«Η γυναικα δεν πρεπει να εξομοιωθει με τον ανδρα, πρεπει να εξισωθει»

Ο λόγος σήμερα για τη γυναίκα και για το δρόμο που έχει να διανύσει ακόμη για μια ουσιαστική ισότητα, γιατί παρόλες τις κατακτήσεις που έχουν γίνει σε θεωρητικό και νομικό επίπεδο χιλιάδες προβλήματα παραμένουν άλυτα, όχι μόνο στον υπανάπτυκτο κόσμο αλλά και στον ανεπτυγμένο. Προσφυγιά, σεξουαλική βία, ανεργία, πολύ μικρή συμμετοχή γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων είναι μόνο μερικά από τα προβλήματα που ζητούν άμεση λύση. Και θα βρουν λύση μόνο αν οι ίδιες αγωνιστούν. Αν οι ίδιες συνειδητοποιήσουν ότι το πρόβλημα της διπλανής γυναίκας είναι και δικό τους.

Ο ΠτΘ συζητά για όλα αυτά με τη δημοσιογράφο Σοφία Βούλτεψη, αρχισυντάκτρια της εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος». Ας την ακούσουμε:

ΠτΘ: κ. Βούλτεψη, πριν λίγα χρόνια το σύνθημα που κυριάρχησε την Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας ήταν «ένα λουλούδι για τις γυναίκες της Καμπούλ». Ξαναθυμηθήκατε αυτές τις γυναίκες φέτος με τα γεγονότα του Αφγανιστάν. Η φετινή παγκόσμια ημέρα της γυναίκας ήταν αφιερωμένη στη γυναίκα πρόσφυγα. Πόσο ουσιαστικός είναι ο εορτασμός της ημέρας αυτής; Αρκεί μόνο μία ημέρα για να τονίζουμε τα προβλήματα που βιώνουν οι γυναίκες του πλανήτη;

Σ.Β.: Αυτές οι ημέρες είναι συμβολικές. Δεν πιστεύω σ’ αυτές τις ημέρες τις αφιερωμένες μια φορά το χρόνο σε κάτι. Συμβολικά, αν διαλέξουμε μια ημέρα και πούμε ότι αυτή χρησιμεύει για να θυμόμαστε ένα πρόβλημα του πλανήτη, τη δέχομαι. Βέβαια το βρίσκω αρκετά ρατσιστικό, διότι μπαίνουμε στη λογική ότι η γυναίκα αποτελεί μειονότητα. Στην ουσία αυτό συμβαίνει, με την έννοια ότι οι γυναίκες είναι οι πρώτες που πλήττονται ό,τι κι αν συμβεί. Γι’ αυτό μιλάμε για τη γυναίκα πρόσφυγα, για τις γυναίκες που πλήττονται από τις επιδημίες, από τους πολέμους. Οι γυναίκες έχοντας την ευθύνη της οικογένειας μένουν πίσω όταν γίνεται πόλεμος υποχρεώνονται στην προσφυγιά, μεταφέρουν τα παιδιά. Με αυτή την έννοια δεχόμαστε αυτή την ημέρα για να θυμόμαστε ότι η γυναίκα είναι το πλάσμα στον πλανήτη που πλήττεται περισσότερο. Και αυτό δεν συμβαίνει μόνο στις περιοχές που γίνονται πόλεμοι, στις υπανάπτυκτες περιοχές. Συμβαίνει και στον αναπτυγμένο κόσμο, όπου ξέρουμε ότι η γυναίκα είναι το πιο ευάλωτο πάντα, τμήμα του πληθυσμού. Όπως η Σιμόν Ντε Μποβουάρ έτσι και εγώ πιστεύω ότι δεν έχει μεγάλη σημασία η βιολογική διαφορά, στην οποία διαφορά νομίζω ότι οι άνδρες δίνουν μεγάλη σημασία και μας έχουν υποχρεώσει να μπούμε σ’ αυτή τη λογική. Δεν ενοχλείται κανείς από τις βιολογικές διαφορές. Και οι άνδρες μπορεί να έχουν μεταξύ τους και όμως δεν πέφτουν θύματα τέτοιου ρατσισμού. Το πρόβλημα ξεκινά από το γεγονός ότι η γυναίκα δεν βρίσκεται στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Αυτό είναι ένα σοβαρό πρόβλημα, γιατί έχει πολλές ικανότητες. Μάλιστα, σε ορισμένες χώρες του κόσμου έχουν αρχίσει να επιστρέφουν στα σχολεία θηλέων και αρρένων. Στην Ιταλία λειτουργεί εδώ και πολλά χρόνια ένα τέτοιο σχολείο θηλέων, το οποίο έγινε ακριβώς για να μπορέσουν να αναπτυχθούν τα κορίτσια, που ωριμάζουν νωρίτερα και έτσι η παρουσία των αγοριών στην τάξη αποτελούσε ανασταλτικό παράγοντα για την δική τους ανάπτυξη. Πρόσφατα στη Βρετανία ο Υπουργός Παιδείας τόνισε ότι πρέπει να βρούμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα προστατεύει τις γυναίκες από την ανδρική ανοησία. Δεν θέλω να πω ότι συμβαίνει αυτό, η διαφορά όμως είναι στην ωριμότητα. Η γυναίκα ωριμάζει γρηγορότερα και γι’ αυτό βλέπουμε αυτές τις διαφορές. Και ας μην ξεχνάμε ότι τώρα στα Πανεπιστήμια το μεγαλύτερο ποσοστό είναι γυναίκες. Με αυτά θέλω να πω ότι δεν είναι λογικό να ισχύουν τέτοιοι διαχωρισμοί. Πρέπει να το καταλάβουν αυτό οι άνδρες, αλλά κυρίως οι γυναίκες.

ΠτΘ: Αναφερθήκατε στο ότι η γυναίκα δεν βρίσκεται στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Κατά κόρον, κατά την ημέρα της γυναίκας, γίνεται λόγος για το πρόβλημα αυτό και πολύ λιγότερο για τα προβλήματα της εργαζόμενης γυναίκας, της αγρότισσας, της άνεργης γυναίκας που αντιπροσωπεύουν και τον περισσότερο γυναικείο πληθυσμό…

Σ.Β.: Όταν λέμε οι γυναίκες στα Κέντρα λήψης αποφάσεων δεν εννοούμε απαραίτητα η γυναίκα κυβερνά. Είμαι κατά των ποσοστώσεων, αλλά όμως υπάρχει αποκλεισμός. Πιστεύω ότι από διαφορετικό σημείο εκκίνησης ξεκινούν οι άνδρες και οι γυναίκες. Βεβαίως και τα προβλήματα των γυναικών είναι πάρα πολλά. Έχουμε όμως αφήσει τον κόσμο στους άνδρες και δεν πάει πολύ καλά. Μήπως πρέπει να κάνουμε μια άλλη δοκιμή; Μήπως πρέπει να το καταλάβουν ήδη οι άνδρες; Νομίζω ότι οι άνδρες ανέπτυξαν τον κόσμο πολύ επιθετικά και στο χώρο των εδαφικών διεκδικήσεων, αλλά, και στο χώρο της οικονομίας. Αυτά τα οποία βιώνουμε αυτό τον καιρό, δηλαδή τον επιθετικό καπιταλισμό, την παγκοσμιοποίηση, είναι ανδρικά δημιουργήματα. Και αυτό πρέπει να το καταλάβουμε εμείς πρώτες. Εμείς λέμε ότι έχουμε να κάνουμε πολλά πράγματα, παιδιά, σπίτι. Δεν θεωρώ ότι πρέπει να το λέμε αυτό. Όσο έχουμε εμείς παιδιά, έχουν και οι άνδρες παιδιά και το σπίτι πρέπει να το φροντίζουν και οι δύο ή να υπάρχει κάποιος που πληρώνεται γι’ αυτή τη δουλειά. Θεωρώ απαράδεκτο να δουλεύουν οι γυναίκες στο σπίτι και να μην πληρώνονται και να μην παίρνουν σύνταξη. Είναι πολύ σοβαρή εργασία αυτή. Οι περισσότερες από εμάς που δουλεύουμε έξω, αν μας έλεγαν να δουλέψουμε στο σπίτι, θα το θεωρούσαμε έγκλημα εναντίον του εαυτού μας.

ΠτΘ: κ. Βούλτεψη, οι περισσότερες όμως γυναίκες στα κέντρα λήψης αποφάσεων υιοθετούν ένα στυλ καθαρά ανδρικό.

Σ.Β.: Αυτό είναι ακόμη ένα πρόβλημα, το πρόβλημα της εξομοίωσης. Η γυναίκα δεν κατάλαβε ότι δεν πρέπει να εξομοιωθεί με τον άνδρα, πρέπει να εξισωθεί. Και πράγματι, πολλές φορές οι γυναίκες γίνονται πολύ πιο σκληρές από τους άνδρες. Βέβαια ο ανδροκρατούμενος κόσμος είναι σκληρός. Αν πας σε ένα γραφείο αναγκάζεσαι να συμπεριφερθείς ανάλογα. Και αυτό επιδρά συσσωρευτικά. Δηλαδή, η γυναίκα προκειμένου να μοιάζει στον άνδρα, πολλές φορές γίνεται πιο επιθετική. Χάνει βέβαια έτσι τη φύση της, και είναι λάθος. Την φύση δεν πρέπει να την απαρνιέται κανείς.

ΠτΘ: Ποιο είναι το μερίδιο ευθύνης των γυναικών για την κατάσταση που υπάρχει;

Σ.Β.: Έχουμε μερίδιο ευθύνης, γιατί δεν φροντίζουμε να αναδεικνύονται τα προβλήματα. Σε κάθε τομέα πρέπει να αναδεικνύουμε το πρόβλημα εμείς και να μαχόμαστε γι’ αυτό όπως και να μαχόμαστε και για τα προβλήματα των άλλων γυναικών. Εμείς οφείλουμε να αγωνιζόμαστε για όλες τις γυναίκες. Εξεγερθήκαμε στην περίπτωση των Ταλιμπάν, που αυτά συνέβαιναν πολύ πριν και μάλιστα με λύπη διαπίστωσα ότι έγινε μεγαλύτερη φασαρία για την καταστροφή των ελληνιστικών αγαλμάτων του Βούδα, τα οποία ήταν πράγματι αριστουργήματα, και λιγότερο για τις γυναίκες. Ειδικά στην πατρίδα μας αυτό δεν πρέπει να συμβαίνει. Πρέπει να αγωνιζόμαστε για την ανάδειξη του προβλήματος. Σε μία χώρα όπως η Ελλάδα η οποία είναι ανεκτική δεν είναι δυνατόν να μετατρέπονται ολόκληρες πληθυσμιακές ομάδες σε μειονότητες, επειδή ανήκουν σε ένα συγκεκριμένο φύλο. Είναι απίστευτος ρατσισμός. Και ρατσισμός υπάρχει και στο χώρο της δουλειάς και στα ζητήματα της ανεργίας. Και βέβαια το πρόβλημα εντοπίζεται στην έλλειψη εκπαίδευσης. Απαιτείται επίπονη εκπαίδευση και προσπάθεια ώστε πρώτα απ’ όλα οι γυναίκες να πιστέψουν και να μην ανέχονται τίποτα.

ΠτΘ: Πιστεύετε κ. Βούλτεψη, ότι έχουμε να διανύσουμε πολύ δρόμο ακόμα για την επίτευξη ουσιαστικής ισότητας;

Σ.Β.: Σαφώς έχουν γίνει πολλά. Έχουμε πετύχει θεωρητικά και σε νομικό επίπεδο την ισότητα. Στην πράξη όμως δεν την έχουμε πετύχει. Και είναι ζήτημα οι γυναίκες στα κέντρα λήψης αποφάσεων, γιατί η γυναίκα φέρνει μια δική της ευαισθησία και μία δική της νοοτροπία και είναι χρήσιμη. Δεν μπορεί να αποκλείεται με βάση μόνο το φύλο της.

ΠτΘ: Στο χώρο των ΜΜΕ από την εμπειρία σας πώς αντιμετωπίζουν οι άνδρες τις γυναίκες;

Σ.Β.: Στο χώρο των ΜΜΕ δεν υπάρχει πρόβλημα κατά ένα παράδοξο τρόπο. Είναι ο πλέον ανταγωνιστικός χώρος και επειδή δεν προλαβαίνει να αναπτυχθεί ανταγωνισμός ανάμεσα στα φύλα, υπάρχει ανταγωνισμός ανάμεσα σε ανθρώπους. Και έχει επιτευχθεί ένα είδος ισότητας, ακριβώς επειδή ο άγριος αυτός ανταγωνισμός δεν μπορεί να περιορισθεί ανάμεσα στα φύλα. Υπάρχει και ανάμεσα σε άνδρες και ανάμεσα σε γυναίκες. Και θα έλεγα ότι στο συγκεκριμένο χώρο περισσότερο οι άνδρες ανταγωνίζονται τους άνδρες και οι γυναίκες τις γυναίκες, παρά ότι υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ ανδρών και γυναικών. Και αυτό το έζησα. Κανένας άνδρας συνάδελφός μου δεν με αντιμετώπισε διαφορετικά επειδή είμαι γυναίκα.

ΠτΘ: Σε πρόσφατη ανακοίνωσή της η Ένωση Γυναικών Ευρωπαίων Δημοσιογράφων κατήγγειλε σεξουαλικές παρενοχλήσεις στο χώρο των ΜΜΕ;

Σ.Β.: Δεν έχω μπει σε καμία οργάνωση που να είναι γυναικεία. Το βρίσκω πολύ ρατσιστικό. Εγώ θέλω όταν είμαι σε μία οργάνωση να είναι μέλη και άνδρες, γιατί αν θέλεις να δείξεις κάτι πρέπει να το δείχνεις μαζί με όλο τον πληθυσμό, με όλους τους ανθρώπους. Όσον αφορά τη σεξουαλική παρενόχληση συμβαίνει παντού. Και ως ένα σημείο μπορείς να τον αποκρούσεις. Σε ποια δουλειά δεν συμβαίνει να πάει μια ωραία κοπέλα και να μην δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση; Εγώ θα έλεγα ένα φλερτ, γιατί τα όρια είναι αδιόρατα. Υπάρχουν και ακραίες περιπτώσεις κατά τις οποίες υποχρεώνονται οι γυναίκες για να ανέβουν, να κάνουν κάτι. Αυτό ανήκει στην διακριτική ευχέρεια του ανθρώπου. Όταν κάποιος έχει αξία δεν υπάρχει ζήτημα σεξουαλικής παρενόχλησης. Εάν πρόκειται να σταθείς δι’ αυτού του τρόπου είναι και δική σου ευθύνη. Διότι ένας δημοσιογράφος πρέπει να έχει πλατιά μόρφωση. Αν δεν την έχει και υποκύπτει σ’ αυτά το πρόβλημα το έχει αυτός που υποκύπτει.

ΠτΘ: Σας ευχαριστούμε πολύ.

Σ.Β.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.