Η επαναφορα της ιστοριας

Εξαιρετικό το ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου «Νεοναζί: Το ολοκαύτωμα της μνήμης», το οποίο μέσα από ένα πλούσιο υλικό εστιάζει στις περιπτώσεις των Καλαβρύτων και του Διστόμου, όπου ως γνωστόν, οι συγκρούσεις των αντιστασιακών με τα στρατεύματα κατοχής οδήγησαν στην ανηλεή εξόντωση των δύο χωριών, με το πρόσχημα της εφαρμογής αντιποίνων. Μαθητές της περιοχής αλλά και κάτοικοι της περιοχής μιλούν για τα γεγονότα και καταθέτουν τα συμπεράσματά τους δίνοντας με αυτό τον τρόπο νόημα στην έννοια της ιστορικής μνήμης.

Την ιστορική μνήμη που ως Έλληνες θέσαμε στο περιθώριο υπό το φόβο της εκτροπής στην μισαλλοδοξία, υπό το φόβο ότι όποιος ανασκαλεύει κάποια γεγονότα ιστορικά δίνει τροφή στο φανατισμό. Δεν θα διαφωνήσουμε ότι ένας τέτοιος κίνδυνος είναι υπαρκτός ούτε ότι είναι αμελητέος. Το ερώτημα όμως είναι εξαιτίας αυτού του κινδύνου θα πρέπει να παραδώσουμε στη λήθη την ιστορία μας; Για παράδειγμα θα πρέπει να παραδώσουμε στη λήθη την Μικρασιατική Καταστροφή και τον ξεριζωμό;

Είναι γεγονός ότι για πολλές δεκαετίες η τραγωδία του μικρασιατικού ελληνισμού ήταν ένα θέμα καλυμμένο με σιωπή. Όμως η μνήμη παρέμενε ζωντανή στις κοινωνίες των προσφύγων, και όχι μόνο ως νοσταλγία αλλά με τους συλλόγους διέσωσε την ιστορική διαδρομή και αγωνίστηκε να καταγραφεί αυτή στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων. Το ίδιο και στο Δίστομο και στα Καλάβρυτα. Άνθρωποι γηραλέοι διατηρούν τις μνήμες από το ολοκαύτωμα και κατορθώνουν να το μεταφέρουν στις νέες γενιές.

Η ιστορική μνήμη πρέπει να διατηρείται. Γιατί σκοπός της δεν μπορεί να είναι η διαιώνιση των παθών του παρελθόντος. Η μνήμη είναι ζωτική ανάγκη για ένα λαό, αποτελεί πρωταρχικής σημασίας παράγοντα για τη συγκρότηση της συλλογικής του ταυτότητας. Είναι όμως παράλληλα και ηθικό χρέος του.

Όλοι οι λαοί έχουν ιστορική μνήμη. Είναι κάτι, το οποίο θέλουμε να έχουμε, και σίγουρα πρέπει να έχουμε, διότι όσο δεν γνωρίζουμε σωστά την ιστορία μας, συνεχίζουμε να διαπράττουμε με μαθηματική ακρίβεια τα λάθη του παρελθόντος.

Όταν η ιστορική μνήμη χρησιμοποιείται με εντιμότητα δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε. Είναι κάτι απολύτως υγιές. Όταν όμως η ιστορία χρησιμοποιείται με αλαζονεία τότε υπάρχει κίνδυνος. Και αυτό το απέδειξε ο κ. Στέλιος Κούλογλου. Επαναφέροντας στην επικαιρότητα το Ολοκαύτωμα του Διστόμου και των Καλαβρύτων κατάφερε με ρεαλιστική και αντικειμενική ματιά να ρίξει φως στα γεγονότα, χωρίς φόβο και πάθος και να αναδείξει κυρίως ότι η ιστορική μνήμη είναι μια κατάκτηση της κοινωνίας.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.