Ο νομος Σκανδαλιδη και το αορατο μελλον των Ενωσεων Αγροτικων Συνεταιρισμων

Πάνω από τέσσερις χιλιάδες συνεταιρισμοί καλούνται να συγχωνευτούν ή να πάρουν την καθεστώσα πλέον άγουσα για το… λουκέτο, μετά την ψήφιση του νόμου Σκανδαλίδη πριν από μερικές μέρες στη βουλή. Οι περίπου εκατόν είκοσι Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών (Ε.Α.Σ.) της χώρας καλούνται να μεταβληθούν σε πρωτοβάθμιους αγροτικούς συνεταιρισμούς ή σε αγροτικές εταιρικές συμπράξεις (εταιρείες με συνεταιριστικό κεφάλαιο 51%), αλλιώς θα ακολουθήσουν τον… τρίτο δρόμο: θα τεθούν τα επόμενα δύο χρόνια σε καθεστώς εκκαθάρισης, εφόσον δεν είναι οικονομικά βιώσιμες. Προς το παρόν, πρωτοβάθμιοι αγροτικοί συνεταιρισμοί, δευτεροβάθμιες Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών, κεντρικές ενώσεις και ομάδες παραγωγών, περιμένουν να ενημερωθούν επακριβώς για το τι μέλλει γενέσθαι με το νέο νόμο.

Πάντως, η Πανελλήνια Συνομοσπονδία Ενώσεων Γεωργικών Συνεταιρισμών (ΠαΣΕΓεΣ) τονίζει ότι θα προσφύγει σε διεθνείς συνεταιριστικές οργανώσεις και δικαστικά εναντίον διατάξεων του νέου νόμου, τις οποίες χαρακτηρίζει αντισυνταγματικές. Καθώς ο νόμος έχει ήδη ψηφιστεί, οι συνεταιριστές καλούνται να ενημερωθούν και να δουν πώς θα διαμορφωθεί η κατάσταση την επόμενη μέρα, ώστε να αντιμετωπίσουν και τους ανταγωνιστές τους από τον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το θέμα έχει προκαλέσει προβληματισμό και στελεχών του ΠαΣοΚ που είναι συνεταιριστές, ενώ συστήνεται διακομματική επιτροπή ώστε ν’ αντιμετωπίσει το ζήτημα. Έχει κατατεθεί πρόταση από πλευράς του «πράσινου» βουλευτή Μιχάλη Τζελέπη –που βρίσκει σύμφωνους τους συνεταιριστές των Ε.Α.Σ. που είναι ανθηρές- να παραμείνουν ως έχουν και να μη μεταβληθεί το καθεστώς λειτουργίας τους. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, κυρίαρχη τάση είναι ιδίως οι εύρωστες ενώσεις να μεταβληθούν σε Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (Α.Ε.Σ.).

Χαρτογράφηση της κατάστασης

Γεγονός είναι πάντως ότι οι τράπεζες –όπως κάνουν σχεδόν για κάθε τομέα με πρόσχημα την κρίση- δανειοδοτούν εδώ και καιρό με το σταγονόμετρο ή και καθόλου, ενώ εν αναμονή και της ψήφισης του νέου νόμου οι στρόφιγγες έκλεισαν και το πρόβλημα διογκώθηκε. Πάντως, κυβερνητικές πηγές απέκλεισαν κατηγορηματικά να χαριστούν χρέη συνεταιριστικών οργανώσεων προς το δημόσιο.

Ο κύριος όγκος των χρεών και των δανείων των ενώσεων είναι στην Αγροτική Τράπεζα και ανέρχεται συνολικά σε αρκετά εκατομμύρια ευρώ. Υπάρχουν λιγοστές Ε.Α.Σ. που πέραν της Αγροτικής είχαν δανειοδοτηθεί κι από άλλες τράπεζες ή και από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων (Τ.Ε.Μ.Π.Μ.Ε.).

Την ίδια ώρα, σε δεινή οικονομική θέση έχει περιέλθει η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Λάρισας, λίγα μόλις χρόνια μετά τα μεγάλα επιχειρηματικά ανοίγματά της, εξαιτίας της υπερχρέωσής της (περίπου 60 εκατομμύρια ευρώ!) και των άστοχων επενδυτικών κινήσεών της. Όπως και όλη η χώρα, η άλλοτε κραταιά τού θεσσαλικού κάμπου τελεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με τη διοίκησή της να αποφασίζει… μέτρα μνημονίου στην προσπάθειά της να εξασφαλίσει ρευστότητα και να βγει στην αγορά.

Στην πλειονότητά τους οι Ε.Α.Σ. διαθέτουν σημαντικά περιουσιακά στοιχεία όπως οικόπεδα, κτήματα, γραφεία, καταστήματα, αποθήκες, σιλό, εργαστήρια, μετοχές. Ορισμένες μάλιστα που συνδέθηκαν με τη μεταποίηση, διαθέτουν εκκοκκιστήρια, τυροκομεία, μύλους, ξηραντήρια, ελαιουργεία, σαπωνοποιεία, διαλογητήρια (κυρίως φρούτων), τυποποιητήρια-συσκευαστήρια, ψυγεία και νταλίκες-ψυγεία, κονσερβοποιεία, οινοποιεία, δημοπρατήρια, εργοστάσια κ.α.

Τωρινές διοικήσεις φοβούνται μήπως στραφεί το Δημόσιο εναντίον της προσωπικής περιουσίας των μελών του προεδρείου κάθε ΕΑΣ ή συνεταιρισμού και, κρυφά και φανερά, διαμηνύουν ότι αν δεν επιλυθεί το ζήτημα αυτό, τότε η μεταρρύθμιση θα έχει αποτύχει.

Ωστόσο, σανίδα σωτηρίας φαίνεται αυτή τη φορά απ’ το υπουργείο Εργασίας, αφού μέσα στον Οκτώβριο οι ΕΑΣ θα έχουν μια τελευταία ευκαιρία να υπαχθούν στην ευνοϊκή ρύθμιση για οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία και να μπορέσουν να πληρώσουν ποσά που τους αναλογούν σε δόσεις.

«Δεν γίνεται να διαλύσουμε και να ξαναστήσουμε τα πάντα»

Συνομιλώντας για όλα αυτά με τον πρόεδρο της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ξάνθης Ιωάννη Χατζηελευθεριάδη, δήλωσε: «Θα δούμε… Εμείς τουλάχιστον είμαστε σε αναμονή».

Ο συνομιλητής μας ξεκαθάρισε ότι «η Ε.Α.Σ. Ξάνθης βρίσκεται σε κατάσταση αντίστοιχη με τις υπόλοιπες, έχοντας κάποια χρέη αλλά φυσικά όχι τρελά σαν της Λάρισας. Είμαστε σε καλή κατάσταση» και κατέθεσε τη δυσπιστία του απέναντι στη νέα κατάσταση λέγοντας: «Πιστεύουμε ότι κατ’ αρχήν υπάρχει αντισυνταγματικότητα. Και αν θέλετε την προσωπική μου εκτίμηση, η πολιτεία θα έχει ζημιά από αυτό και όχι όφελος. Το ίδιο και ο παραγωγός. Η δευτεροβάθμια οργάνωση λέγεται ένωση. Αν δηλαδή την πούμε συνεταιρισμό θα αλλάξουν τα πράγματα; Θα αλλάξει η οικονομική κατάστασή της από αυτό το γεγονός; Τι έννοια θα έχει αυτή η υποβάθμιση;».

Ο κ. Χατζηελευθεριάδης σημείωσε χαρακτηριστικά: «Ζούμε σε μια ερμαφρόδιτη κατάσταση και όλη αυτή η ιστορία θα τραβήξει τουλάχιστον ένα χρόνο, από τη στιγμή που παρατείνονται και τα διοικητικά συμβούλια μέχρι τις 30 Ιουνίου. Και μετά θα έρθει ο υπουργός και θα πει “δίνω κι άλλη παράταση γιατί δεν πρόλαβαν οι εκκαθαριστές”…». Και προσθέτοντας περισσότερα ερωτήματα και ακόμη περισσότερες επιφυλάξεις, ο πρόεδρος της Ε.Α.Σ. Ξάνθης λέει: «Διαλύουμε τους συνεταιρισμούς στα χωριά. Ποιοι θα αποφασίζουν και για τι θα αποφασίζουν; Μία απραξία επί της ουσίας. Άντε και καταργήθηκαν, τι έχει να κερδίσει ο συνεταιρισμένος; Αυτή τη στιγμή στα δίκτυα κάθε οργάνωσης στα χωριά υπάρχουν και δέκα άνθρωποι που τη στηρίζουν. Όταν τη διαλύσουν τι θα κερδίσουν; Και πού θα γίνεται η συνέλευση, πώς θα παίρνονται αποφάσεις με πεντακόσια ή χίλια μέλη;» Και κατέληξε λέγοντας: «Υπάρχουν πρακτικά προβλήματα, δεν γίνεται να διαλύσουμε και να ξαναστήσουμε τα πάντα. Έχω τις επιφυλάξεις μου…».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.