«Το αερια του θερμοκηπιου υποθηκευουν το κλιμα για τα επομενα 100 χρονια»!

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που πλήττουν αυτήν την περίοδο την Κεντρική Ευρώπη έχουν θορυβήσει την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, καθώς οι πλημμύρες, οι έντονες βροχοπτώσεις, οι χαλαζοπτώσεις και τα μπουρίνια συνιστούν ένα καλοκαίρι που όμοιό του είχε πολλά χρόνια να ζήσει η Γηραιά Αλβιόνα.

Αποκαλυπτική για τους κινδύνους που υπάρχουν για μια μακροχρόνια αποσταθεροποίηση του κλίματος με απρόβλεπτες ακόμα συνέπειες για τις επόμενες γενιές, είναι η συνέντευξη που παραχώρησε στον ΠτΘ, ο καθηγητής του τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του ΔΠΘ κ. Σπύρος Ραψωμανίκης.

Ο κ. Ραψωμανίκης εξηγεί ότι το φαινόμενο του θερμοκηπίου επηρεάζει αποφασιστικά τις αλλαγές στην ατμόσφαιρα και ότι τα αέρια που εκπέμπονται σήμερα, παραμένουν στην ατμόσφαιρα για 50-100 χρόνια! Συνεπώς, τονίζει, ότι θα πρέπει τα επόμενα χρόνια να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε και στην Ελλάδα φαινόμενα σφοδρών βροχοπτώσεων στην Δυτική Ελλάδα, αλλά και την ερημοποίηση στην Κρήτη και τα νησιά του νοτίου Αιγαίου.

Παράλληλα προειδοποιεί ότι η αστάθεια που παρατηρείται στα φαινόμενα του καλοκαιριού, οφείλεται στο έτος Ελ Νίνιο που διανύουμε και το οποίο επανέρχεται περιοδικά ανά 3-4 χρόνια.

ΠτΘ: Πώς σχολιάζετε τα τελευταία ακραία καιρικά φαινόμενα που σαρώνουν όλο το κόσμο και σε τι βαθμό πρέπει να αρχίσουμε να ανησυχούμε σοβαρά για το μέλλον της ζωής πάνω στον πλανήτη;

Σ.Ρ: Πριν περίπου 20 χρόνια ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας δημιούργησε μια ομάδα από ειδικούς, η οποία ασχολήθηκε με το θέμα του φαινομένου του θερμοκηπίου και των κλιματικών αλλαγών. Από τότε ως σήμερα έχει εκδοθεί ικανός αριθμός εκθέσεων, βασικά σε τρία γκρουπ, τα οποία αφορούν τις κλιματολογικές αλλαγές στον πλανήτη μας.

Το κλίμα του πλανήτη είναι γνωστό ότι αλλάζει επειδή ο άνθρωπος αλλάζει τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας, εκπέμποντας αέρια τα οποία προσφέρουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου υπήρχε ανά τους αιώνες και γι’ αυτό υπάρχει ζωή στον πλανήτη μας, αλλά ο άνθρωπος μετά τη βιομηχανική επανάσταση εκπέμπει αέρια του θερμοκηπίου, τα οποία αυξάνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου στον πλανήτη. Αυτό είναι γνωστό και καταγεγραμμένο. Οι τρεις εκθέσεις της Διακρατικής Επιτροπής για τις Κλιματικές αλλαγές του Παγκοσμίου Οργανισμού Μετεωρολογίας, το έχουν εκθέσει και παράλληλα το έχουν αναλύσει.

Η τελευταία έκθεση παρουσιάζει με επιστημονικά δεδομένα, αποδείξεις ότι έχουν επέλθει κλιματικές αλλαγές. Και στο εργαστήριο του Πανεπιστημίου στην Ξάνθη, έχουμε αποτελέσματα τα οποία αποδεικνύουν τις κλιματικές αλλαγές.

Πριν τέσσερις μήνες τα μοντέλα που έχουμε στο εργαστήριο σε συνεργασία με Ευρωπαίους συναδέλφους έδειξαν ότι αυτό το έτος, ειδικά το 2002 τουλάχιστον μέχρι το Χριστούγεννα και ίσως και μετά, θα έχουμε φοβερά ακατάστατο κλίμα. Αυτό θα συμβεί γιατί φέτος είναι ένα έτος «Ελ Νίνιο», δηλαδή έχει αρχίσει να δημιουργείται η κλιματολογική κατάσταση στον Ισημερινό του Ειρηνικού Ωκεανού κατά την οποία δεν ψύχονται όπως θα έπρεπε τα ύδατα και αυτό το θερμό ρεύμα ύδατος που επηρεάζει και την ατμόσφαιρα και κινείται προς την Χιλή, θα βρίσκεται σε πλήρη έκταση περίπου το Χριστούγεννα του 2002 και θα επηρεάσει το κλίμα όλου του πλανήτη.

Από προηγούμενες εμπειρίες, γνωρίζουμε ότι το φαινόμενο είναι περιοδικό. Γι’ αυτούς τους λόγους είχαμε πει ότι ο καιρός αυτό το χρόνο θα είναι ακατάστατος, από το καλοκαίρι και μετά, μέχρι να έρθει ο νέος χρόνος οπότε θα έχει διαμορφωθεί το Ελ Νίνιο.

ΠτΘ: Τι συνέπειες μπορούν να έχουν αυτά φαινόμενα για τη ζωή μας. Το έτος Ελ Νίνιο θα είναι μόνο το 2002 ή από εδώ και πέρα τα φαινόμενα αυτά θα επαναλαμβάνονται συχνά;

Σ.Ρ: Είναι γνωστό ότι τα έτη Ελ Νίνιο έχουν μια περιοδικότητα τριών-τεσσάρων χρόνων, η οποία είναι καταγεγραμμένη. Σύμφωνα με αυτά, θα πρέπει το 2005 ή το 2006 να είναι και πάλι έτος Ελ Νίνιο. Όμως, τα καιρικά φαινόμενα και οι κλιματολογικές αλλαγές των τελευταίων χρόνων δεν οφείλονται στο Ελ Νίνιο, παρά μόνο το φετινό καλοκαίρι.

Έχουμε εποχές που δεν διαχωρίζονται πλέον μεταξύ τους, οι βροχές είναι μόνο καταρρακτώδεις. Το καλοκαίρι έχουμε χαλάζι, φαινόμενα για τα οποία εμείς είχαμε πολλές φορές μιλήσει και για το οποία ο άνθρωπος λίγα πράγματα μπορεί να κάνει για να τα αποφύγει, όπως είναι τα καλύτερα υδραυλικά έργα.

Όσον αφορά το φονικό νέφος, για το οποίο γράφουν οι εφημερίδες, είναι μια κατάσταση γνωστή στην Ασία, στην χερσόνησο της Ινδίας και γνωρίζουμε πολύ καλά ότι το ίδιο συμβαίνει και στην Κίνα, όπως σε όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες κυρίως χρησιμοποιούν κάρβουνο για ενέργεια. Είναι νέφος βιομηχανικής ρύπανσης.

Όταν το 1998 επέστρεψα στην Ελλάδα και ανέλαβα τη θέση μου στο Πολυτεχνείο της Ξάνθης , μαζί με τους συναδέλφους μου από τη Γερμανία και με ηγέτη τον καθηγητή Κρούτς, επίτιμο Διδάκτορα του ΔΠΘ, είχαμε αναλάβει να μελετήσουμε αυτό το νέφος που εκτείνετε από την Ινδία μέχρι τις Σεϋχέλλες, καθώς και μέχρι τη Σομαλία και την Σαουδική Αραβία. Η μελέτη ονομαζόταν «IndοEx» και περιελάμβανε τις επιπτώσεις που έχει το νέφος αυτό από κάρβουνο, που χύνεται στον Ινδικό Ωκεανό από βιομηχανίες της Ινδίας και όλης της περιοχής. Η μελέτη περιελάμβανε επίσης και τις κλιματολογικές αλλαγές που επιφέρει στην περιοχή, με την έννοια ότι είναι σωματιδιακοί ρύποι που φέρουν κλιματολογικό πάγωμα, όχι θέρμανση όπως το φαινόμενο του θερμοκηπίου και επειδή έχουν πυρήνες σύντηξης βροχής, επηρεάζουν άμεσα τις βροχοπτώσεις στην περιοχή. Ίσως να έχουν φτάσει και στην περιοχή μας κάτι που είναι πολύ δύσκολο.

Οι βροχές στην Ινδία είναι καταρρακτώδεις, δηλαδή τα σωματίδια αυτά κάνουν τις σταγόνες της βροχής μεγαλύτερες ώστε να πέφτουν με πιο καταρρακτώδη τρόπο και φυσικά μπορεί να δημιουργηθεί και περίπτωση χαλαζόπτωσης.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα διήρκεσε από το 1998 μέχρι το 2001. Αν υπάρχει φόβος το νέφος αυτό να φτάσει από την περιοχή της Ινδίας μέχρι τη χώρα μας, τότε καταλαβαίνουμε πάρα πολύ καλά ότι το βιομηχανικό νέφος το οποίο δημιουργείται στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης είναι εύκολο να φτάσει στη χώρα μας. Γι’ αυτό και τόσα χρόνια, με όσα μέσα διαθέτουμε, φωνάζουμε ότι οι ρύποι δεν έχουν σύνορα, όπως και η ρύπανση της ατμόσφαιρας.

ΠτΘ: Θα πρέπει, δηλαδή, από εδώ και πέρα τα έργα που θα γίνονται να λαμβάνουν υπόψη τις κλιματικές αλλαγές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα;

Σ.Ρ: Τα έργα που πρέπει να γίνουν, είναι έργα υδραυλικής επέμβασης στο περιβάλλον, είτε αυτό λέγεται πόλη είτε αγροί, με την έννοια ότι η βροχή είναι καταρρακτώδης και πέφτουν σε βραχύ χρονικό διάστημα.

Τα έργα θα πρέπει να αφορούν κατάλληλους υπονόμους, οι οποίοι θα πρέπει να είναι έτοιμοι να παραλάβουν μεγάλο όγκο νερού και φυσικά το καλύτερο που θα μπορούσε να σκεφθεί κανείς με τα έργα αυτά είναι να έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν αυτά τα ύδατα. Όσον αφορά στις καλλιέργειες θα πρέπει να φτιαχτούν αναχώματα και ταμιευτήρες, ώστε να μην παρασύρουν τα εδάφη οι καταρρακτώδης βροχές προς τη θάλασσα ούτε και τα νερά να φεύγουν προς τη θάλασσα, αλλά να χρησιμοποιούνται. Η πολιτική αυτή είναι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχουν διατεθεί πάρα πολλά χρήματα για την υλοποίηση της.

ΠτΘ: Τι πρόκειται, όμως, να συμβεί με την σταδιακή αύξηση της θερμοκρασίας της γης και το λιώσιμο των πάγων στον βόρειο αρκτικό κύκλο;

Σ.Ρ: Αυτό που θα πρέπει να είχαμε κάνει στην συνδιάσκεψη του Ρίο και του Κιότο, καθώς και στην συνδιάσκεψη που θα λάβει χώρα στο Γιοχάνεσμπουργκ είναι να αποφασίσουμε να μειώσουμε τις εκπομπές του θερμοκηπίου.

ΠτΘ: Κάτι στο οποίο αντιδρούν οι ΗΠΑ

Σ.Ρ: Αντιδρούν οι ΗΠΑ γιατί θέλουν τα προϊόντα τους να είναι ανταγωνιστικά και αν θα μειώσουν τα αέρια του θερμοκηπίου θα στοιχίσει περισσότερο η παρασκευή τους. Είναι μια έννοια απλή στην εξήγηση αλλά δύσκολη στην κατανόησή της από τον απλό πολίτη.

Τα αέρια του θερμοκηπίου, μεθάνιο, διοξείδιο του άνθρακα, υποξείδιο του αζώτου, τα οποία επιφέρουν αλλαγή στη θερμοκρασία του πλανήτη έχουν πολύ μεγάλο χρόνο ζωής, 25, 50- 100 χρόνια στην ατμόσφαιρα. Για να αποφύγουμε αυτό το φαινόμενο του θερμοκηπίου δεν πρέπει να τα εκπέμπουμε στην ατμόσφαιρα. Θα σας δώσω ένα απλό παράδειγμα. Αν πετάξετε ένα πλαστικό σε ένα χωράφι ή οπουδήποτε αλλού, θα παραμείνει εκεί για χρόνια γιατί δεν είναι βιοαποικοδομήσιμο.

Εμείς οι επιστήμονες ήμασταν αναγκασμένοι να κάνουμε μοντέλα και να προβλέπουμε πριν από 50-100 χρόνια πως θα είναι το κλίμα του πλανήτη και τι αλλαγές θα επιφέρουν στην ατμόσφαιρα τα αέρια του θερμοκηπίου, τα οποία όπως είπα, παραμένουν για 50 ή 100 χρόνια. Και αυτό πρέπει να το καταλάβει ο άνθρωπος της σημερινής εποχής, ο οποίος ενδιαφέρεται βραχυπρόθεσμα.

Αν σταματήσουμε σήμερα να εκπέμπουμε διοξείδιο του άνθρακα και όλα τα αέρια, κάτι που είναι αδύνατον , θα έχουμε τις ίδιες κλιματικές αλλαγές και το ίδιο κλίμα για τα επόμενα 100 χρόνια μέχρι να αρχίσουν να μειώνονται. Και εδώ είναι η δυσκολία να πείσουμε τις κυβερνήσεις να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για το μέλλον του πλανήτη. Έχει μεγάλη σημασία, όχι μόνον για συναισθηματικούς λόγους, σε τι ατμόσφαιρα και σε τι κλίμα θα ζήσουν τα παιδιά μας.

ΠτΘ: Η Ελλάδα πως θα επηρεαστεί από τις αλλαγές στο κλίμα και σε ποια γεωγραφικά διαμερίσματα;

Σ.Ρ: Η χώρα μας είναι χαρακτηριστικό ότι χωρίζεται σε 3 χώρους. Οι 3 χώροι αυτοί είναι ανατολικά της Πίνδου, που αφορά βέβαια τη Θράκη και την Μακεδονία, την ανατολική Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου, ο δεύτερος χώρος αφορά τα νησιά των Κυκλάδων και την Κρήτη, τα οποία επηρεάζονται απόλυτα και από τον καιρό της ανατολικής Ελλάδας και από τον καιρό που επικρατεί στη Βόρεια Αφρική. Στην Κρήτη επέρχεται μια ερημοποίηση, δηλαδή αρχίζουν να ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες, να υπάρχουν λιγότερες βροχοπτώσεις.

Ερημοποίηση είναι μια λέξη η οποία κρύβει αρκετούς ορισμούς από πίσω της, που σημαίνει ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες, το νερό λιγοστεύει, αρχίζουν να μην φυτρώνουν φυτά, να γίνεται άγονο το έδαφος και να έπεται η έρημος. Το τρίτο μέρος της Ελλάδος είναι δυτικά της Πίνδου, είναι η δυτική Ελλάδα, η οποία όπως ξέρουμε όλοι μας έχει τις μεγαλύτερες βροχοπτώσεις σε όλο τον ελλαδικό χώρο.

Άρα λοιπόν, αυτό που πρέπει να περιμένει κανείς στην Ελλάδα, είναι ότι θα έχει πιο απότομες βροχές, καταρρακτώδεις βροχές. Στην Ανατολική Ελλάδα όταν θα βρέχει θα είναι ακόμα πιο ακραίες οι βροχές, διότι έχουμε λιγότερη βροχόπτωση ετησίως. Και φυσικά στη νότια Ελλάδα, νότια Πελοπόννησο, Δωδεκάνησα και Κρήτη, θα έχουμε λιγότερες βροχοπτώσεις και θα έρθει σιγά-σιγά η έρημος προς τα πάνω. Αυτά περίπου πρόκειται να περιμένουμε για τα επόμενα, τουλάχιστον, 50 χρόνια.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ

Σ.Ρ: Και εγώ σας ευχαριστώ

Δάμων Δαμιανός

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.