Εφηβεια και εγκυμοσυνη

«Τα παιδιά που γεννιούνται από ανήλικες μητέρες έχουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν διάφορα προβλήματα στη μετέπειτα ζωή τους, όπως σωματικές ή ψυχικές αρρώστιες, σχολική αποτυχία, φτώχεια κ.α.

Όμως και οι έφηβες μητέρες επίσης αποτελούν μια ομάδα υψηλού κινδύνου που μπορεί να παρουσιάσει παρόμοια προβλήματα.

Η εγκυμοσύνη σε μια έφηβη κοπέλα σηματοδοτεί μια κρίση, τόσο για την ίδια, όσο και για την οικογένειά της. Οι πιο συνηθισμένες αντιδράσεις είναι θυμός, ενοχή και άρνηση της εγκυμοσύνης. Εάν ο πατέρας του παιδιού είναι ανήλικος, τότε συνήθως έχει να αντιμετωπίσει παρόμοιες αντιδράσεις και στη δική του οικογένεια.

Οι έφηβες που είναι σε κατάσταση εγκυμοσύνης μπορεί να μην έχουν την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της κύησης και αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα σοβαρές επιπλοκές. Οι έφηβες έγκυες έχουν ιδιαίτερη ανάγκη από ιατρική φροντίδα, αλλά και από ψυχολογική υποστήριξη, καθώς επίσης και από εκπαίδευση σε θέματα διατροφής, μολυσματικών ασθενειών, χρήσης ουσιών και επιπλοκών της εγκυμοσύνης. Επίσης πρέπει να γνωρίζουν ότι το κάπνισμα, καθώς και η χρήση αλκοόλ ή άλλων ουσιών, μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο αναπτυσσόμενο έμβρυο. Όλες οι έφηβες έγκυες πρέπει να έχουν ιατρική παρακολούθηση από τα αρχικά στάδια της εγκυμοσύνης.

Οι έφηβες έγκυες μπορούν να έχουν πολύ διαφορετικές συναισθηματικές αντιδράσεις:

– Μερικές μπορεί να μη θέλουν το μωρό τους.

– Κάποιες μπορεί να το θέλουν για λόγους μη ρεαλιστικούς ή εξιδανικευμένους.

– Άλλες πάλι μπορεί να θεωρούν πως το να αποκτήσουν ένα μωρό είναι σημαντική επιτυχία. Όμως δεν είναι σε θέση να συνειδητοποιήσουν τις σοβαρές ευθύνες που αναλαμβάνουν.

– Κάποιες μπορεί να κρατήσουν το μωρό, για να ευχαριστήσουν ένα άλλο μέλος της οικογένειας.

– Η κατάθλιψη είναι πολύ συχνή μεταξύ των εφήβων εγκύων.

– Μερικές δεν μπορούν να προβλέψουν ότι το αξιολάτρευτο μωρό τους μπορεί να γίνει απαιτητικό και μερικές φορές εκνευριστικό.

– Άλλες πάλι κατακλύζονται από έντονα συναισθήματα άγχους και ενοχών, καθώς και φόβους για το μέλλον.

Ίσως σε κάποιες χρονικές στιγμές οι συναισθηματικές αντιδράσεις και η ψυχολογική κατάσταση των εφήβων εγκύων, να απαιτήσει την παραπομπή τους για κλινική εξέταση και αξιολόγηση από ειδικό επαγγελματία ψυχικής υγείας.

Τα μωρά που γεννιούνται από ανήλικες μητέρες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για παραμέληση ή κακοποίηση, καθώς οι νεαρές μητέρες δεν μπορούν πάντοτε να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του μητρικού τους ρόλου και ίσως να αισθάνονται απογοήτευση και ματαίωση από τις αυξημένες απαιτήσεις του μωρού για φροντίδα. Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην αποφυγή μιας εφηβικής εγκυμοσύνης, διατηρώντας μια ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας. Έτσι, έχουν τη δυνατότητα να ενημερώσουν και να καθοδηγήσουν τους εφήβους σε σεξουαλικά θέματα, όπως είναι η αντισύλληψη και οι κίνδυνοι που υπάρχουν από την πρώιμη έναρξη σεξουαλικών σχέσεων, καθώς και οι υπευθυνότητες που θα αναλάβουν σε περίπτωση εγκυμοσύνης.

Κάποιες έφηβες, σταματούν το σχολείο και δεν το συνεχίζουν, όταν γεννηθεί το μωρό. Έτσι χάνουν την ευκαιρία να αποκτήσουν επαρκή εφόδια, να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους και να εξασφαλίσουν ένα επάγγελμα που θα τους επιτρέψει να ζήσουν καλά και ως ενήλικες.

Ακόμη και τα προγράμματα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης και ενημέρωσης για την οικογενειακή ζωή, όπως επίσης και τα κέντρα οικογενειακού προγραμματισμού, θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην πρόληψη των μη επιθυμητών κυήσεων.

Εάν η εγκυμοσύνη είναι πια γεγονός, οι έφηβες και οι οικογένειές τους έχουν ανάγκη μιας ειλικρινούς και με ευαίσθητο τρόπο συμβουλευτικής προσέγγισης. Χρειάζεται να συζητήσουν τις προοπτικές που υπάρχουν για το μέλλον, όπως εάν θα προχωρήσουν σε διακοπή της κύησης ή εάν θα αποφασίσουν να δοθεί το μωρό για υιοθεσία.

Ίσως ειδικά υποστηρικτικά συστήματα, μεταξύ αυτών και η συμβουλευτική εργασία με έναν ειδικό ψυχικής υγείας, να είναι απαραίτητα για να βοηθηθεί η έφηβη, τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού, όσο και για να πάρει την απόφαση αν θα κρατήσει το μωρό της ή αν θα το δώσει για υιοθεσία».

Σχολιάζοντας το γεγονός της εγκυμοσύνης μιας έφηβης κοπέλας, θα πρέπει να αναφέρουμε πως πολύ συχνά η πρώτη αντίδραση της οικογένειας είναι άσχημη και απορριπτική και πως οι περισσότεροι γονείς αρνούνται να αποδεχτούν το γεγονός των ολοκληρωμένων σχέσεων, πόσο μάλλον του αποτελέσματός τους. Ο νέος αυτός άνθρωπος, αβοήθητος πλέον, πρέπει σε καθεστώς πανικού να πάρει μόνος αποφάσεις που συχνά δεν είναι και οι σωστότερες. Το ελάχιστο που μπορούν σε μια τέτοια περίπτωση να κάνουν οι γονείς της εφήβου, είναι να παραμερίσουν τους προσωπικούς εγωισμούς τους και το φυσιολογικό σοκ και προσπαθήσουν, κρατώντας μια αντικειμενική στάση, να στηρίξουν το παιδί τους στην όποια απόφασή του. Επίσης, θα πρέπει να δούμε το γεγονός της εφηβικής εγκυμοσύνης μέσα από την καταγωγή του ανθρώπου γιατί, όπως γνωρίζουμε, σε κάποιες συγκεκριμένες ομάδες και φυλές, ο γάμος μεταξύ εφήβων και η τεκνοποίηση, αποτελεί παράδοση και φυσικό επακόλουθο και όχι μόνο δεν θεωρείται μεμπτή, αλλά είναι ευχάριστη και καλοδεχούμενη κατάσταση.