωτικά φροντιστήρια, αλλά ούτε και στα σχολεία…

Ν.Ζ.: Η λογοτεχνία είναι ένας τομέας που θα έπρεπε να αξιοποιηθεί στην ηλικία της εφηβείας στο Λύκειο, όπου, καλώς ή κακώς, έχουμε την πραγματικότητα των ιδιωτικών φροντιστηρίων και τα περισσότερα παιδιά έχουν ήδη πάρει το lower και το proficiency, οπότε έχουμε ένα πολύ υψηλό επίπεδο. Αυτό το επίπεδο για να κρατηθεί και να κινητοποιηθεί χρειάζεται περισσότερες ευκαιρίες και περισσότερη κινητοποίηση. Χρειάζεται πρόκληση και ως πρόκληση, λοιπόν, πρέπει να χρησιμοποιηθεί η λογοτεχνία σε όλες τις εκφρασμένες μορφές, δηλαδή λογοτεχνία μέσα από το βιβλίο, μέσα από τις εφαρμοσμένες τέχνες, μέσα από τον κινηματογράφο.

ΠτΘ: Χαιρετήσατε τα κρατικά πτυχία γλωσσομάθειας. Αυτό σημαίνει και αναβάθμιση όλου του εκπαιδευτικού έργου που παράγει ο συνάδελφος της ξένης γλώσσας στο σχολείο καθώς και μεγαλύτερη ευθύνη του εκπαιδευτικού στο δημόσιο σχολείο;

Ν.Ζ.: Οπωσδήποτε υπάρχει μεγαλύτερη ευθύνη, γίνεται σοβαρότερη δουλειά, χωρίς να αμφισβητηθεί η δουλειά που γίνεται τώρα στο δημόσιο σχολείο, και αυτό φαίνεται στα σχολεία των χωριών και των κωμοπόλεων, όπου δεν υπάρχουν οι δυνατότητες στην ιδιωτική εκπαίδευση, αλλά και μία κάποια επιβράβευση του δημόσιου σχολείου. Κάποτε το δημόσιο σχολείο πρέπει να πάρει την αξία που του πρέπει μέσα στην ελληνική κοινωνία.

Τ.Β.-Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.