Παγκοσμια Ημερα Υγροτοπων η 2 Φεβρουαριου

Για έκτη συνεχή χρονιά θα πραγματοποιηθούν αύριο Κυριακή 2 Φεβρουαρίου στο Κέντρο Πληροφόρησης Δέλτα Έβρου εκδηλώσεις με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων. Η φετινή επέτειος είναι αφιερωμένη στο γλυκό νερό και συγκεκριμένα στο ρόλο που έχουν οι υδροβιότοποι για τη διατήρηση ή και την αύξηση των αποθεμάτων γλυκού νερού στον πλανήτη.

Η 2α Φεβρουαρίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων το 1997, σε μια προσπάθεια ανάδειξης της συμβολικής ημερομηνίας που το 1971 υπογράφηκε η Σύμβαση Ραμσάρ στην ομώνυμη πόλη του Ιράν, στις ακτές της Κασπίας Θάλασσας.

Δυστυχώς, μετά από 32 χρόνια, τα προβλήματα των υγροτόπων παραμένουν, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες πολλών φορέων. Αυτό που απουσιάζει είναι η συνολική αντιμετώπιση των υγροτοπικών προβλημάτων και η έλλειψη εφαρμογής της αειφορικής και ολοκληρωμένης διαχείρισης των υγροτοπικών συστημάτων. Στην Ελλάδα, με το 75% των υγροτόπων να έχει καταστραφεί, τα προβλήματα παραμένουν και συσσωρεύονται και όποιες αποσπασματικές προτάσεις γίνονται παραβλέπουν το γεγονός ότι δεν υπάρχει ούτε φορέας διαχείρισης ούτε φορέας για τη φύλαξη.

Τι είναι ένας υγρότοπος και ποιες οι σχέσεις του ανθρώπου με αυτόν;

Οι υγρότοποι είναι τόποι όπου το υγρό στοιχείο κυριαρχεί, περιοχές που καλύπτονται μόνιμα ή περιοδικά με νερό, μικρού συνήθως βάθους. Τέτοιοι μπορεί να είναι:Ποτάμια ή λίμνες, εκβολές ή δέλτα ποταμών, λιμνοθάλασσες ή και τεχνητές λίμνες φραγμάτων, πηγές ή θαλάσσιες παραλίες

Οι βιότοποι προσφέρουν πλήθος τα αγαθά για τον άνθρωπο Τέτοια αγαθά είναι η δυνατότητα για ανάπτυξη σημαντικών οικονομικών δραστηριοτήτων όπως η αλιεία, ο τουρισμός, η γεωργία και η κτηνοτροφία αλλά και η υγεία, η ομορφιά, η φυσική και πολιτιστική κληρονομιά, η επιστημονική έρευνα και η εκπαίδευση.

Οι υγρότοποι είναι σημαντικοί και πρέπει να προστατεύονται γιατί εμπλουτίζουν τα υπόγεια αποθέματα νερού,αποτελούν τεράστιο φίλτρο καθαρισμού του νερού από φερτά υλικά και ρύπους, χρησιμοποιούνται για το πότισμα των καλλιεργειών και την ύδρευση, λειτουργούν ως ασπίδες προστασίας από πλημμύρες ελαχιστοποιώντας την καταστροφική ορμή των πλημμυρικών νερών. Αποτελούν ρυθμιστές του κλίματος της περιοχής καθώς έχουν την δυνατότητα να αποθηκεύουν και να ελευθερώνουν θερμότητα. Αποτελούν πολύτιμο οικονομικό κεφάλαιο λόγω της συμβολής τους στην κτηνοτροφία και στην αλιεία αλλά και της ύπαρξης ειδικών χώρων απόληψης αλατιού(αλυκές) Είναι πολύτιμοι χώροι για την διατήρηση της άγριας ζωής. Οι υγρότοποι διακρίνονται για τον μεγάλο πλούτο τους σε είδη χλωρίδας και πανίδας και συμβάλουν σημαντικά στην διατήρηση της βιοπικιλότητας.

Οι υγρότοποι είναι φυσικοί χώροι όπου βρίσκουν τροφή τα πούλια και αποτελούν καταφύγιο για αυτά ενώ παράλληλα οι συνθήκες στους υγροτόπους επιτρέπουν την δημιουργία πολυάριθμων και πολύπλοκων τροφικών σχέσεων.

Τι είναι η Σύμβαση RAMSAR;

Η μεγάλη οικολογική σημασία των υγροτόπων αναγνωρίστηκε παγκόσμια με την υπογραφή της “Σύμβασης για τους Υγροτόπους Διεθνούς Σημασίας ως Ενδιαιτήματος για τα Υδρόβια Πουλιά” στις 2.2.1971 στην πόλη RAMSAR της Περσίας. Η Σύμβαση Ramsar υπογράφηκε και από την Ελλάδα και κυρώθηκε από το Ελληνικό Κοινοβούλιο στις 19.11.1974. Σκοπός της συμφωνίας είναι η προστασία των υγροτόπων με διεθνές ενδιαφέρον για τα υδρόβια πουλιά. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, κάθε συμβαλλόμενο μέρος υποδεικνύει έναν κατάλογο υγροτόπων που πληρούν ορισμένα κριτήρια.

Σύμφωνα με την Σύμβαση RAMSAR υγρότοποι είναι «περιοχές που αποτελούνται από έλη ή βάλτους, συγκεντρώσεις νερού φυσικές ή τεχνικές, πρόσκαιρες ή μόνιμες, με νερό στάσιμο ή τρεχούμενο, γλυκό ή υφάλμυρο ή αλμυρό, συμπεριλαμβάνοντας και τις θαλάσσιες περιοχές που το βάθος τους κατά την άμπωτη δεν ξεπερνά τα έξι μέτρα.»

Η Ελλάδα έχει υποδείξει έντεκα (11) περιοχές οι οποίες περιλήφθηκαν στον κατάλογο των προστατευόμενων περιοχών της Σύμβασης RAMSAR

Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις 196 χαρακτηρισμένες ως Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά στην Ελλάδα οι 51 είναι υγρότοποι.

Συνολικά οι περιοχές που προστατεύονται από την Σύμβαση RAMSAR είναι οι:

Λιμνοθάλασσα Κοτύχι και Δάσος Στροφυλιάς, λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου,

Αμβρακικός Κόλπος, λίμνη Μικρή Πρέσπα, εκβολές Γαλλικού, Άξιού, Λουδία, Αλιάκμονα και της Αλυκής Κίτρους λιμνοθάλασσας Καλοχωρίου και της ευρύτερης περιοχής ,λίμνες Βόλβη και Κορώνεια, λίμνη Κερκίνη, Δέλτα Νέστου, λίμνη Βιστωνίδα – Λιμνοθάλασσα Πόρτο Λάγος, λίμνη Ισμαρίδα και σύμπλεγμα λιμνοθαλασσών Θράκης Δέλτα Έβρου

Οι απειλές που αντιμετωπίζουν οι υγρότοποι της χώρας μας είναι κυρίως τα έργα αποξήρανσης, η παράνομη δόμηση, η ρύπανση, η καταστροφή της φυσικής βλάστησης για επέκταση καλλιεργειών και η έντονη λαθροθηρία.

Δέλτα Έβρου

Το Δέλτα του ποταμού Έβρου στα Ελληνοτουρκικά σύνορα περιλαμβάνει τις παράκτιες λίμνες Σκέπη και Νυμφών και τις λιμνοθάλασσες Παλούκια, Δράνα και Λακί. Αποτελείται απο μια ποικιλία βιοτόπων, όπως αμμώδεις νησίδες στη θάλασσα, θίνες, αλοφυτικά έλη, υφάλμυρες λιμοθάλασσες και αλίπεδα, διάσπαρτες περιοχές γλυκού νερου πλαισιωμένες από βάλτους και καλαμιώνες, τον ποταμό (που συνορεύει με μια λουρίδα παραποταμίου δάσους) και θάμνους αρμυρικιών (Tamarix sp.), λιβάδια και εποχιακά έλη. Οι χρήσεις της γης περιλαμβάνουν την κτηνοτροφία, τη γεωργία, την επαγγελματική αλιεία και το κυνήγι. Η Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης έχει ιδρύσει ένα βιολογικό σταθμό. Τα τρέχοντα προβλήματα εντοπίζονται στο ανεξέλεγκτο και παράνομο κυνήγι (το οποίο επηρεάζει σοβαρά τη χρήση του Δέλτα από τα άγρια πουλιά), στην υπερβόσκηση και στις αποξηράνσεις. Το παραποτάμιο δάσος κατα μήκος της Ελληνικής πλευράς του Ποταμού Έβρου έχει ξυλευθεί και σχεδόν όλα τα λιβάδια (που πριν αποτελούσαν σημαντικές περιοχές τροφοληψίας για τις χήνες που ξεχειμώνιαζαν εδώ)επηρεάζονται αρνητικά από τη μη ορθολογική χρήση του νερού. Η πτώση της στάθμης του νερου επέτρεψε τη βόσκηση στους περισσότερους σημαντικούς για τα πουλιά βιοτόπους, με συνέπεια την υποβάθμιση της βλάστησης. Νέοι δρόμοι διευκολύνουν την πρόσβαση στο δέλτα και οδηγούν σε αύξηση της ήδη έντονης κυνηγετικής πίεσης. Το Μάϊο του 1987 η λιμνοθάλασσα Δράνα, ένας από τους σημαντικότερους βιοτόπους του Δέλτα αποξηράνθηκε από αγρότες λόγγω της αυξημένης αλάτωσης της περιβάλλουσας αγροτικής γης. Η σημασία του δέλτα για τα πουλιά μειώθηκε σε μεγάλο βαθμό. Σήμερα δε φωλιάζουν εδώ πια η Λαγγόνα Phalacrocorax pygmeous, ο Νυχτοκόρακας Nycticorax nycticorax, o Κρυπτοτσικνιάς Ardeola ralloides, ο Λευκοτσικνιάς Egretta garzetta, ο Αργυροτσικνιάς Egretta alba, ο Σταχτοτσικνιάς Ardea cinerea, η Χαλκόκοτα Plegadis falcinellus και ο Θαλασσαετός Haliaeetus albicilla. Οι αριθμοί των υδρόβιων πουλιών που ξεχειμωνιάζουν εδώ είναι τώρα πολύ μικρότεροι.

Οι φετινές εκδηλώσεις θα διαρκέσουν από τις 9 το πρωί έως τις 2 το μεσημέρι και οργανώνονται από το Νομαρχιακό Διαμέρισμα Έβρου και την Αναπτυξιακή Εταιρεία Έβρου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.