Ορθολογικη χρηση φυτοπροστατευτικων προιοντων
Του Κώστα Μπούντα, Γεωπόνου
Στο σημερινό άρθρο θα συνεχίσουμε την αναφορά μας στο θέμα της ορθολογικής χρήσης των γεωργικών φαρμάκων (ΓΦ) που ξεκινήσαμε την προηγούμενη εβδομάδα. Να θυμίσουμε ότι στο προηγούμενο άρθρο επικεντρώσαμε την προσπάθειά μας στο θέμα των βασικών συμβουλών για την ορθολογική χρήση των ΓΦ και τη μέθοδο των 5Π (Πρέπει; Ποιο; Πόσο; Πότε; Πώς;).
Οι αγρότες οφείλουν να χρησιμοποιούν τα ΓΦ σύμφωνα με τις αναλυτικές οδηγίες που αναγράφονται στην ετικέτα της συσκευασίας καθώς και των ειδικών γεωπόνων –συμβούλων τους μέσα στα πλαίσια της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας, για προστασία πρωτίστως της προσωπικής τους υγείας, της οικογένειάς τους, των καταναλωτών και της μικρότερης δυνατής ρύπανσης του περιβάλλοντος ή να το πούμε όσο γίνεται πιο απλά και κατανοητά, ό,τι κάνουμε πλέον πρέπει να το κάνουμε σωστά. Ας επιχειρήσουμε λοιπόν μια πολύ σύντομη ιστορική αναδρομή για να κατανοήσουμε καλύτερα τη σημερινή κατάσταση.
Η ιστορία του «διάσημου» DDT
Οι ιστορικές πηγές μας λένε ότι ο άνθρωπος, χρησιμοποίησε από πολύ παλιά φυσικές «φυτοπροστατευτικές ουσίες» όπως το θειάφι από το 500 π.Χ., το αρσενικό, το μόλυβδο και τον υδράργυρο από το 500 π.Χ. έως το 1400 μ.Χ, τη νικοτίνη αργότερα το 1600, το πύρερθο από το 1800 μέχρι σήμερα. Τα πρώτα συνθετικά γεωργικά φάρμακα αναπτύχθηκαν πριν 75 περίπου χρόνια. Τότε η συμβολή τους στην προστασία της αγροτικής παραγωγής ήταν θεαματική και γέννησε πολλές ελπίδες για τη λύση του προβλήματος τροφής. Σταθμός στη χημική φυτοπροστασία μπορεί να χαρακτηρισθεί η σύνθεση του DDT (η ονομασία του στη χημική ονοματολογία είναι τα αρχικά των λέξεων Διχλωρο – Διφαινυλο – Τριχλωροαιθάνιο). Οι νεώτεροι ίσως δεν το γνωρίζουν, ίσως δεν το έχουν ακούσει καν, οι παλαιότεροι όμως σίγουρα θα το θυμούνται, σίγουρα θα έχουν ψεκάσει με το «φλίτ» στο εσωτερικό του σπιτιού για μύγες και κουνούπια. Ο λόγος που το θυμηθήκαμε και μείς είναι γιατί η ιστορία του είναι αντιπροσωπευτική πολλών άλλων ΦΠΠ – και δυστυχώς, όπως θα εξηγήσουμε και στη συνέχεια, δεν το «αποχωριζόμαστε» ακόμη. Το έχουμε κυριολεκτικά στο αίμα μας.
Το 1942 ο Ελβετός Muller συνέθεσε για πρώτη φορά το DDT. Μάλιστα για αυτή του την ανακάλυψη τιμήθηκε με το βραβείο Nobel το 1948. Το DDT έδειξε εξαιρετική αποτελεσματικότητα στην καταπολέμηση των εντόμων και ακάρεων, είχε ευρύτατο φάσμα δράσης, πολύ μα πολύ μεγάλη υπολειμματική δράση – πραγματικός «εξολοθρευτής» – είχε εύκολη βιομηχανική σύνθεση, γι’ αυτό και η χρήση του – ιδιαίτερα στις ΗΠΑ – αυξήθηκε με αλματώδη ρυθμό. Η «επιτυχία» του DDT «βοήθησε» να είναι «καλοδεχούμενα» όσα φυτοφάρμακα κυκλοφόρησαν μετά, με συνέπεια οι βιομηχανίες παραγωγής να συναγωνίζονται για την παραγωγή νέων ισχυρότερων σκευασμάτων, όπως ήταν τα αλντρίν, ντιελτρίν, επταχλώρ κλπ, με αντίστοιχα κέρδη φυσικά.
Τότε, μέσα στην τεράστια επιτυχία των συνθετικών σκευασμάτων καμιά σκέψη, καμία φωνή δεν ακουγόταν για τυχόν επιπτώσεις και συνέπειες στην ανθρώπινη ζωή και το φυσικό περιβάλλον, ώσπου μεταξύ 1950-60 άρχισαν να εμφανίζονται με μεγάλη συχνότητα πρωτόφαντα, για την εποχή, φαινόμενα σε διάφορες περιοχές, όπως χιλιάδες νεκρά ψάρια σε ποτάμια ή λίμνες μετά από ραντίσματα, νεκρά ζώα, μείωση των χρήσιμων εντόμων και πουλιών. Μήπως αυτά σας θυμίζουν παρόμοια συμβάντα και στις μέρες μας;
Η «Σιωπηλή άνοιξη» της Rashel Carlson που άλλαξε τη θεώρησή μας για τα ΦΠΠ
Τα ανησυχητικό αυτό φαινόμενο ερευνήθηκε από τη βιολόγο Rashel Carlson. Τα στοιχεία της έρευνας απέδειξαν ότι το DDT και άλλες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνταν για τη προστασία της γεωργικής παραγωγής, δηλητηρίαζαν λίμνες, ποτάμια, αλλά και τον ίδιο τον άνθρωπο.
Όλα τα στοιχεία της έρευνας συγκεντρώθηκαν στο βιβλίο της κ. Carlson με τίτλο «Σιωπηλή άνοιξη». Το βιβλίο αυτό όσο εξυμνήθηκε άλλο τόσο κατηγορήθηκε. Τα αναφερόμενα γεγονότα και συμπεράσματα αμφισβητήθηκαν και θεωρήθηκαν από ελάχιστα τεκμηριωμένα έως και σκοπίμως παραποιημένα και ότι στόχευαν περισσότερο στο συναίσθημα παρά στη λογική. Όμως το βιβλίο προβλημάτισε έντονα και μετά από αυτό η χημική καταστροφή της φύσης έπαψε να αναφέρεται ως «πρόοδος». Μετά από αυτό το βιβλίο η «πρόοδος» δεν μετριέται αποκλειστικά σε τόνους παραγόμενων δημητριακών ή σε εκατομμύρια εξολοθρευμένων εντόμων αλλά αποδείχτηκε ότι η όποια οικονομική ανάπτυξη πλέον είχε ένα σημαντικό τίμημα.
Δυστυχώς όμως, από τότε μέχρι την εποχή μας η πολιτική «όλα για την παραγωγή» έφερε την κατάχρηση, η λογική του μέτρου δεν επικράτησε και η πραγματοποίηση του οράματος μιας γεωργίας απαλλαγμένης από εχθρούς και ασθένειες οδήγησε στην αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων. Η επανάσταση των φυτοφαρμάκων, που υποσχόταν φθηνή αφθονία έφερε τελικά την ακριβή χημική εξάρτηση με σοβαρές επιπτώσεις στη φύση και στην υγεία μας.
Σήμερα η καλλιέργεια της γης και γενικότερα η αγροτική παραγωγή χαρακτηρίζεται από μεγάλη εντατικοποίηση, και την κυριαρχία των μονοκαλλιεργειών, με όλα τα δυσάρεστα συνεπακόλουθα. Τα προβλήματα που προκλήθηκαν από την αλόγιστη χρήση των φυτοφαρμάκων στον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον, οδήγησαν σε αποσύρσεις και απαγορεύσεις κυκλοφορίας δραστικών ουσιών και σε εκτεταμένες και μακροχρόνιες έρευνες που συνεχίζονται μέχρι σήμερα.
Τα παιδιά απορροφούν μεγαλύτερες ποσότητες φυτοφαρμάκων σε σχέση με τους ενήλικες
Πριν αναφερθώ όμως σε μια σειρά από δημοσιευμένες έρευνες για τις επιπτώσεις θέλω να αναφερθώ πρωτίστως στους ιδιαίτερους κινδύνους που διατρέχουν τα παιδιά από τα γεωργικά φάρμακα επισημαίνοντας για μια ακόμη φορά ότι όλοι μας, και κυρίως τα παιδιά μας, έχουμε αναφαίρετο δικαίωμα να ζήσουμε σε ένα περιβάλλον, όπου δεν θα κυριαρχούν τα χημικά σκευάσματα και η διατροφή μας θα είναι όσο το δυνατόν ασφαλής από υπολείμματα φυτοφαρμάκων.
Τα παιδιά λοιπόν μπορούν να εκτεθούν στα γεωργικά φάρμακα με πολλούς τρόπους μέσω της τροφής, του νερού, του αέρα αλλά και τυχαία μέσω του παιχνιδιού ή κάποιων συνηθειών τους.
Να ξέρουμε όλοι μας ότι, σε σχέση με τους ενήλικες, τα παιδιά ανάλογα με την ηλικία τους και το σωματικό τους βάρος, απορροφούν μεγαλύτερες ποσότητες φυτοφαρμάκων ανά μονάδα σωματικού βάρους μέσω της εισπνοής, κατάποσης και επαφής με το δέρμα.
Αυτό πιο συγκεκριμένα δικαιολογείται από το γεγονός ότι:
• τα παιδιά παίρνουν 2,5 φορές περισσότερες θερμίδες από τους ενήλικες ανά μονάδα βάρους
• ο εισπνεόμενος αέρας από τα παιδιά είναι 2 φορές περισσότερος
• η έκθεση του δέρματος είναι 2,5 φορές μεγαλύτερη
• οι χημικές ουσίες είναι μέχρι 10 φορές πιο τοξικές σε παιδιά, ανάλογα με το σωματικό βάρος
• τα παιδιά είναι εξαιρετικά ευαίσθητα σε κατηγορίες συνθετικών φυτοφαρμάκων που μιμούνται τις φυσιολογικές ορμόνες ή τα ένζυμα
• ο γρήγορος πολλαπλασιασμός των κυττάρων κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας αυξάνει την πιθανότητα κυτταρικών μεταλλάξεων, που μπορεί να οδηγήσουν αργότερα σε καρκίνους
• τα παιδιά έχουν μια μακριά διάρκεια ζωής, ώστε να έχουν αρκετό χρόνο μπροστά τους για να εκδηλώσουν μακροχρόνιες επιπτώσεις από χημικές ουσίες
• τα παιδιά σε σχέση με τους ενήλικες είναι πιθανότερο να έλθουν σε επαφή με ψεκασμένες επιφάνειες (παίζουν στο πάτωμα ή έδαφος)
• τα παιδιά βάζουν τα άπλυτα χέρια τους στο στόμα ή τρώνε πρόχειρες τροφές με άπλυτα χέρια
• να έχουμε υπόψη μας οι ενήλικες, ότι επειδή πολλά φυτοφάρμακα είναι βαρύτερα από τον αέρα, βρίσκονται σε υψηλότερες συγκεντρώσεις στο περιβάλλον αναπνοής των παιδιών
• τα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο γιατί μπορεί να μην ξέρουν ακόμη να διαβάζουν, να μην καταλαβαίνουν τους κινδύνους από τα φυτοφάρμακα ή να μην γνωρίζουν τα προειδοποιητικά σύμβολα κινδύνου που υπάρχουν στη συσκευασία (αλήθεια πόσοι από τους ενήλικες χρήστες γνωρίζουν αυτά τα προειδοποιητικά σύμβολα και πόσο τους δίνουν την πρέπουσα σημασία;)
• το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών είναι λιγότερο αναπτυγμένο και λογικά είναι λιγότερο προστατευτικό
• στα παιδιά λόγω της μικρής ηλικίας είναι ακόμη ανώριμα τα όργανα (νεφροί) και οι τρόποι μεταβολισμού και απομάκρυνσης τοξικών προϊόντων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συσσώρευση εντός του οργανισμού τους αυξάνοντας έτσι την ευπάθειά τους και τον κίνδυνο βλαβών
Τέλος να σημειώσουμε και κάτι για τους ενήλικες. Ο οργανισμός ενός καπνιστή δεν μπορεί να «μεταβολίσει» τις χημικές ουσίες το ίδιο εύκολα με έναν μη καπνιστή και έτσι κατακρατεί μεγαλύτερες ποσότητες ουσιών, οι οποίες όπως είπαμε δρουν αθροιστικά και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες.
Τι δείχνουν έρευνες ελληνικών πανεπιστημίων για την κατάσταση στην Ελλάδα
Ας πάμε τώρα και στα στοιχεία δημοσιευμένων ερευνών ελληνικών για τη κατάσταση και τις καθημερινές πρακτικές των ελλήνων αγροτών όσο αφορά στα φυτοφάρμακα και στις επιπτώσεις τους στην υγεία.
Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 45 χρόνια μετά την απαγόρευση χρήσης των εντομοκτόνων γενιάς του DDT, προκύπτει ότι στα νερά ορισμένων λιμνών και ποταμών της Ελλάδας ακόμη εντοπίζονται υπολείμματα. Πρόκειται για λίμνες και ποτάμια που βρίσκονται κοντά σε περιοχές που καλλιεργούνται εντατικά επί πολλά χρόνια.
Σε έρευνα του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης αναφέρεται ότι σε περιοχές της Καβάλας και Ξάνθης ανιχνεύθηκαν σε όλα τα δείγματα μητρικού γάλακτος συγκεντρώσεις οργανοχλωριωμένων ενώσεων. Το DDE (μεταβολίτης του DDT) ήταν τουλάχιστον 2 -12 φορές πάνω από το επιτρεπτό όριο στο 93% των δειγμάτων. Τα φυτοφάρμακα lindane, dieldrin και b-HCH ξεπερνούσαν τα όρια κατά 29%, 21% και 14% αντίστοιχα. Αν και οι περισσότερες από τις παραπάνω ουσίες έχουν απαγορευθεί στην Ελλάδα, εδώ και πολλά χρόνια, δυστυχώς ακόμη ανιχνεύονται και μάλιστα σε πολύ υψηλές συγκεντρώσεις.
Το DDT και η αλόγιστη χρήση του αποτελεί μια από τις μαύρες σελίδες της ιστορίας του σύγχρονου ανθρώπου. Αν και έχει σήμερα απαγορευτεί η χρήση του στις περισσότερες χώρες του πλανήτη, πρόσφατες έρευνες έχουν ανιχνεύσει DDT ή μεταβολίτες του όχι μόνο σε μητρικό γάλα, αλλά και σε αμνιακό υγρό εγκύων γυναικών, οι οποίες έχουν γεννηθεί σε διάφορες χώρες του κόσμου μετά την απαγόρευσή του και δεν είχαν καμία σχέση με αγροτικές εργασίες. Μακάρι αυτό το πάθημα να μας γίνει μάθημα.
Έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας έδειξε ότι, παρά το γεγονός ότι οι αγροτικοί πληθυσμοί έχουν μεγαλύτερο συνολικά δείκτη επιβίωσης από τους αστικούς, παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα εμφάνισης συγκεκριμένων μορφών καρκίνου όπως των χειλέων, του δέρματος, του στομάχου, του εγκεφάλου, του προστάτη, του ήπατος, του ουροποιητικού και αναπαραγωγικού συστήματος και κυρίως του αιματολεμφικού συστήματος.
Δεκαετής έρευνα (1991-2001) του καθηγητή κ. Γ. Γκινόπουλου, Διευθυντή της ογκολογικής κλινικής του Νοσοκομείου «Άγιος Ανδρέας» Πατρών στις περιοχές Ηλείας, Αχαΐας και Αιτωλοακαρνανίας, έδειξε ότι οι θάνατοι από καρκίνο στα χωριά των παραπάνω νομών ήταν 2- 4 φορές περισσότεροι από ότι στα αστικά κέντρα, κατ’ αναλογία πληθυσμού βέβαια, και αποδίδονται κατά κύριο λόγο σε συχνή και εκτεταμένη χρήση χημικών στη γεωργία.
Έρευνα της κ. Ε. Παπαδοπούλου- Μουρκίδου, Διευθύντριας του Εργαστηρίου Γεωργικών Φαρμάκων του Α.Π.Θ. διαπιστώνει την ύπαρξη υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων τόσο σε επιφανειακά όσο και σε υπόγεια ύδατα σε πολλούς δήμους και κοινότητες της Β. Ελλάδας .
Έρευνα του Τμήματος Χημείας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με επικεφαλής τον καθηγητή κ. Τριαντάφυλλο Αλμπάνη έδειξε ότι υδατικοί οργανισμοί, ψάρια, καβούρια, πάρα πολλά πουλιά τα οποία υπήρχαν στην περιοχή του Δέλτα του Αξιού και του Λουδία έχουν πλέον εξαφανιστεί. Ο άνθρωπος έχει επιβάλει ένα σύστημα μονοκαλλιέργειας (ορυζώνες) σε εκείνη την περιοχή, που έφερε μεν μια οικονομική ανάπτυξη αλλά το τίμημα της ανάπτυξης αυτής ήταν η καταστροφή του οικοσυστήματος της περιοχής.
Ο κ. Κωνσταντίνου, επίκουρος καθηγητής Ρύπανσης και Τεχνολογίας Προστασίας Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων για τα «κοκτέιλ» φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούν οι αγρότες, μας ενημερώνει ότι «όταν δυο, τρεις ουσίες ανήκουν στην ίδια χημική κατηγορία και εντοπίζονται σε ένα συγκεκριμένο τρόφιμο μπορούμε να τις αθροίσουμε και να τις συγκρίνουμε με την ανώτερη επιτρεπόμενη ημερήσια πρόσληψη. Δυστυχώς όμως για κοκτέιλ ενώσεων που ανήκουν σε διαφορετικές χημικές κατηγορίες, δεν έχουμε αρκετά στοιχεία για το πώς αλληλεπιδρούν. Ουσιαστικά υπάρχει αδυναμία ελέγχου και πρόληψης, γιατί πρόκειται για έναν τομέα ανεξερεύνητο». Μόνο η εξέταση 3 πιθανών αλληλεπιδράσεων στα 500 πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φυτοφάρμακα, θα απαιτούσε 20.700.000 πειράματα! Γεγονός ανέφικτο σωματικά, χρονικά αλλά και οικονομικά.
Κι ακόμη η κ. Ιωάννα Ηλιοπούλου-Γεωργουδάκη, οικοτοξικολόγος και καθηγήτρια Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών, για το ίδιο θέμα ισχυρίζεται ότι «όταν μιλάμε για ουσίες που έχουν η καθεμιά διαφορετική δράση δεν μπορούμε να μετράμε την τοξικότητα αθροιστικά, αφού μεταξύ τους μπορεί να γίνονται χημικές ενώσεις πολύ πιο επικίνδυνες. Δεν είναι τυχαία η έξαρση που έχουμε τις τελευταίες δεκαετίες στα αυτοάνοσα νοσήματα ή τα τεράστια προβλήματα στη γονιμότητα των ζευγαριών. Αυτές οι ουσίες είναι ενδοκρινικοί διαταράκτες, που μιμούνται τα οιστρογόνα με αποτέλεσμα να προκαλούν διαταραχές στα χαρακτηριστικά των δύο φύλων και να επιδρούν στη γονιμότητα των ειδών».
Έρευνα για τις επιπτώσεις στο γενετικό υλικό ψεκαστών φυτοφαρμάκων που έκανε το Τμήμα Γενικής Βιολογίας και Γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έδειξε σημαντική αύξηση των χρωμοσωμικών ατυπιών στο γενετικό υλικό των αγροτών της Ανατολικής Θεσσαλονίκης σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.
Ακόμη μεγαλύτερες ήταν οι χρωμοσωμικές ατυπίες σε αγρότες της Δυτικής Θεσσαλονίκης λόγω συνδυασμένης δράσης φυτοφαρμάκων και βιομηχανικών ρύπων.
Έρευνα του Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής Λάρισας έδειξε ότι όσοι κάπνιζαν, κατά τον ψεκασμό, παρουσίασαν αυξημένα ποσοστά: καρκίνου του αίματος και του λεμφικού συστήματος, μυελοδυσπλαστικού συνδρόμου, λευχαιμίας και λεμφώματος. Τα ποσοστά ήταν μεγαλύτερα (πολλαπλάσια) στους αγρότες που κατά τον ψεκασμό έτρωγαν ή έπιναν.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι στην καθημερινή γεωργική πρακτική οι Έλληνες αγρότες, είτε για λόγους κεκτημένης ταχύτητας είτε για λόγους υποβάθμισης ή άγνοιας των κινδύνων που εγκυμονούν τα συνήθως ισχυρά φυτοφάρμακα, δεν τηρούν τους κανόνες ασφαλείας.
Έτσι οι ουσίες αυτές συσσωρεύονται στο αίμα. Ένα μέρος μόνο απεκκρίνεται με τα ούρα, το υπόλοιπο παραμένει. Είναι ενδεικτικό ότι σε εκείνους τους αγρότες που έλαβαν μέτρα αυτοπροστασίας οι ουσίες που ανιχνεύθηκαν στον οργανισμό τους ήταν απειροελάχιστες. Αντίθετα, στους περισσότερους –οι οποίοι δεν ακολουθούν ούτε τους στοιχειώδεις κανόνες ασφαλείας– οι τιμές ήταν έως και 10.000 φορές πάνω από τις φυσιολογικές.
Οι ουσίες αυτές παραμένοντας στο αίμα και στα κύτταρα μπορούν να έχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία των ψεκαστών. Ο επικεφαλής του εργαστηρίου καθηγητής κ. Χρήστος Χατζηχριστοδούλου επισημαίνει επίσης και τις εξής λεπτομέρειες:
1. Η μη συμμόρφωση με τους κανόνες ασφαλείας αυξάνει κατά 1,6 φορές τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων του αίματος και του λεμφικού συστήματος.
2. Το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εργασίας στις καλλιέργειες αυξάνει συνολικά κατά 3 φορές τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων του αίματος και του λεμφικού συστήματος, κατά 4 φορές περίπου τον κίνδυνο ανάπτυξης μυελοδυσπλαστικού συνδρόμου, κατά 10 φορές τον κίνδυνο ανάπτυξης λευχαιμίας και κατά 2 φορές τον κίνδυνο ανάπτυξης λεμφώματος.
3. Η επικινδυνότητα όπως αναφέραμε και παραπάνω μεγαλώνει όταν οι αγρότες συνηθίζουν ταυτόχρονα να τρώνε ή να πίνουνε κατά τη διάρκεια του ψεκασμού.
«Εάν εξαφανιστούν οι μέλισσες τότε «θα πρέπει να γονιμοποιήσουμε τα οπωροφόρα με μηχανικό τρόπο κι αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστούμε γύρω στα 200 έως και 300 δισ.»
Για την κατάρρευση μελισσοσμηνών αναφερθήκαμε αναλυτικά σε προηγούμενη εκπομπή. Το επαναλαμβάνω και σήμερα όμως, γιατί επισημαίνεται και από άλλες πηγές, όπως είναι το Γερμανικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Μελετών που διαπιστώνει σε ερευνά του, πως τόσο στη Γερμανία όσο και στη Γαλλία τα μελίσσια εκλείπουν με σχετικά γρήγορο ρυθμό λόγω μεγάλης και αλόγιστης χρήσης ΦΠΠ . Ειδικά η Γαλλία είναι μακράν η «πρωταθλήτρια» σε χρήση ΦΠΠ στην ΕΕ.
Η έρευνα του γερμανικού ινστιτούτου κρούει και τον κώδωνα του κινδύνου σε ό,τι αφορά στην καλλιέργεια των οπωροφόρων δένδρων, η οποία θα καταστεί ασύμφορη χωρίς τις μέλισσες. Να σημειωθεί ότι για τη γονιμοποίηση των οπωροφόρων δέντρων οι μελισσοκόμοι πληρώνονται με 15 ευρώ ανά κυψέλη, καθώς και τα μεταφορικά.
Η εργασία της μέλισσας χαρακτηρίζεται αναντικατάστατη από τους ειδικούς, διότι πρόκειται για μια φυσική, αλλά και γρήγορη διαδικασία, που επιπλέον κοστίζει ελάχιστα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το γερμανικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Ερευνών, υπολόγισε μαζί με Γάλλους συναδέλφους του πως εάν εξαφανιστούν οι μέλισσες τότε «θα πρέπει να γονιμοποιήσουμε τα οπωροφόρα με μηχανικό τρόπο κι αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστούμε γύρω στα 200 έως και 300 δισ.».
Από 1 ως 3 εκατομμύρια οι άμεσες δηλητηριάσεις από φυτοφάρμακα παγκοσμίως
Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας σε ετήσια έκθεσή της μας πληροφορεί ότι ετησίως, οι άμεσες δηλητηριάσεις από φυτοφάρμακα κυμαίνονται από 1 ως 3 εκατομμύρια. Οι αριθμοί αυτοί αφορούν μόνο τα καταγεγραμμένα επεισόδια οξείας δηλητηρίασης που έχουν νοσηλευθεί. Το 75% των θυμάτων που επιβιώνουν ταλαιπωρούνται στην υπόλοιπη ζωή τους από χρόνια προβλήματα υγείας, όπως δερματίτιδες, νευρικές διαταραχές και στη χειρότερη των περιπτώσεων καρκίνο. Λόγω της δηλητηρίασης από φυτοφάρμακα 50.000 ως 250.000 άτομα χάνουν τη μάχη με τον θάνατο. Από αυτούς, το 99% κατοικεί στις αναπτυσσόμενες χώρες ή προέρχεται από αναπτυσσόμενες και εργάζεται σε ανεπτυγμένες. Στην Ελλάδα οι πρώτες επιστημονικές προσεγγίσεις στο ζήτημα των φυτοφαρμάκων αφήνουν σαφείς ενδείξεις για ύπουλες και χρόνιες επιδράσεις. Σύμφωνα με το Κέντρο Δηλητηριάσεων κάθε χρόνο έχουμε περίπου 1.500 περιπτώσεις οξείας δηλητηρίασης από φυτοφάρμακα, κάποιες θανατηφόρες.
Συμπεράσματα πρόσφατης έρευνας της δρ. Ελίζαμπεθ Γκιγιέτ του Π.Ο.Υ. που έγινε στο Μεξικό μεταξύ 2 ομάδων παιδιών ηλικίας 5 ετών, που ζούσαν η μια ομάδα στην πεδιάδα, οπού χρησιμοποιούσαν γεωργικά φάρμακα και η άλλη ομάδα παιδιών που ζούσαν στους λόφους, όπου δεν χρησιμοποιούσαν φυτοφάρμακα έδειξαν ότι τα παιδιά των φυτοφαρμάκων της πεδιάδας ήταν λιγότερο ενεργητικά, είχαν μικρότερη τάση συνεργασίας, φτωχότερη μνήμη και ήταν λιγότερο δημιουργικά στο παιχνίδι τους σε σχέση με τα παιδιά των ελεύθερων από φυτοφάρμακα λόφων.
Συμπτώματα πιθανής δηλητηρίασης από φυτοφάρμακα
Τέλος αξίζει να αναφερθούμε και για τα συμπτώματα πιθανής δηλητηρίασης από γεωργικά φάρμακα καθώς αναφέραμε λίγο πριν κάποιους αριθμούς που αφορούσαν άμεσες δηλητηριάσεις από γεωργικά φάρμακα που έχουν καταγραφεί, επειδή αυτά τα περιστατικά νοσηλεύτηκαν λόγω της οξείας μορφής που είχαν. Όμως συμπτώματα δηλητηρίασης, που δεν καταγράφονται έχουμε πολύ περισσότερα. Αυτά τα περνάμε έτσι στο πόδι όπως λέμε και δυστυχώς δεν μαθαίνουμε από τα παθήματά μας.
Ως συμπτώματα πιθανής δηλητηρίασης λοιπόν από γεωργικό φάρμακο μπορεί να θεωρηθούν τα παρακάτω: αίσθημα υπερβολικής εξασθένησης και κούρασης, έντονος ερεθισμός του δέρματος, αίσθημα καψίματος, εκτεταμένη εφίδρωση, φαγούρα στα μάτια, δάκρυα, δυσκολία στην όραση, κάψιμο στο στόμα και στο λαιμό, αυξημένη έκκριση σάλιου, ναυτία, εμετός, κοιλιακοί πόνοι και διάρροια, πονοκέφαλος, σύγχυση, μυϊκές συσπάσεις, ασταθές βάδισμα, μπερδεμένη ομιλία, επιθετικότητα και ασυνειδησία, έντονος ή επίμονος βήχας, πόνος στο στήθος, δύσπνοια, δυσκολία στην αναπνοή και λαχάνιασμα.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
