Θηλασμος: Μια περιφρονημενη θεια «εφευρεση»

Ύστερα από αρκετές δεκαετίες περιφρόνησης του μητρικού θηλασμού και όταν οι άνθρωποι πείστηκαν τελικά ότι «Ο Θεός ήξερε καλύτερα», αποφάσισαν κάποτε να επιστρέψουν και πάλι στο μητρικό θηλασμό. Σήμερα όλοι παραδέχονται την ανυπολόγιστη αξία και βαρύνουσα σημασία του θηλασμού τόσο για το παιδί, όσο και τη μητέρα.

Ωστόσο, αρκετές έως πολλές νέες γυναίκες αποφεύγουν όλο και περισσότερο να θηλάσουν και καταφεύγουν σχετικά γρήγορα στο λεγόμενο ξένο γάλα. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής με τους ασφυκτικούς του ρυθμούς και οι αυξημένες επαγγελματικές απαιτήσεις δεν επιτρέπουν στη γυναίκα να αφιερώσει το χρόνο που χρειάζεται για να θηλάσει το παιδί της.

Έχει παρατηρηθεί ότι οι σημερινές μητέρες θηλάζουν όλο και λιγότερο. Ένας αυξανόμενος αριθμός επιστημόνων ολοένα και περισσότερο αναγνωρίζει ότι η επιλογή μιας μητέρας να θηλάσει ή όχι δεν είναι μόνο απόρροια των ιατρικών της γνώσεων, αλλά και του κοινωνικοοικονομικού της περίγυρου.

Οι κοινωνικοί ανθρωπολόγοι αποδέχονται ότι η στάση των γυναικών απέναντι στο θηλασμό δεν είναι ούτε πολιτισμικά ούτε ιστορικά ενιαία. Οι ανθρωπολόγοι Fuchs και Moch αναφέρουν ότι στη Γαλλία του 18ου αιώνα οι μητέρες συχνά θήλαζαν τα παιδιά τους για χρονικά διαστήματα μεγαλύτερα των τριών ετών, επειδή πίστευαν ότι ο θηλασμός αποτελεί μια μορφή αντισύλληψης.

Ανησυχητική είναι όμως η έρευνα της UNICEF, που αποκαλύπτει ότι «1,5 εκατομμύριο βρέφη που πεθαίνουν κάθε χρόνο από διάφορες ασθένειες θα μπορούσαν να είχαν σωθεί αν τρέφονταν αποκλειστικά με μητρικό γάλα το 1ο εξάμηνο της ζωής τους».

Ο παρατεταμένος θηλασμός ασπίδα για τον καρκίνο του μαστού

Εξάλλου, οι μητέρες που θηλάζουν για δύο ή περισσότερα έτη έχουν 50% λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν καρκίνο του μαστού από τις γυναίκες που θηλάζουν λιγότερο από 12 μήνες.

Οι επιστήμονες αποφάνθηκαν ότι ο παρατεταμένος θηλασμός ήταν εξίσου ευεργετικός τόσο για τις προεμμηνοπαυσικές γυναίκες που θήλαζαν, όσο και για τις μεταεμμηνοπαυσικές που είχαν θηλάσει στο παρελθόν. Η ηλικία κατά την οποία άρχισε να θηλάζει μια γυναίκα ήταν άνευ σημασίας.

Στις δυτικές κοινωνίες, ωστόσο, η σχέση θηλασμού και καρκίνου του μαστού δεν έχει αποβεί στατιστικά σημαντική, προφανώς επειδή οι γυναίκες σε αυτές τις κοινωνίες θηλάζουν συνήθως από τέσσερις μήνες μέχρι ένα έτος το πολύ.

Ιδού τα 10 σημαντικά πλεονεκτήματα του μητρικού θηλασμού:

1. Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα του βρέφους.

2. Προστατεύει από σοβαρές λοιμώδεις ασθένειες και ιώσεις.

3. Προστατεύει από μολύνσεις του αναπνευστικού συστήματος.

4. Προστατεύει από τον κίνδυνο του παιδικού διαβήτη.

5. Ελαττώνει τη συχνότητα του παιδικού καρκίνου.

6. Μειώνει τη θνησιμότητα των πρόωρων βρεφών.

7. Ικανοποιεί πλήρως τις ανάγκες του βρέφους σε τροφές και υγρά.

8. Συντελεί στο συναισθηματικό δέσιμο παιδιού και μητέρας.

9. Εξοικονομεί χρήματα και πόρους για την υγεία.

10. Προστατεύει τη θηλάζουσα μητέρα από τον καρκίνο του στήθους ή των ωοθηκών, την αναιμία από σιδηροπενία, την οστεοπόρωση κ.λπ.

Ύστερα από τα παραπάνω – και πολλά επιπλέον – ορίστηκε η εβδομάδα

1-7 Νοεμβρίου ως Παγκόσμια Εβδομάδα Θηλασμού.

Ο θηλασμός ασπίδα προστασίας και για την λευχαιμία

Όλοι συμφωνούν ότι το μητρικό γάλα υπερέχει από οποιοδήποτε τεχνητό υποκατάστατο, ενώ ταυτόχρονα με τον θηλασμό δίνεται στη μητέρα η ευκαιρία να κρατήσει το μωρό της στην αγκαλιά της, να του μεταδώσει τη στοργή και την αγάπη της, να επικοινωνήσει μαζί του.

Νέες έρευνες εκτιμούν ότι ο θηλασμός δημιουργεί ασπίδα προστασίας απέναντι στην λευχαιμία.

Ερευνητές πολλών αντικαρκινικών κέντρων διαπίστωσαν ότι τα παιδιά που είχαν θηλάσει σε σχέση με αυτά που δεν θήλασαν προστατεύονταν από την εμφάνιση της παιδικής λευχαιμίας μέχρι και 30% και μάλιστα όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θήλαζαν τα βρέφη τόσο μικρότερος γινόταν ο κίνδυνος για λευχαιμία.

Σήμερα με έμφαση, η παγκόσμια παιδιατρική κοινότητα, η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, αλλά και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, συνιστούν ανεπιφύλακτα την διατροφή αποκλειστικά με μητρικό γάλα κατά τους έξι (6) πρώτους μήνες ζωής ή, αν αυτό δεν είναι δυνατόν, τουλάχιστον κατά τους 3-4 πρώτους μήνες.

Ο θηλασμός ευεργετικός και για την πίεση

Τα πρόωρα βρέφη που θηλάζουν διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν υπέρταση στην εφηβεία σε σχέση με τα μωρά που τρέφονται με βρεφικό τυποποιημένο γάλα.

Οι ερευνητές μέτρησαν την αρτηριακή πίεση των παιδιών, όταν αυτά ήταν πλέον έφηβοι, και αποφάνθηκαν ότι η ομάδα που είχε θηλάσει παρουσίαζε κατά τρεις μονάδες μικρότερη αρτηριακή πίεση έναντι της ομάδας που είχε τραφεί με τυποποιημένο γάλα.

Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη αποσαφηνίσει τη σχέση του τυποποιημένου γάλακτος με την υψηλή πίεση, αλλά ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν πως σχετίζεται με τα επίπεδα του νατρίου και του λίπους στο γάλα. Επισημαίνουν όμως ότι το μητρικό γάλα περιέχει μια πληθώρα στοιχείων, ανοσοποιητικών παραγόντων, ανθρώπινων κυττάρων, ορμονών και ενζύμων, που δεν υπάρχουν στο τεχνητό γάλα.

Σύμφωνα με μια άλλη θεωρία, το μητρικό γάλα προξενεί κάποιες δομικές ή μεταβολικές αλλαγές στο σώμα, οι οποίες επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση.

Δεν αποκλείεται όμως οι μετέπειτα διατροφικές συνήθειες του ατόμου να σχετίζονται με το είδος του γάλακτος με το οποίο τράφηκε όταν ήταν παιδί. Βάσει αυτής της υπόθεσης, τα μωρά που τρέφονται με τεχνητό γάλα τείνουν να προτιμούν ως ενήλικοι μη υγιεινά φαγητά.

Ο ρόλος του θηλασμού στην ελληνική κοινωνία και την παγκόσμια παράδοση

Η ελληνική παράδοση θέλει τη μητρότητα να είναι άμεσα συνδεδεμένη με το ρόλο της μητέρας-τροφού, η οποία θηλάζει και ταΐζει το παιδί της φροντίζοντάς το ακόμα και όταν η ίδια δεν έχει να φάει, ενώ αργότερα η ίδια επιμελείται τη διατροφή του και περηφανεύεται για αυτή. Όπως έχει επισημάνει η ψυχαναλύτρια Δρ Άννα Ποταμιανού, η σημειολογική σημασία του ρήματος τρώω και των παραγώγων του παίζει τεράστιο ρόλο στην ελληνική κοινωνία, εφόσον αργότερα αναμένεται η ανταπόδοση αυτών των φροντίδων προς τη μητέρα.

Ο θηλασμός αποτελεί συχνά και την οικονομικότερη λύση, καθώς η πρόσβαση σε προπαρασκευασμένα βρεφικά γάλατα δεν είναι πάντα εύκολη. Στη Νέα Γουινέα, για παράδειγμα, μέχρι πρόσφατα τα μπιμπερό και τα προπαρασκευασμένα βρεφικά γάλατα δίνονταν μόνο με ιατρική συνταγή, ενώ το κόστος παρέμενε απαγορευτικό για τους περισσότερους κατοίκους. Στην ίδια χώρα, η βρεφική θνησιμότητα είναι αυξημένη, επειδή συχνά συνδέεται με τοπικές δοξασίες, σύμφωνα με τις οποίες οι μητέρες οφείλουν να ακολουθήσουν την παράδοση και αποφύγουν να δώσουν στα μωρά το πρώτο τους γάλα μέχρι την πρώτη πανσέληνο μετά τη γέννα.

Πάντως, πέρα από τις πολιτισμικές διαφορές, ο θηλασμός είναι αναντίρρητα εξαιρετικά ευεργετικός, όχι μόνο για τη σωματική ανάπτυξη του μωρού αλλά και για την ψυχική του ευεξία.

Οι ψυχολόγοι τονίζουν συχνά ότι κατά τη διάρκεια του θηλασμού δημιουργείται ένας μοναδικός δεσμός ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί, αφού, εκτός από το άγγιγμα, τη ζεστασιά και τη γεύση της μαμάς του, το μωρό αντλεί επίσης στοργή και ασφάλεια, απαραίτητα στοιχεία για τη συναισθηματική ανάπτυξη τόσο του βρέφους όσο και της μητέρας.

Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.