Διαδερμική Αντικατάσταση της Αορτικής Βαλβίδας (TAVR) - Παρατηρητής της Θράκης | Παρατηρητής της Θράκης | Νέα από την Θράκη, την Ελλάδα & τον Κόσμο

Μείζονα ζητήματα ζωής θα κουβεντιάζουμε μια φορά τον μήνα με τον κομοτηναίο στην καταγωγή καρδιολόγο γιατρό κ. Αθηνόδωρο Νικητόπουλο, ξεκινώντας με ζητήματα που άπτονται της ειδικότητάς του. Περισσότερο συγκεκριμένα, στο σημερινό μας φύλλο μάς εξηγεί τι είναι η στένωση της αορτικής βαλβίδας, πώς αυτή αντιμετωπιζόταν μέχρι τώρα και πώς φτάσαμε στην ιατρική τεχνολογία της διαδερμικής αντικατάστασής της, που ήταν και το πρώτο ζήτημα για το οποίο αιτηθήκαμε ενημέρωση. Ενημέρωση, γιατί «τέτοιο καλό σαν τη ζωή δεν έχει…».

Η στένωση της αορτικής βαλβίδας είναι η πιο συχνή νόσος των καρδιακών βαλβίδων στους ενήλικες.

Η νόσος αυτή είναι εκφυλιστική, αναπτύσσεται κι ωριμάζει σε βάθος πολλών ετών, λόγω πάχυνσης κι επασβέστωσης των γλωχίνων (φύλλων) της βαλβίδας. Συνήθως εμφανίζεται σε προχωρημένες ηλικίες, χωρίς να αποκλείεται να απασχολήσει κάποιους ασθενείς σε νεαρότερες ηλικίες.

Στα αρχικά στάδια, επαρκεί η συνήθης κλινική καρδιολογική παρακολούθηση, σε τακτά χρονικά διαστήματα, με καρδιογραφήματα και υπέρηχους καρδιάς, και η προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής αναλόγως. Όταν όμως η στένωση της αορτικής βαλβίδας φτάσει σε σοβαρό βαθμό, τότε λόγω αδυναμίας επαρκούς διάνοιξης των γλωχίνων («φύλλων»), μοναδική επιλογή αποτελεί η αντικατάσταση της με νέα βαλβίδα. Ο ασθενής αισθάνεται την πρόοδο της νόσου, με βαθμιαία πτώση της ικανότητας για κόπωση (δύσπνοια), λόγω αδυναμίας της καρδιάς να προωθήσει (μέσα από τη στενωμένη βαλβίδα) επαρκή ποσότητα αίματος προς το υπόλοιπο σώμα. Στο τελικό δε στάδιο, η δύσπνοια («λαχάνιασμα») εμφανίζεται σε χαμηλή σωματική προσπάθεια, πχ. περπατώντας μικρές αποστάσεις και μπορεί να συνοδεύεται από λιποθυμικά επεισόδια. Η δραματικότερη εκδήλωση της σοβαρής αορτικής στένωσης είναι ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος.

Έχοντας φτάσει στο τελικό της στάδιο η στένωση της αορτικής βαλβίδας, αν αφεθεί χωρίς θεραπεία, οδηγεί, χωρίς αμφιβολία, σε καρδιακή ανεπάρκεια και μοιραία σε θάνατο.

Η στενωμένη αορτική βαλβίδα, αντιμετωπίζεται, παραδοσιακά, με χειρουργική αντικατάσταση και τοποθέτηση καινούριας μεταλλικής ή βιολογικής βαλβίδας στη θέση της παλιάς. Ένας σημαντικός, όμως, αριθμός ασθενών με τέτοια βαλβιδοπάθεια, είναι ηλικίας >75 ετών και καταγράφει κι άλλες συνοδές παθήσεις. Ως αποτέλεσμα, οι ασθενείς αυτοί, παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο επιπλοκών και θανάτου, κατά την κλασική χειρουργική αντιμετώπιση και απορρίπτονται από τους καρδιοχειρουργούς, ως «ακατάλληλοι».

Το γεγονός αυτό οδήγησε στην επινόηση της διαδερμικής αντικατάστασης της αορτικής βαλβίδας, χωρίς, δηλαδή, την πραγματοποίηση του κλασικού χειρουργείου με θωρακοτομή.

Η διαδερμική αντικατάσταση (ή τοποθέτηση) αορτικής βαλβίδας, μοιάζει, σε πολλά, με τη γνωστή αγγειοπλαστική των στεφανιαίων αγγείων («μπαλονάκι»). Κατατάσσεται στις εξειδικευμένες ελάχιστα παρεμβατικές επεμβάσεις και απαιτεί υψηλή επεμβατική εμπειρία. Κατάλληλοι ασθενείς θεωρούνται άτομα που έχουν μεγάλη ηλικία, και άλλες συνοδές παθήσεις, πχ καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, στένωση καρωτίδων, παλιό εγκεφαλικό, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια ή βρογχικό άσθμα, παλιό χειρουργείο καρδιάς ή θώρακα κα.

Η επέμβαση γίνεται στο αιμοδυναμικό εργαστήριο (κι όχι στο χειρουργείο) και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων από το πόδι (διαμηριαία προσπέλαση). Εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί η υποκλείδια αρτηρία, η ανιούσα αορτή (διαορτική προσπέλαση) και σπανιότερα η απευθείας η κορυφή της καρδιάς (διακορυφαία προσπέλαση). Κατά τη διαμηριαία προσπέλαση, μέσω ενός ειδικού καθετήρα, η νέα βαλβίδα, προωθείται, από την αριστερή ή δεξιά βουβωνική περιοχή, στη θέση της στενωμένης αορτικής βαλβίδας και τοποθετείται εντός αυτής, διορθώνοντας ένα δυνητικά θανατηφόρο νόσημα.

Οι βαλβίδες, που χρησιμοποιούνται, είναι βιολογικές (κι όχι μεταλλικές) και έχουν διαφορετικά σχήματα, ώστε να επιλέγεται η κατάλληλη βαλβίδα για τον κατάλληλο ασθενή. Έτσι αυξάνεται το ποσοστό επιτυχίας της επέμβασης και το μακροχρόνια καλό αποτέλεσμα.

Πλέον χιλιάδες ασθενείς ετησίως, σε όλο τον κόσμο, υποβάλλονται σε διαδερμική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας, με πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας (>97%), αυξάνοντας το προσδόκιμο επιβίωσης και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών αυτών.