Αναγκη εφαρμογης ενιαιας εθνικης πολιτικης

Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας γίνεται πολύς λόγος περί εθελοντισμού και κυρίως μετά την ανάληψη από τη χώρα μας των Ολυμπιακών αγώνων του 2004.

Το κράτος, όμως, ενώ διεξάγει εκστρατεία προσέλκυσης πολιτών και οργανώσεων που θέλουν να προσφέρουν, δεν δημιουργεί το κατάλληλο νομικό πλαίσιο. Και ενώ στη χώρα μας δρουν εκατοντάδες οργανώσεις που προσφέρουν εθελοντικά υπηρεσίες θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτοσχεδιάζουν, όσον αφορά τους τρόπους και στα μέσα που χρησιμοποιούν για να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες λειτουργίας τους. Και αυτό διότι δεν υπάρχει (με εξαίρεση αποσπασματικές κινήσεις από κάποιους φορείς) ενιαίο θεσμικό πλαίσιο για τον εθελοντισμό που να αποσαφηνίζει τα θέματα που ανακύπτουν από τη δραστηριότητα των εθελοντικών οργανώσεων• αυτά που αφορούν τις σχέσεις τους αφενός με το κράτος, αφετέρου με τους πολίτες-εθελοντές.

Η έλλειψη ενός γενικού πλαισίου που να διέπει τη λειτουργία των ΜΚΟ έχει ως αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε διάφορα «τεχνάσματα» οι εκπρόσωποί τους για να ξεπερνούν τους «σκοπέλους» με τους οποίους έρχονται συχνά αντιμέτωποι: από το πώς θα δικαιολογήσουν την παρουσία των εθελοντών στα γραφεία τους, καθώς η εργασία που προσφέρουν δεν κατοχυρώνεται από τον νόμο και ως εκ τούτου θεωρείται «μαύρη», ώς το πώς θα συντάξουν τον ισολογισμό τους χωρίς να εμφανίζουν αποθεματικό, διότι τότε φορολογούνται με 35%, όπως γίνεται στις αστικές κερδοσκοπικές εταιρείες.

Τα περιστατικά είναι ενδεικτικά• καταδεικνύουν το νομικό κενό αλλά και την αναγκαιότητα για την εφαρμογή μιας ενιαίας πολιτικής για τον εθελοντισμό. Εμπειρογνώμονες σε θέματα εθελοντισμού, αλλά και εκπρόσωποι ΜΚΟ συμφωνούν πάντως ότι πλέον «έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για τη χάραξη μιας εθνικής πολιτικής».

Το κλίμα που έχει διαμορφωθεί ουδόλως παραπέμπει στη δεκαετία του ‘80, οπότε και εμφανίστηκαν οι πρώτες εθελοντικές οργανώσεις στην Ελλάδα – τότε η αντιπαλότητα χαρακτήριζε τις σχέσεις τους με το κράτος. Έκτοτε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι, όπως λένε άνθρωποι από το κίνημα του εθελοντισμού. Σύμφωνα πάλι με τους πιο κυνικούς, το κράτος αναγκάστηκε να βάλει νερό στο κρασί του καθώς η εθελοντική δραστηριότητα απεδείχθη αποτελεσματική

Η ύπαρξη ενός νόμου που να ξεκαθαρίζει όλα τα ζητήματα λειτουργίας τους αποτέλεσε πρόσφατα (και για μία ακόμη φορά) το θέμα της συζήτησης μεταξύ των εκπροσώπων των ΜΚΟ και του κράτους. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν καταλήξει σε ένα προσχέδιο βασικών αρχών. Το περιεχόμενό του καθορίζει τις ελάχιστες οργανωτικές δομές των εθελοντικών οργανώσεων, τις απαραίτητες διαδικασίες πιστοποίησής τους στους αρμόδιους φορείς καθώς και τις διαδικασίες χρηματοδότησής τους, ενώ προβλέπει τη δημιουργία ενός Εθνικού Κέντρου Εθελοντισμού, στο μητρώο του οποίου θα ενοποιηθούν όλα τα επί μέρους μητρώα των υπουργείων – αυτό θα επεξεργάζεται την εθνική πολιτική, θα πιστοποιεί τις οργανώσεις, θα λαμβάνει και θα αξιολογεί τις ετήσιες αναφορές και τους οικονομικούς απολογισμούς τους.

Το σχέδιο δίνει επίσης τον ορισμό της εθελοντικής Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης καθώς και του εθελοντή, κάτι που εκτιμάται ως ιδιαίτερα σημαντικό, «καθώς για πρώτη φορά διευκρινίζεται ποιος θα είναι ο συνομιλητής του κράτους». Προσδιορίζονται τα χαρακτηριστικά της ΜΚΟ – μεταξύ άλλων απαιτείται εμπειρία σε υλοποίηση δράσεων για τουλάχιστον δύο χρόνια, ανεξαρτησία στον τρόπο χρηματοδότησης που διασφαλίζεται από τη θέσπιση ορίου στη χρηματοδότηση (ως και 30% των συνολικών πόρων επιτρέπεται από ιδιώτη χρηματοδότη και 50% από θεσμικό), αντιπροσωπευτικότητα εθελοντών που πρέπει να αποτελούν το 65% των μελών της οργάνωσης. Οσον αφορά στους πολίτες, το προσχέδιο προβλέπει κίνητρα για την εθελοντική προσφορά εργασίας, όπως αποζημίωση, αναγνώριση χρόνου εθελοντικής εργασίας, αλλά και τη νομική κατοχύρωση της υγιεινής και της ασφάλειάς τους.

Ποιος είναι ο εθελοντής;

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι εθελοντής είναι ο πολίτης εκείνος που προσφέρει ανιδιοτελώς τον ελεύθερο χρόνο του ή τη γνώση του για χρήσιμες δράσεις προς όφελος άλλων, χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα. Με αυτή την έννοια ο εθελοντισμός ταυτίζεται με τη φιλανθρωπία, όπως χρησιμοποιήθηκε κατά την κλασική εποχή, κυρίως για να αποδώσει μια καινούργια αρετή, την αγάπη για το συνάνθρωπο. Όσο όμως και αν επιδιώχθηκε από όλους να ταυτιστούν οι δύο έννοιες, ο εθελοντισμός συνεχίζει να εμπνέει περισσότερο, ειδικά στη σημερινή εποχή που κυριαρχεί ο ατομικισμός. Η διαφορά ανάμεσα στον εκπαιδευμένο εθελοντή και στην παλιά έννοια της φιλανθρωπίας είναι ότι ο εθελοντής αντιμετωπίζει τα άτομα που έχουν δυσκολίες, τα άτομα στα οποία προσφέρει εθελοντική εργασία, όχι με οίκτο αλλά σαν άτομα ισότιμα τα οποία περνούν δυσκολίες και στα οποία μπορεί να προσφέρει. Η διαφορά είναι ότι τα βλέπει ισότιμα. Δεν θεωρεί ότι ο ίδιος είναι ανώτερος, ότι ξέρει περισσότερα, ότι είναι “καλύτερος”.

Υπάρχει λοιπόν και μια άλλη παράμετρος του εθελοντισμού: Να υπάρξει και να καλλιεργηθεί σε βάθος χρόνου και όχι με ημερομηνία λήξης το 2004 το αυθεντικό και κοινωνικά υψιπετές πνεύμα του εθελοντισμού σε ακόμη πιο πλατιά κλίμακα. Η ουσία του εθελοντισμού και οι συζητήσεις που γίνονται σήμερα δεν πρέπει να εξαντλούνται στο πόσο καλοί θα είμαστε κατά τη διάρκεια των Αγώνων ως εθελοντές. Η ουσία είναι κατά πόσο η κοινωνία θα πιστέψει και θα αναπτύξει κάθε μορφή κοινωνικής προσφοράς και εθελοντισμού σε όλους τους τομείς που έχουν ανάγκη». Όραμα; Βέβαια, που αξίζει κάθε προσπάθεια και κάθε συνδρομή για να γίνει πράξη…

A.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.