Οταν η τηλεοραση γινεται αφορμη

Την περασμένη εβδομάδα στην εκπομπή του Κώστα Χαρδαβέλλα «www.ανθρωποι.gr» συζητήθηκε το θέμα του χρυσού με τη συμμετοχή και των δύο πλευρών, αλλά και του υφυπουργού Ανάπτυξης, κ. Αλέκου Καλαφάτη. Στα στενά πλαίσια του τηλεοπτικού χρόνου ένα θέμα που αγγίζει εδώ και τρία χρόνια την τοπική κοινωνία της Ροδόπης και του Έβρου δεν προσεγγίζεται δίνοντας απλά κάποια δείγματα θέσεων επιστημόνων που δεν γνωρίζαμε μέχρι χθες (οι κ.κ. Πασπαλιάρης και Ζιώμας), αλλά μένει πάνω από όλα το κλίμα.

Είναι γνωστό ότι ο άνεμος όταν φυσάει από την Αθήνα φέρνει την ρευστότητα του Κέντρου αλλά δηλώνει και την μερική ενημέρωσή του.

Λίγο από το κλίμα εκείνης της κουβέντας επιχειρεί να μεταφέρει σήμερα ο ΠτΘ, δανειζόμενος εν μέρει την τηλεοπτική εικόνα και καταφεύγοντας στις θέσεις των συμμετεχόντων.

Στο στούντιο, ο κ. Κωνσταντινίδης εκπροσώπησε τη Μεταλλευτική Θράκης Α.Ε., ο κ.Σεργκελίδης τη Διανομαρχιακή Ροδόπης – Έβρου κατά του χρυσού, ο κ. Καλαφάτης το υπουργείο Ανάπτυξης, η κ. Χαροκόπου κατέθεσε τις νομικές της γνώσεις, ο κ. Γεωργιάδης ομίλησε με την ιδιότητα του Προέδρου στο Σύνδεσμο Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων, ενώ την επιστημονική τους γνώση κατέθεσαν οι κ.κ. Πασπαλιάρης και Ζιώμας του Μετσόβειου Πολυτεχνείου, από διαφορετική οπτική γωνία.

Στη διάρκεια της εκπομπής έγινε παρέμβαση – από το στούντιο της Θεσσαλονίκης- από τρία οικεία στη Ροδόπη πρόσωπα: από τον κ. Γιώργο Τριανταφυλλίδη, λέκτορα στην Πολυτεχνική Σχολή του Α.Π.Θ., τον διευθυντή του ΙΓΜΕ, κ. Αρβανιτίδη και τον κ. Τόλη Παπαγεωργίου από την Επιτροπή Αγώνα Χαλκιδικής.

Για το ζήτημα της αποκατάστασης του χώρου μετά το πέρας των μεταλλευτικών δραστηριοτήτων γίνεται λόγος για πρόβλεψη από το μεταλλευτικό κώδικα, ενώ ακούγεται και η περίπτωση πτώχευσης μιας εταιρείας.

Η νομική εκπρόσωπος των Δήμων Σαπών, Φιλύρας, Αρριανών και Μαρώνειας, κ. Χαροκόπου, έθεσε πέρα από το ζήτημα της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, το ότι θίγεται η οικονομική ανάπτυξη, αιτιολογώντας πάνω στο ότι το φυσικό κεφάλαιο της περιοχής παραμένει, αν δεν γίνει η εξόρυξη.

Στο κεφάλαιο «δημόσιο συμφέρον» σημείωσε ότι το οικονομικό όφελος είναι ελάχιστο και η δημιουργία θέσεων εργασίας πρόσκαιρη.

Ασχολήθηκε με το θέμα των ενστάσεων απέναντι σε όποια μεταλλευτική δραστηριότητα και ειδικότερα στην παραγωγή χρυσού, που επιχειρείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Σημείωσε ότι απουσιάζει η πείρα από τους θεωρητικούς, τους πολιτικούς αλλά και από τα διοικητικά στελέχη.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Μεταλλουργίας στο ΕΜΠ κ. Πασπαλιάρης ξεκίνησε με το ότι δεν υπάρχει κριτήριο που να οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μια απόφαση, εννοώντας ότι βαραίνει ένα σύνολο κριτηρίων, τα οποία χώρισε σε τέσσερις κατηγορίες. Για τα «οικονομικά» σημείωσε ότι το μπαλάκι περνάει στο υπουργείο και παραφράζοντας τη θέση της τοπικής κοινωνίας μετέφερε ότι η κοινωνία είναι πάρα πολύ πλούσια, άρα το οικονομικό όφελος δεν την ενδιαφέρει. Για τον κ. Πασπαλιάρη ενθαρρυντικά λειτουργεί η σύγχρονη τεχνολογία, η οποία μπορεί να διορθώνει τα λάθη του παρελθόντος, μετράει η προσοχή στο περιβάλλον κι επιπλέον το οικονομικό όφελος.

Εστιάζοντας στην επένδυση των Σαπών, έκανε λόγο για πάρα πολύ καλή τεχνολογία, που βασίζεται στην παλιά μέθοδο των χρυσοθήρων και όχι στο κυάνιο. Για τα περιβαλλοντικά κριτήρια εμφανίστηκε επίσης αισιόδοξος, υποστηρίζοντας ότι τα συγκεκριμένα απόβλητα δεν μπορούν να χαρακτηριστούν τοξικά. Η κ. Χαροκόπου παρενέβη μεταφέροντας ότι οι ουσίες είναι χαρακτηρισμένες από τη νομοθεσία ως επικίνδυνες, ήτοι τα βαρέα μέταλλα, το θειάφι.

Απέναντι σε σχόλιο για το ρεπορτάζ που εμφάνιζε ως προβληματική την αποκατάσταση του περιβάλλοντος (αφορά και βουνά) ο κ. Πασπαλιάρης έσπευσε, στο ρόλο του υπερασπιστή της επένδυσης, να εξηγήσει ότι πρόκειται για υπόγειες εκμεταλλεύσεις, στις οποίες ό,τι βγαίνει ξαναγεμίζει την τρύπα, άρα το βουνό θα επανέρθει.

Ακολούθησε ο κ. Γ. Γεωργιάδης, πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων.

Η τοποθέτησή του είχε να κάνει με το τρίπτυχο μεταλλεία – περιβάλλον – τοπική κοινωνία, εντοπίζοντας ότι στην Ελλάδα υπάρχει συνολικά άρνηση απέναντι σε όποια μεταλλευτική δραστηριότητα για συγκεκριμένους λόγους, όπως η κακή – όπως την χαρακτήρισε – πληροφόρηση, αιτιολογώντας ότι δίνεται προσοχή στην εφαρμογή των πολύ αυστηρών περιβαλλοντικών εγκρίσεων. Ο κ. Χαρδαβέλλας πρόσθεσε και το κακό παρελθόν, ενώ ο κ. Γεωργιάδης έκανε λόγο για ατομικό συμφέρον, με την έννοια ότι πέφτει η αξία του χωραφιού όπου γίνονται μεταλλεία. Τις περιβαλλοντικές οργανώσεις που ξεσηκώνουν τον κόσμο, τις χώρισε στις καλόπιστες και στις μη. Για τις εκμεταλλεύσεις επιδερμικού χρυσού ενημέρωσε ότι γίνονται σε ανεπτυγμένες χώρες όπως η Αμερική, η Αυστραλία και ο Καναδάς, με αυστηρό περιβαλλοντικό κανονισμό. Ο κ. Χαρδαβέλλας έκρινε ως σημαντική αυτήν την παράμετρο, ενώ ο κ. Σεργκελίδης ενημέρωσε για τα σημαντικά ατυχήματα που έχουν γίνει.

Στο κλείσιμο ανέφερε ένα παράδειγμα συνύπαρξης μεταλλείων και τουρισμού σε ένα χωριό στους πρόποδες των Άλπεων.

Ο κ. Κωνσταντινίδης εκπροσωπώντας τη Μεταλλευτική Θράκης Α.Ε., διευκρίνισε αρχικά ότι λειτουργούν ως διαχειριστές δημόσιων μεταλλείων τα οποία θα εκμεταλλευτούν κατόπιν έρευνας, όπου διαπιστώθηκε ότι το κοίτασμα παρουσιάζει ενδιαφέρον.

Απαντώντας σε ερωτήσεις του κ. Χαρδαβέλλα διαβεβαίωσε για τη μη υποβάθμιση του περιβάλλοντος την προστασία της περιοχής και την επανόρθωση της όποιας ζημιάς, επικαλούμενος από τη μία την αυστηρή ελληνική νομοθεσία και από την άλλη τη χρήση κυανίου.

Εξήγησε βέβαια ότι κατά τη γνώμη της εταιρείας και το κυάνιο μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια, γιατί λειτουργεί επί 1.100 χρόνια σε όλο τον κόσμο χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα.

Ο κ. Κωνσταντινίδης τόνισε ότι τα απόβλητα δεν είναι τοξικά και ότι σύμφωνα με το Γενικό Χημείο του Κράτους δεν χρειάζεται να γίνει μελέτη ΣΕΒΕΖΟ 2 διότι δεν υπάρχει επικινδυνότητα.

Ο κ. Χαρδαβέλλας κράτησε την πρόταση για τη διενέργεια διημερίδας. Ο κ. Καλαφάτης τόνισε ότι δεν πρέπει να αφεθεί το θέμα στη διαχείριση των τοπικών κοινωνιών, όσο ευαίσθητες κι αν είναι .

Πρότεινε στις επιχειρήσεις, που θέλουν να ασχοληθούν με τη μεταλλουργία να αγκαλιάσουν τις τοπικές κοινωνίες για να διαχυθεί ο πλούτος και η ευημερία, και κράτησε από τον κ. Ζιώμα το ποιος κάνει τον έλεγχο. Ενημέρωσε ότι την περασμένη Δευτέρα υπέγραψε υπουργική απόφαση, η οποία δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας ελεγκτικών ομάδων, όπου θα συμμετέχουν έγκυρα πνευματικά ιδρύματα, τοπικές κοινωνίες και φορείς για να παρακολουθείται η εφαρμογή της περιβαλλοντικής μελέτης.

Δ. Σεργκελίδης: «Ο υπουργός ήταν ενημερωμένος μόνο από την πλευρά των εταιριών»

Εκ μέρους της Διανομαρχιακής Επιτροπής Ροδόπης- Έβρου κατά την εξόρυξη χρυσού παραβρέθηκε ο κ. Δάνος Σεργκελίδης. Σε δια ζώσης επικοινωνία, πέραν του τηλεοπτικού φακού, ο κ. Σεργκελίδης αναφέρει ότι δεν είχαν το χρόνο να τοποθετηθούν. «Ξεκινήσαμε να θίγουμε τις επιπτώσεις που θα έχει η επένδυση στην τοπική οικονομία, κοινωνία και το περιβάλλον, όπως και το τι θα ωφεληθεί το ελληνικό κράτος. Τους έκανε εντύπωση το ότι η ωφέλεια του ελληνικού κράτους σε βάθος χρόνου 10 ετών δεν ξεπερνάει τα 200 εκατομμύρια δραχμές ετησίως. Όταν αρχίσαμε να αναλύουμε τις επιπτώσεις που αφορούν στην όξινη απορροή, στις μολύνσεις και την εξάντληση των υδάτινων πόρων προέκυψε μια συζήτηση, η οποία κόπηκε.

Δεν προβάλαμε σχεδόν καθόλου τις θέσεις της τοπικής κοινωνίας».

Ο κ. Σεργκελίδης αντιμετωπίζει ως ιδιαίτερα αξιόλογη και μετρήσιμη την τοποθέτηση του καθηγητή στο ΕΜΠ, κ. Ζιώμα: «Μετέφερε ότι δεν έχει δει μέχρι τώρα να εφαρμόζεται καμία περιβαλλοντική μελέτη σωστά και ότι το μόνο που βλέπουμε είναι ότι καταστρατηγούνται παντελώς όλες οι αρχές περιβαλλοντικής αποκατάστασης, δεν γίνεται περιβαλλοντική αποκατάσταση.

Εξήγησε ότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι θα το πράξουν οι εταιρείες, οι οποίες ακόμη κι αν καταβάλλουν εγγυητικές επιστολές με μία πτώχευση, απαλλάσσονται και από αυτό το έξοδο».

Στα συμπεράσματα του τηλεοπτικού διαλόγου, ο κ. Σεργκελίδης μεταξύ άλλων, καταγράφει: «Ο υπουργός ήταν ουσιαστικά ενημερωμένος μόνο από την πλευρά των εταιρειών, σαν να μην έχει λάβει υπόψιν και να μην γνώριζε όλη την κίνηση που γίνεται στην περιοχή της Θράκης.

Πιστεύω ότι θα έπρεπε να κινητοποιηθούν περισσότερο οι τοπικοί παράγοντες, οι βουλευτές, οι νομάρχες, οι οποίοι έχουν τοποθετηθεί κατά της εξόρυξης αλλά δεν ξέρω κατά πόσο κατάφεραν να προωθήσουν τα αιτήματα των κατοίκων.

Επιπλέον, ο κ. Καλαφάτης πρότεινε πράγματα που είτε έχουν γίνει, είτε έχουν απορριφθεί από εμάς».

Ο κ. Σεργκελίδης αναφέρεται στην επιστημονική ημερίδα, κάτι που ήδη έχει συμβεί με συμμετοχή επιστημόνων από όλον τον κόσμο, συμπληρώνει ότι τα ταξίδια που πρότεινε ο κ. Καλαφάτης επίσης παρήλθαν, παράδειγμα η Ισπανία. «Επανήρθε και στο θέμα του ελέγχου, με τη συμμετοχή μελών της τοπικής κοινωνίας σε ένα ελεγκτικό μηχανισμό.

Το έχουν πει και οι επιστήμονες ότι είναι αδύνατο να εφαρμοστεί. Δεν υπάρχει καν κρατικός φορέας που να μπορεί να τους ελέγχει πλήρως, πόσο μάλλον, πολίτης.

Ο κ. Καλαφάτης φάνηκε ότι δεν ήξερε τι έχει διαδραματιστεί τα τελευταία τρία χρόνια στην περιοχή μας».

Ο κ. Σεργκελίδης χαρακτηρίζει «απαράδεκτη» τη δήλωση του κ. Καλαφάτη, σύμφωνα με την οποία δεν θα αφήσει τις τοπικές κοινωνίες να αποφασίσουν σε θέματα εθνικού ενδιαφέροντος: «Δεν είναι ζήτημα εθνικού ενδιαφέροντος η υγεία των κατοίκων, το περιβάλλον ή τα αποθέματα νερού; Αναρωτιέμαι γιατί δεν πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν οι τοπικές κοινωνίες, όταν η ανάπτυξη θα περάσει από πάνω τους».

Ο κ. Καλαφάτης δεν εξεδήλωσε πρόθεση να επισκεφθεί την περιοχή εξήγησε όμως ότι η πόρτα του υπουργείου είναι ανοιχτή. «Όταν χρειαστεί, θα γίνουν επαφές από μία αντιπροσωπεία της Διανομαρχιακής ή των φορέων κι αυτό είναι μέσα στα σχέδια μας.

Η συγκεκριμένη εκπομπή έδειξε ότι το θέμα άρχισε να συζητείται ευρύτερα. Στη Χαλκιδική γίνεται τεράστιος αγώνας εδώ και χρόνια και μόλις πρόσφατα έγιναν τηλεοπτικές παρουσιάσεις».

Στη διάρκεια της εκπομπής παρουσιάστηκαν οι θέσεις τοπικών φορέων, ενώ προβλήθηκε ρεπορτάζ από την Κίρκη, όπου εδώ και εφτά χρόνια δεν έγιναν έργα αποκατάστασης παρά το ότι σταμάτησαν οι μεταλλευτικές δραστηριότητες και ανάμεσα στις πληγές είναι ότι μολύνθηκε το ποτάμι Ειρήνη.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.