Συμβουλες προστασιας απο τα υπολειμματα φυτοπροστατευτικων προιοντων
Για αρκετά άρθρα ασχολούμαστε με το πολύ μεγάλο θέμα της σωστής χρήσης των γεωργικών φαρμάκων. Κατά τα προηγούμενα άρθρα, αναφερθήκαμε, σε συμβουλές για την ορθολογική τους χρήση, για μέτρα αυτοπροστασίας των αγροτών, για τα κενά συσκευασίας, για παρενέργειες που προκαλούνται από λαθεμένες ενέργειες και ιδιαίτερα στα παιδιά, για τη μέθοδο των 5Π καθώς και το θέμα των παράνομων ΦΠΠ.
Τονίζουμε με έμφαση ότι η απλή χρήση των γεωργικών φαρμάκων, όπως παλιά την ξέραμε στη συμβατική γεωργία ,τελείωσε. Τα γεωργικά φάρμακα είναι ένα αναγκαίο κακό αλλά και εργαλείο στα χέρια του παραγωγού, γι αυτό και η χρήση τους πρέπει να γίνεται αυστηρά σύμφωνα με τις οδηγίες και τους κανόνες της ορθής γεωργικής πρακτικής. Αν δεν χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με τις οδηγίες τότε τα αποτελέσματα είναι ζημιογόνα.
Οι αναγκαίοι ορισμοί
Στο σημερινό άρθρο θα μας απασχολήσει το θέμα των ανωτάτων επιτρεπτών ορίων υπολειμμάτων ΦΠΠ. Το υπόλειμμα Φυτοπροστατευτικού προϊόντος είναι μία ή περισσότερες ουσίες, που παραμένουν είτε μέσα είτε επάνω στα φυτά ή στα προϊόντα φυτικής προέλευσης ή στα βρώσιμα προϊόντα ζωικής προέλευσης ή αλλού στο περιβάλλον και οι οποίες προκύπτουν από τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Σε αυτές περιλαμβάνονται και οι μεταβολίτες τους καθώς και τα προϊόντα που προέρχονται από την αποικοδόμηση ή την αντίδρασή τους.
Αντίστοιχα, τα «ανώτατα επιτρεπτά όρια υπολειμμάτων» (MRL Maximum Residue Level) είναι οι μέγιστες συγκεντρώσεις γεωργικών φαρμάκων και των τοξικών μεταβολιτών τους, που μπορεί να υπάρχουν σε ένα τρόφιμο σαν συνέπεια της γεωργικής πρακτικής. Εκφράζονται σε μονάδες mg/Kg τροφίμου.
Μια άλλη ορολογία που χρησιμοποιείται στη συγκεκριμένη περίπτωση και μπορεί να τη συναντήσουμε, αναφέρεται στην Ηµερήσια επιτρεπτή δόση. Σαν «Ηµερήσια επιτρεπτή δόση» (ADI Acceptable Daily Intake) προσδιορίζεται η ποσότητα του φυτοφαρµάκου που προσλαμβανόμενη καθημερινά και καθόλη τη διάρκεια ζωής, δεν φαίνεται να επιφέρει αξιολογήσιμες επιβλαβείς επιδράσεις στην υγεία. Ο υπολογισμός του ημερήσιας επιτρεπόμενης δόσης (ADI) βασίζεται σε τοξικολογικά τεστ που γίνονται σε πειραµατόζωα και σε επιδηµιολογικές μελέτες.
Μετριέται σε μονάδες mg/Kg σώματος / ημέρα και συνήθως είναι 100 φορές μικρότερη από το επίπεδο το οποίο θεωρείται ασφαλές από τοξικολογικής πλευράς.
Τι ισχύει σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία (κανονισμός 396/2005), η προστασία των καταναλωτών από τα φυτοφάρμακα εξασφαλίζεται από τον καθορισμό ανώτατων «επιτρεπτών» ορίων υπολειμμάτων για περίπου 1.100 φυτοφάρμακα στο κρέας, το γάλα, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα μπαχαρικά και τις ζωοτροφές.
Κατά το παρελθόν, η ΕΕ καθόριζε τα όρια για ορισμένα φυτοφάρμακα ενώ οι επιμέρους χώρες ήταν αρμόδιες για τον καθορισμό άλλων. Υπολείμματα που υπερέβαιναν το όριο σε μια χώρα γίνονταν δεκτά σε άλλη, ενώ για ορισμένα φυτοφάρμακα δεν υπήρχε κανένα όριο. Η έλλειψη ομοιομορφίας δημιουργούσε σύγχυση τόσο στους εμπόρους όσο και στους καταναλωτές.
Από την 1η Σεπτεμβρίου 2008 όμως νέες ρυθμίσεις επιβάλλουν σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση εναρμονισμένα ανώτατα όρια για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα. Με τις νέες ρυθμίσεις επιδιώκεται να εξασφαλιστεί η προστασία των καταναλωτών και να διευκολυνθούν οι εμπορικές συναλλαγές και οι εισαγωγές. Για τον καθορισμό των νέων ορίων έχουν ληφθεί υπόψη οι ανάγκες των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, όπως τα βρέφη και τα παιδιά, ενώ αναγνωρίζεται η απόλυτη προτεραιότητα της ασφάλειας των τροφίμων έναντι της φυτικής προστασίας.
Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή της νομοθεσίας και η Επιτροπή παρακολουθεί τη συμμόρφωσή τους. Τα όρια ανοχής υπολειμμάτων ορίζονται βάσει επιστημονικών αξιολογήσεων του κινδύνου που προκύπτουν από τοξικολογικές μελέτες, προτού να μπορέσει να καταχωρηθεί ένα φυτοφάρμακο.
Διαβάζουμε στο τύπο αρκετές φορές δημοσιεύματα για υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε αγροτικά προϊόντα τα οποία προσδιορίζονται κάτω από επιτρεπτά όρια.
Εφόσον τα υπολείμματα δεν ξεπερνούν τα ανώτατα επιτρεπτά όρια μπορούμε να αισθανόμαστε ασφαλείς;
Το πρόβλημα της αθροιστικής σώρευσης φυτοφαρμάκων στον οργανισμό μας
Στα αποτελέσματα των ερευνών εξετάζονται τα ενιαία φυτοφάρμακα. Οι πληροφορίες για πιθανή συνεργιστική δράση υπολειμμάτων πολλών φυτοφαρμάκων μαζί είναι λίγες, είτε στις καλλιέργειες, είτε στον αέρα, είτε στο νερό. Δυστυχώς, στις περισσότερες αναλύσεις γεωργικών προϊόντων ανιχνεύονται υπολείμματα περισσοτέρων του ενός φυτοφαρμάκων.
Οι επιστημονικές μας γνώσεις περιορίζονται στη δράση κάθε ουσίας ξεχωριστά. Όταν εμπλέκονται όμως περισσότερες, οι ενδεχόμενες επιπλοκές για τον οργανισμό μας είναι μάλλον άγνωστες. Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τα φυτοφάρμακα δεν είναι πλήρως γνωστοί και για πολλά από αυτά δεν έχουν μελετηθεί οι μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία, όπως βλάβη στο γενετικό υλικό, το νευρικό, το ενδοκρινικό, το ανοσοποιητικό σύστημα. Επίσης δεν είναι γνωστά ποια είναι τα αθροιστικά αποτελέσματα της δράσης πολλών διαφορετικών ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό.
Και όπως είχαμε πει σε προηγούμενο άρθρο, μόνο η εξέταση 3 πιθανών αλληλεπιδράσεων στα 500 πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φυτοφάρμακα, θα απαιτούσε 20.700.000 πειράματα! Γεγονός ανέφικτο σωματικά, χρονικά αλλά και οικονομικά
Ουσιαστικά λοιπόν υπάρχει αδυναμία ελέγχου και πρόληψης, γιατί πρόκειται για έναν τομέα ανεξερεύνητο.
Με αυτή τη λογική, είναι λάθος, να θεωρούμε ότι τα προϊόντα με υπολείμματα κάτω από τα όρια είναι αθώα. Μέσα στον οργανισμό τα επίπεδα τοξικότητας αυτών των σκευασμάτων δρουν σωρευτικά, κανείς δεν μπορεί, λοιπόν, να προβλέψει τις επιπτώσεις, οι οποίες γίνονται ορατές πολλές δεκαετίες αργότερα και όχι σπάνια εκδηλώνονται με τη μορφή πολύ σοβαρών ασθενειών.
Δεν είναι εφικτό εκ των προτέρων να ποσοτικοποιήσουμε τον κίνδυνο και να βάλουμε όριο, γιατί δεν είναι γνωστά ποια είναι τα αθροιστικά αποτελέσματα της δράσης διαφορετικών ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό. Ποιες είναι δηλαδή οι επιπτώσεις από την αθροιστική κατανάλωση φρούτων και λαχανικών που έχουν υπολείμματα τοξικών ουσιών «εντός» των επιτρεπόμενων ορίων που έχουν θεσπιστεί. Άλλωστε, έχει αποδειχθεί ότι τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια είναι ένα μέγεθος που συνεχώς αλλάζει. Η χρήση φυτοπροστατευτικών σκευασμάτων απαγορεύεται πολλές φορές εκ των υστέρων, επειδή κρίνονται επικίνδυνα. Όμως ήδη έχουν μπει στον οργανισμό μας. Ποιος μπορεί να ξεχάσει το περίφημο DDT;
Το παράδειγμα του θαλασσαετού
Παρακολουθούσα προ ημερών ένα ντοκιμαντέρ για τη διάσωση του θαλασσαετού, που φωλιάζει στην περιοχή της Καλιφόρνιας και είναι εθνικό σύμβολο για την Αμερική. Οι επιστήμονες βρήκαν λοιπόν ότι οι ανησυχητικά μικροί ρυθμοί αναπαραγωγής του οφείλονταν στο ότι τα αβγά που γεννούσε η θηλυκιά, έσπαζαν σχετικά εύκολα με αποτέλεσμα οι νεοσσοί να πεθαίνουν πριν εκκολαφθούν. Από αναλύσεις που έκαναν στο αίμα και σε ιστούς του σώματος της θηλυκής βρήκαν σημαντικές συγκεντρώσεις DDT. Γεμάτοι απορία για το γεγονός πως είναι δυνατόν να σωρεύονται υπολείμματα από ένα φυτοφάρμακο που αποσύρθηκε πριν από 45 χρόνια, άρχισαν να ερευνούν την τροφή των θαλασσαετών της περιοχής. Η τροφή τους είναι τα ψάρια και σε αυτά προσδιορίστηκαν υψηλά επίπεδα DDT. Τότε οι επιστήμονες έκπληκτοι διαπίστωσαν ότι από την περίοδο της απαγόρευσης, στις απόκρημνες ακτές της περιοχής είχαν πεταχτεί εκατοντάδες μεταλλικά βαρέλια γεμάτα DDT. Η διάβρωση του μετάλλου συνετέλεσε να ανοίξουν βαρέλια, να διαχέεται σιγά – σιγά η δραστική ουσία σε μεγάλη έκταση και να συσσωρεύεται στον οργανισμό των ψαριών, των θαλασσαετών αλλά και των ανθρώπων που κατανάλωναν ανυποψίαστοι ψάρια από την περιοχή. Ένα ακόμη οικολογικό έγκλημα.
«Κατόπιν εορτής» η απαγόρευση των φυτοφαρμάκων
Το πρόβλημα με τα φυτοφάρμακα είναι ότι απαγορεύονται «κατόπιν εορτής», αφού προκαλέσουν, δηλαδή, ανυπολόγιστες επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον και ορισμένα από αυτά παρά την απόσυρση ή απαγόρευση τους δεκαετίες τώρα, εξακολουθούν να είναι επικίνδυνα. Η νομοθεσία λοιπόν – δηλαδή οι πολιτικές αποφάσεις – για τα «επιτρεπτά» όρια στηρίζεται στην υπόθεση ότι οι κίνδυνοι για τον άνθρωπο και το περιβάλλον μπορούν να εκτιμηθούν με βάση τα συμπεράσματα της επιστήμης.
Εμείς μια πρώτη σκέψη που μπορούμε να κάνουμε, μετά από αυτά που ακούσαμε μέχρι τώρα, είναι ότι ο καθορισμός των νόμιμων «επιτρεπτών» ορίων υπολειμμάτων δεν μετατρέπει τα τρόφιμα σε προϊόντα ασφαλή για την υγεία και το περιβάλλον.
Στην ουσία, ο θεσμός των ορίων δεν απαγορεύει πρακτικές που ενέχουν κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον, αντίθετα καθορίζει το «επιτρεπτό» όριο των επιπτώσεων των φυτοφαρμάκων στον άνθρωπο και το περιβάλλον.
Η Ε.Ε., οι εθνικές κυβερνήσεις και η βιομηχανία προσπαθούν να πείσουν τους καταναλωτές ότι οι καταστροφικές επιπτώσεις μπορούν να έχουν «αποδεκτές» τιμές, αρκεί να είναι συμφωνημένες. Το καλύτερο που μπορεί να γίνει στην προκειμένη περίπτωση είναι η αντικατάσταση του «θεσμού» της επιτρεπόμενης βλάβης από τον «κανόνα της μηδενικής καταστροφικής βλάβης» και οι πολιτικές αποφάσεις που αφορούν θέματα που σχετίζονται με την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος πρέπει να βασίζονται στην αρχή της πρόληψης, η οποία προβλέπει πριν από την εκδήλωση των αρνητικών συνεπειών.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης παίρνοντας θέση στο συγκεκριμένο θέμα, της χρήσης τοξικών και επικίνδυνων ουσιών στις καλλιέργειες, αναφέρει ότι διενεργεί εκτεταμένο πρόγραμμα ελέγχων υπολειμμάτων σε εγχώρια και εισαγόμενα προϊόντα.
Ως αποτέλεσμα των ελέγχων έχουν επιβληθεί μέχρι σήμερα διοικητικές κυρώσεις σε εξακόσιες σαράντα δύο (642) περιπτώσεις παράνομης χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων και εισαγωγής φυτικών προϊόντων που έφεραν υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων υψηλότερα από τα ανώτατα επιτρεπτά όρια και επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 1.163.200 ευρώ. Εισπράττονται όμως;
Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι και στην περιοχή μας γίνονται αντίστοιχοι έλεγχοι υπολειμμάτων από την Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης αλλά μέχρι τώρα δεν έχει προκύψει κανένα πρόβλημα με όσους έχουν νόμιμες άδειες. Τί γίνεται όμως με τους πλανόδιους;
Προτιμάμε ελληνικά
Πριν προχωρήσουμε σε πρακτικές συμβουλές για την προστασία των καταναλωτών από υπολείμματα ΓΦ καλό είναι να θυμίσουμε κάποιες καταστάσεις που είναι απόλυτα συνυφασμένες με το θέμα μας.
Οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων και τροφίμων, ιδίως την τελευταία 10ετία έχουν ξεπεράσει κάθε λογικό όριο με αποτέλεσμα το εμπορικό ισοζύγιο αγροτικών προϊόντων, σύμφωνα με στοιχεία του ΥΠΑΑΤ, να είναι μόνιμα και έντονα ελλειμματικό (το 2009 το έλλειμμα έφθασε τα 3,5 δις ευρώ).
Εισάγουμε πολύ περισσότερα από όσα παράγουμε και μάλιστα σε αφθονία. Ξεχάσαμε γεύσεις και μυρωδιές του τόπου μας, των προϊόντων με το DNA των οποίων είμαστε «δεμένοι» από γεννησιμιού μας. Φθάσαμε να εισάγουμε τα πάντα από παντού και μάλιστα με δανεικά. Φθάσαμε να προτιμούμε επώνυμα ρούχα και ανώνυμα τρόφιμα. Το βασικό βέβαια επιχείρημα είναι ότι «τα εισαγόμενα είναι πιο φθηνά». Προβληματιστήκαμε όμως γιατί άραγε είναι τόσο φθηνά; Από πού προέρχονται; Με ποιες προδιαγραφές γίνονται; Είναι καλής ποιότητας; Είναι ασφαλή;
Πρέπει να θυμίσουμε ότι τα μεγάλα διατροφικά σκάνδαλα ξέσπασαν σε άλλες χώρες και για εισαγόμενα τρόφιμα ή αγροτικά προϊόντα. Τουλάχιστον μέχρι τώρα δεν είχαμε διατροφικά σκάνδαλα για ελληνικά τρόφιμα.
Συμβουλές για την προστασία καταναλωτών
Πρακτικά είναι αδύνατο για τους καταναλωτές να καταλάβουν εάν ένα φρούτο που βλέπουν στον πάγκο της λαϊκής ή του σουπερμάρκετ είναι επιβαρημένο με επικίνδυνες ουσίες. Με λίγη προσοχή λοιπόν και απλές ενέργειες μπορούμε να προστατευθούμε σε μεγάλο βαθμό από τον κίνδυνο κατανάλωσης υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων στα τρόφιμα που αγοράζουμε:
Τα πιστοποιημένα, βιολογικής γεωργίας φρούτα και λαχανικά δεν έχουν υπολείμματα χημικών, είναι η καλύτερη επιλογή από πλευράς διατροφικής ασφάλειας και υγιεινής διατροφής.
Τα πιστοποιημένα, ολοκληρωμένης διαχείρισης φρούτα και λαχανικά είναι ασφαλή, γιατί τα υπολείμματα που μπορεί να έχουν είναι κάτω από τα επιτρεπόμενα όρια.
Από τα φρούτα και λαχανικά της συμβατικής γεωργίας καλό είναι να προτιμούμε φρούτα και λαχανικά εποχής – τα εκτός εποχής έχουν πολύ μεγαλύτερες ανάγκες φυτοπροστασίας καθώς και κατανάλωσης ενέργειας για την παραγωγή τους (αν μας ενδιαφέρει το θέμα της κλιματικής αλλαγής).
Τα φρούτα και τα λαχανικά θέλουν καλό πλύσιμο με σαπούνι και όχι απλώς ξέπλυμα. Η προσθήκη διαλύματος ξυδιού που κάνουν ορισμένες νοικοκυρές κατά το ξέπλυμα μπορεί να απομακρύνει κάποιους μικροοργανισμούς αλλά όχι τα υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Φυσικά πρέπει να έχουμε πλύνει το ίδιο επιμελημένα και τα χέρια μας.
Σχετικά με το ξεφλούδισμα των φρούτων παλαιότερη έρευνα του ΑΠΘ έχει δείξει ότι απομακρύνεται σχεδόν το 100% των επικίνδυνων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων που λειτουργούν προστατευτικά – δεν είναι δηλαδή διασυστηματικά, δεν εισχωρούν μέσα στο φρούτο. Αυτή η πρακτική όμως έχει ένα μειονέκτημα – με το καθάρισμα φεύγουν και κάποιες βιταμίνες που περιέχονται στη φλούδα.
Πρέπει να ξέρουμε ότι το μέρος εκείνο των φρούτων και των λαχανικών που βλέπει συνέχεια ο ήλιος καθώς αυτά ωριμάζουν, δηλαδή η φλούδα, είναι πλούσιο σε θρεπτικά και αναντικατάστατα συστατικά που καλό είναι να τα προσφέρουμε στον οργανισμό μας. Η φλούδα των φρούτων (μήλα , αχλάδια ,ροδάκινα , βερύκοκκα κλπ) θέλει καλό πλύσιμο και όχι καθάρισμα.
Τα παιδιά καλό είναι να μάθουν να μασάνε και να συνηθίσουν τα τρόφιμα όσο το δυνατόν λιγότερο επεξεργασμένα. Εάν κρίνουμε αναγκαίο το ξεφλούδισμα καλό είναι πρώτα να τα πλύνουμε καλά. Το ίδιο κάνουμε και όταν πρόκειται να στύψουμε φρούτα, χρειάζεται καλό πλύσιμο.
Η αφαίρεση των εξωτερικών φύλλων από διάφορα λαχανικά όπως λάχανο, μαρούλι κ.ά. θεωρείται αναγκαία και χρήσιμη ενέργεια. Όταν η διατροφή μας στηρίζεται στην κατανάλωση ποικιλίας φρούτων ή λαχανικών, τότε μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος από πιθανά υπολείμματα αφού δεν περιοριζόμαστε στην κατανάλωση ενός είδους όπου μπορεί να υπάρχει συγκέντρωση ενός συγκεκριμένου φυτοφαρμάκου.
Όπως έχουμε ξανά επισημάνει, τα παιδιά ανήκουν στις πιο ευαίσθητες ομάδες από την επίδραση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και συνεπώς θα πρέπει να δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στη διατροφή τους. Σε αυτή την περίπτωση, εκτός από την επιλογή τροφίμων που παράγονται με τη χρήση συστημάτων πιστοποίησης, θα πρέπει να έχουν και μια διατροφή που να περιλαμβάνει μια ποικιλία τροφίμων έτσι ώστε να αποφεύγουν τη μονομερή έκθεση. Για παράδειγμα, η συνεχής και αποκλειστική κατανάλωση ενός φρούτου μπορεί εξαιτίας της συνεχούς έκθεσης να δημιουργήσει προϋποθέσεις χρόνιας τοξικότητας σε κάποιο φυτοπροστατευτικό προϊόν σε ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού καθώς και σε άτομα με γονιδιακή ευαισθησία στις συγκεκριμένες ουσίες».
Ο ομότιμος καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Αντώνης Καφάτος προτείνει ακόμη στους καταναλωτές να προτιμούν τα ντόπια προϊόντα. Τα εισαγόμενα, που έρχονται μάλιστα από πολύ μακριά, είναι πιθανό να έχουν στο περίβλημά τους κάποιες ουσίες για να συντηρούνται. Παράδειγμα, τα εισαγόμενα λεμόνια. Η γυαλάδα τους οφείλεται στο ότι έχουν περαστεί εξωτερικά με κερί, ώστε να αποφευχθεί η απώλεια υγρασίας που θα τα έκανε να χαλάσουν γρηγορότερα.
Δεν πρέπει να πλένουμε τα φρούτα ή λαχανικά προτού τα βάλουμε στο ψυγείο, διότι η υγρασία που θα μείνει πάνω τους θα δημιουργήσει κατάλληλο κλίμα για ανάπτυξη μυκήτων και βακτηρίων – καλό είναι να τα πλένουμε όταν τα βγάλουμε από το ψυγείο, δηλαδή λίγο πριν τα χρησιμοποιήσουμε.
Επίσης πρέπει να ξέρουμε ότι η αποθήκευση στο ψυγείο φρούτων ή λαχανικών, μέχρι να τα καταναλώσουμε, δεν βοηθάει καθόλου στην αποικοδόμηση των φυτοφαρμάκων. Η αποικοδόμηση γίνεται γρηγορότερα στο φυσικό περιβάλλον με την επίδραση των φυσικοχημικών και βιολογικών παραγόντων του περιβάλλοντος, όπως είναι το νερό, η θερμοκρασία, το ηλιακό φως, βακτήρια ή μύκητες κλπ. Αυτή η σημαντική λεπτομέρεια, ας είναι ένας ακόμη σημαντικός λόγος για να προτιμούμε τα φυσιολογικά ώριμα φρούτα και λαχανικά.
Δεν πρέπει με κανένα τρόπο να τρώμε φρούτα ή λαχανικά που μαζέψαμε από κάποιο χωράφι σε κάποιο περίπατο ή εκδρομή μας, χωρίς να ξέρουμε αν και πότε έχουν ψεκαστεί με φυτοφάρμακα. Ιδιαίτερα στα παιδιά που μένουν ή παίζουν κοντά σε περιοχές με δέντρα ή άλλες καλλιέργειες, θα πρέπει να εξηγήσουμε τι και γιατί πρέπει να αποφεύγουν να τρώνε από αυτές.
Τέλος, να τονίσουμε εδώ στους φίλους αγρότες ότι είναι επικίνδυνοι για τη δημόσια υγεία οι ψεκασμοί με φυτοφάρμακα σε καλλιέργειες κοντά σε κατοικημένες περιοχές και πολύ περισσότερο κοντά σε σχολεία .
Βασικές συμβουλές σε περίπτωση ατυχήματος με γεωργικά φάρμακα
1. Αφαιρούμε αμέσως τα ρούχα και πλένουμε με άφθονο νερό και σαπούνι την περιοχή που εκτέθηκε στο γεωργικό φάρμακο.
2. Είναι πολύ σημαντικό, σε περίπτωση που κάποιος πάθει δηλητηρίαση, να διατηρηθεί σταθερή η αναπνοή του. Να γίνεται τεχνητή αναπνοή εάν αυτό είναι απαραίτητο.
3. Το σώμα θα πρέπει να είναι γυρισμένο στο πλάι με το κεφάλι προς τα πίσω.
4. Εάν το άτομο ζεσταίνεται και ιδρώνει, πρέπει να δροσιστεί με κρύο νερό και εάν κρυώνει να σκεπαστεί με ρούχα ή με κάποιο κάλυμμα.
5. Μετά από ατύχημα απαγορεύεται το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ και γάλακτος.
6. Εάν ο παθών αισθάνεται αδιαθεσία ζητάμε απαραιτήτως ιατρική βοήθεια έχοντας μαζί μας τη συσκευασία του γεωργικού φαρμάκου διότι περιέχει τις απαραίτητες πληροφορίες για την ανάλογη θεραπεία.
7. Δεν πρέπει να κάνουμε μόνοι μας διάγνωση για δηλητηρίαση από γεωργικό φάρμακο γιατί τα συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθούν και αρκετές ώρες μετά το ατύχημα.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
