Αρωμα Μαργαριτας Παπανδρεου στη Δυμη

Τριήμερη επίσκεψη στους Νομούς Ροδόπης και Ξάνθης πραγματοποιεί από την Τρίτη η κ. Μαργαρίτα Παπανδρέου, εκ μέρους της μη κυβερνητικής οργάνωσης Κέντρο Έρευνας και Δράσης για την Ειρήνη που ιδρύθηκε το 1988. Πριν ένα μήνα η κ. Παπανδρέου είχε επισκεφθεί την περιοχή στο πλαίσιο ενός προγράμματος εργασίας με μουσουλμάνες γυναίκες, ενώ στην παρούσα επικοινωνία της είχε την αρωγή του Βέλγου Καθηγητή Willem Van Gotthem, ειδικό στην οικονομική ανάπτυξη μικρών χωριών.

Η πρώτη μέρα της περιοδείας περιελάμβανε τη Σμίνθη, τη Μύκη, την Κύμη, τις Θέρμες και το Δήμο Βιστωνίδας, την Τετάρτη με αφετηρία τον Σώστη βρέθηκε στη Δύμη, τον Ίασμο και την Πελεκητή, ενώ σήμερα αναμένεται να επισκεφθεί το Δήμο Αβδήρων και να συναντηθεί με το γ.γ. της Περιφέρειας κ. Παπαδόπουλο.

Ο κ. Willem Van Gotthem στο διάλογο που ανέπτυξε με τους κατοίκους της Δύμης πρότεινε την καλλιέργεια φαρμακευτικών και αρωματικών φυτών, παράλληλα με την καλλιέργεια του καπνού και του κερασιού που δεν υπόσχεται εξασφάλιση των εισοδημάτων των κατοίκων σε βάθος χρόνου, αν γίνεται κατ’ αποκλειστικότητα. Ο Βέλγος καθηγητής έδωσε έμφαση στο αγοραστικό ενδιαφέρον που παρουσιάζουν τα συγκεκριμένα αυτοφυή φυτά.

Ένα χωριό γεμάτο κεράσια

Μόλις 9 χλμ. από την Κομοτηνή απέχει η Δύμη που υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Σώστου και είναι από τα πιο γνωστά χωριά του ημιορεινού όγκου της Ροδόπης. Ο δημοτικός σύμβουλος, κ. Αλή Νταούτ που εκπροσωπεί τη Δύμη στο συμβούλιο του Σώστου μεταφέρει ότι έμειναν 160 οικογένειες στο χωριό, ενώ 56 κατοικούν στη Γερμανία. Είναι χαρακτηριστικό ότι το σχολείο πριν μία δεκαετία αριθμούσε 117 παιδιά και τώρα μόλις 25.

Οι κάτοικοι ασχολούνται κατά πλειοψηφία με τον καπνό και τα κεράσια, γι’ αυτό και σε κάθε γωνιά βρίσκονται συγκεντρωμένα κεράσια με τελάρα.

Την ηρεμία του τοπίου και το πράσινο χρώμα σπάζει το φαγωμένο από λήψη αδρανών υλικών βουνό, που ταλαιπωρήθηκε ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Οι κάτοικοι θυμούνται καθαρά τις πέτρες που έπεφταν στις στέγες των σπιτιών και τα κομμένα πεύκα εν μία νυχτί, από ανθρώπινη παρέμβαση.

Η Δύμη αποφασίζει να ζήσει όλο και πιο κοντά στους σύγχρονους ρυθμούς ζωής, απέχει όμως σημαντικά από την ανάπτυξη, όπως και τα περισσότερα χωριά. Περίπου 12 παιδιά ασχολούνται με την κολύμβηση, σε σύνολο 40 από όλο τον Δήμο Σώστου. Φέτος έγινε ένα νέο δίκτυο ύδρευσης όπως σημειώνει ο κ. Αλή Νταούτ, εξηγώντας ότι για 20 χρόνια, μέχρι το 2000, δεν είχαν καθαρό πόσιμο νερό, ενώ τώρα ανοίγουν και νέες πομώνες.

Υποδοχή με τριαντάφυλλα

Γνώριμη στους κατοίκους της Δύμης η Μαργαρίτα Παπανδρέου, και η επίσκεψή της προκάλεσε την κινητοποίησή τους. Νεαρές κοπέλες μάζεψαν τριαντάφυλλα για να της προσφέρουν, ενώ άφθονα κεράσια σερβιρίστηκαν σε όλους τους επισκέπτες. Η κ. Παπανδρέου είχε ζητήσει να συγκεντρωθούν στο καφενείο του χωριού ειδικά οι γυναίκες, προκειμένου να τους εξηγήσει το πρόγραμμα βελτίωσης της εκπαίδευσής τους και δημιουργίας ευκαιριών απασχόλησης με στόχο την καλύτερη ποιότητα ζωής.

«Υπάρχουν τρεις φάσεις σ’ αυτό το πρόγραμμα. Η πρώτη είναι η ανάπτυξη των γλωσσικών σας δεξιοτήτων. Η γλώσσα αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για τη βελτίωση της ζωής σας. Ανοίγει πολλές πόρτες.

Η δεύτερη είναι μια σειρά ομιλιών για το πώς μπορείτε να βελτιώσετε την υγεία σας και την υγεία των παιδιών σας.

Η τρίτη, που είναι και ο λόγος που βρίσκομαι εδώ σήμερα, είναι η εξεύρεση διαφόρων δυνατοτήτων για την αύξηση του εισοδήματός σας. Για το σκοπό αυτό ζήτησα από τον Καθηγητή Willem Van Gotthem, από το Βέλγιο να έρθει μαζί μου σε αυτό το ταξίδι. Ο Καθηγητής Willem Van Gotthem, είναι ειδικός στην οικονομική ανάπτυξη μικρών χωριών και έχει εργαστεί σε πολλά προγράμματα στη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ασία. Είναι επίσης εφευρέτης, που σημαίνει πως έχει πολύ δημιουργική σκέψη.

Δεν σας υποσχόμαστε θαύματα. Ξέρω πως στη Θράκη έχουν γίνει κάποια πειράματα στη γεωργία χωρίς την αναμενόμενη επιτυχία. Αυτό σε γενικές γραμμές σημαίνει πρόχειρη οργάνωση, ή ίσως έλλειψη της κατάλληλης βοήθειας από τις αρχές, καθώς και μειωμένο ενδιαφέρον και θέληση από την πλευρά των κατοίκων των χωριών. Υπάρχουν βεβαίως και άλλες δυνατότητες εκτός από τη γεωργία».

Την κ. Παπανδρέου συνόδευσε ο δήμαρχος Σώστου κ. Ερντογάν Σαίτ, ο οποίος αναφέρθηκε και στο περσινό, πρώτο Φεστιβάλ Κερασιού, καλωσόρισε την καλεσμένη του, τον κ. Θεόδωρο Θεοδώρου του ΥΠΕΞ και προσωπικό φίλο της κ. Παπανδρέου και του γιου του Γιώργου και βέβαια το Βέλγο καθηγητή. «Ήθελε να έχει μία πρώτη επαφή με τις γυναίκες της περιοχής μας και αυτό μας τιμά. Ο υπουργός Εξωτερικών κ. Παπανδρέου μας έστειλε φέτος 15.000 ευρώ, για μια καλύτερη διοργάνωση του Φεστιβάλ κερασιού.

Ο κ. Παπανδρέου είναι ο μοναδικός πολιτικός που έγινε επίτιμος δημότης του Δήμου Σώστου».

Χαρούμενη που βρέθηκε ανάμεσα σε ωραίες και χαρούμενες γυναίκες, η κ. Παπανδρέου, εξήγησε ότι δεν βρίσκεται εδώ για πολιτικούς λόγους, αλλά σημείωσε «μού είπε ο Γιώργος να στείλω χαιρετισμούς σε όλους». Προτίμησε να ακολουθήσει ένας διάλογος με τις γυναίκες, οι οποίες αναρωτήθηκαν πώς τις «είδε» η ίδια.

Ο κ. Αλή Νταούτ μετέφερε εκ μέρους μιας κατοίκου της Δύμης «ο άντρας σας έκανε πολλά, αλλά ο γιος σας είναι καλύτερος», ενώ έθεσε και το μείζον θέμα της απώλειας υπηκοότητας κάποιων κατοίκων. Ο κ. Θεοδώρου δεσμεύτηκε να ελέγξει την συγκεκριμένη περίπτωση. Ο κ. Σαίτ ανέλαβε, στη συνέχεια, το ρόλο του μεταφραστή. Ο ιερέας του διπλανού χωριού εξηγώντας ότι έχει 500 κιλά ποσόστωσης καπνού για μια πενταμελή οικογένεια, σχολίασε ότι υποαπασχολούνται και έθιξε το ζήτημα της ανεργίας της νεολαίας.

Από τον καπνό στα αρωματικά φυτά

Ο κ. Willem Van Gotthem, πήρε το λόγο και διευκρίνισε ότι βρέθηκαν στην περιοχή για να συνεργαστούν με την Οργάνωση της Μαργαρίτας Παπανδρέου, μετά από πρόσκλησή της: «Να εξετάσουμε λύσεις που αφορούν τον αγροτικό τομέα στην περιοχή. Θα προκύψουν δυσκολίες όταν η Ε.Ε. μειώσει την ποσόστωση στην παραγωγή καπνού. Είμαι καθηγητής της Βοτανολογίας και με απασχόλησε η δυνατότητα να δώσουμε διεξόδους προς άλλες καλλιέργειες». Ο καθηγητής Willem Van Gotthem, διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης κι έχει εφεύρει ένα εδαφοβελτιωτικό προϊόν που αντικαθιστά το νερό, το λίπασμα και τις ορμόνες στο φυτό. Από το 1982 έχει ταξιδέψει σε Ασία, Αφρική, βρέθηκε στο Πακιστάν, την Ινδία, το Λίβανο για να διευκολύνει τις συνθήκες παραγωγής και το οικονομικό επίπεδο των κατοίκων.

Επεσήμανε ότι είναι δύσκολο σε μια διήμερη επίσκεψη να δώσει την κατάλληλη λύση, ευελπιστεί όμως στη συνεργασία των κατοίκων. «Συζητώντας με γεωπόνους της περιοχής εξετάσαμε νέες πιθανότητες καλλιέργειας αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών». Στην επίσκεψή τους σε Σμίνθη, Μύκη και Θέρμες έλαβε ως δώρο ένα βιβλίο για αυτοφυή αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της Ροδόπης, πολύτιμο οδηγό και για τους κατοίκους της Δύμης. «Ο καθένας από σας μπορεί να μαζεύει τους σπόρους που αφήνουν αυτά τα φυτά και να τα καλλιεργεί στο χωράφι ή στην αυλή του.

Οι στόχοι είναι η αύξηση του εισοδήματος στον οικογενειακό χώρο και η ενσωμάτωση των γυναικών και των παιδιών σε αυτή τη δράση.

Έχετε την ωραία παραγωγή καπνού και κερασιού με συγκεκριμένη περίοδο καλλιέργειας και συγκομιδής. Θα ήταν πιθανό να έχετε ως συμπληρωματική την παραγωγή αρωματικών φυτών, με αποτέλεσμα ένα πρόσθετο εισόδημα και την απασχόληση όλης της οικογένειας τους υπόλοιπους μήνες του χρόνου». Ως ένα δεύτερο βήμα ο καθηγητής παρουσίασε τη δημιουργία μικρών βιομηχανικών μονάδων που λαμβάνουν τα έλαια των φυτών για να χρησιμοποιηθούν στην αρωματοποιία και τη φαρμακευτική.

Βιώσιμη καλλιέργεια τα αρωματικά φυτά

Σε ερώτηση κατά πόσο έχει γίνει επιστημονική έρευνα γύρω από το αν μπορούν να επιβιώσουν τα αρωματικά φυτά, ο κ. Willem Van Gotthem, απάντησε: «Δεν προτείνουμε ριζική αλλαγή από τη μία χρονιά στην άλλη, αλλά μία διαδικασία πιο αργή που γίνεται βήμα – βήμα.

Θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα πειραματικό στάδιο, ερευνητικό. Θα επιλέξουμε ένα χώρο γης και θα φυτέψουμε φυτά από το περιβάλλον μας, για να δούμε πώς εξελίσσονται».

Συχνές παρεμβάσεις και ερωτήσεις έκανε ο δάσκαλος του χωριού αναφορικά με το μέλλον, τις προοπτικές των νέων καλλιεργειών και το πώς αυτές θα επιλεγούν.

Ο Βέλγος καθηγητής διευκρίνισε ότι θα ήταν λάθος να επιλεγεί μόνο ένα από τα βότανα, δεδομένου ότι η υπάρχουσα ποικιλία είναι πολύ μεγάλη. «Μέσα από το βιβλίο ίσως δίνονται 50 δυνατότητες. Να αναζητήσουμε τις καλύτερες. Να δούμε ποιες ανταποκρίνονται στη ζήτηση της αγοράς, ώστε να επιφέρουν το μεγαλύτερο δυνατό εισόδημα».

Από την πλευρά του γυναικείου ακροατηρίου υπήρξε συγκατάβαση, εκφράστηκε όμως και ανησυχία γύρω από το εισόδημά τους, «είναι υποβαθμισμένο τώρα με το ευρώ», όπως και η ερώτηση αν είναι αναγκαίο οι δράσεις να περιοριστούν στον πρωτογενή τομέα, «δεν μπορούμε να βρούμε καλύτερη μοίρα με τον δευτερογενή;».

Φυτά εύοσμα, ανταγωνιστικά και με μέλλον

Ο κ. Θεοδώρου θύμισε ότι ανοίγεται και η προοπτική δημιουργίας μικρών βιομηχανικών μονάδων, τα οποία όμως προϋποθέτουν δράση στον πρωτογενή τομέα. Ο Willem Van Gotthem έθιξε, στη συνέχεια, το ζήτημα της παρουσίας των αρωματικών φυτών στην αγορά: «Ο ανταγωνισμός είναι μικρός στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά, γι’ αυτό και οι κάτοικοι εδώ, είστε σε πλεονεκτική θέση». Επανερχόμενος στον καπνό, μετά την ανησυχία που εκφράστηκε από το ακροατήριο, ο κ. Willem Van Gotthem, υποστήριξε: «Όταν η Ε.Ε. αποφασίζει μείωση της παραγωγής καπνού είναι σίγουρο ότι θα φροντίσει τους αγρότες, από τους οποίους ζητά να αλλάξουν την παραγωγική διαδικασία».

Κριτικά στάθηκε μια νεαρή κοπέλα όχι τόσο απέναντι στις νέες προοπτικές, όσο σε σχέση με τις καθυστερήσεις: «Έπρεπε να περιμένουμε να εξαντληθεί το ενδιαφέρον για την αγορά κερασιού για να μιλήσουμε για εναλλακτικές καλλιέργειες;»

Κρατώντας την ανησυχία της, ο Βέλγος ομιλητής συμφώνησε, αφήνοντας περιθώρια αντιστροφής του κλίματος.

Καιρός για γυναικεία δράση

Ως συντονίστρια στην Περιφερειακή Επιτροπή Ισότητας, η κ. Χρύσα Μανωλιά έδωσε το «παρών» κι αξιολόγησε θετικά τις δυνατότητες που ανοίγονται πλέον για την γυναικεία δράση.

«Κάνετε ωραία κεντήματα, έχετε τα κεράσια… Να δούμε πώς μπορούμε να φτιάξουμε προγράμματα. Να μαζευτούμε, νέες γυναίκες, να δημιουργήσουμε μία ομάδα με τη βοήθεια της περιφέρειας, του δημάρχου και να συζητήσουμε τι θέλουμε και τι μπορούμε να κάνουμε, για να ξεκινήσουμε νέες δουλειές». Η κ. Μανωλιά εκτίμησε ότι μπορούν να συγκεντρωθούν δέκα γυναίκες που θα τολμήσουν να δοκιμάσουν, αφού πρώτα καταθέσουν τις προτάσεις τους.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.