Tevfik Tevfik: Ενας συμπολιτης που εχει πραγματικο παθος με τα κομπολογια Φιλοξενει στο καταστημα του περισσοτερα απο 5.000 χειροποιητα κομπολογια

«Στο κομπολόι η αξία έγκειται στη μοναδικότητα, τη σπανιότητα και την αίσθηση που δίνει στο χέρι»

 
Στη θέαση ενός κομπολογιού, πολλές φορές οι σκέψεις μας στρέφονται γύρω από συμπεριφορές μαγκιάς, τσαμπουκά ή ακόμη και έπαρσης. Όσο δε για αυτούς που το κρατούν, στις πλείστες των περιπτώσεων φέρεται να ανήκουν σε λαϊκά στρώματα της κοινωνίας και ομάδες όπως επί παραδείγματι στη χώρας μας, κατά το παρελθόν οι ρεμπέτες και οι κουτσαβάκηδες.
 
Ωστόσο, υπάρχει ένας τεράστιος ιστορικός πλούτος και ένας μοναδικός κόσμος που περιστρέφεται γύρω από το κομπολόι, οι ρίζες του οποίου εικάζεται πως τοποθετούνται  μεταξύ 800-500 πΧ στην Αρχαία Ινδία. 
 
Στην οδό Ερμού της Κομοτηνής, υπάρχει ένας τεχνίτης ονόματι Tevfik Tevfik -ενδεχομένως μοναδικός στο είδος του σε επίπεδο πόλης- που κατασκευάζει για 32 συναπτά έτη, χειροποίητα κομπολόγια. Από τον τρόπο που μιλά για αυτά, καταλαβαίνει εύκολα κανείς το πάθος και την αγάπη που τρέφει για το αντικείμενο. Στο κατάστημά του δε, στεγάζεται μια συλλογή από 5.000 χειροποίητα κομπολόγια, καθένα από αυτά διαφορετικό από τα υπόλοιπα. Ο κ. Tevfik, μας εισήγαγε στον κόσμο του κομπολογιού, αναδεικνύοντας τη φιλοσοφία που κρύβει τόσο η κατασκευή του, όσο και η χρήση του.
 

Ο λόγος στον ίδιο…
 
ΠτΘ: Πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με την κατασκευή κομπολογιών;
 
Τ.Τ.:  Η ενασχόληση μου με την κατασκευή κομπολογιού, ξεκίνησε πριν από περίπου 32 χρόνια. Είχα ανέκαθεν μια αδυναμία στα ρολόγια και τα κομπολόγια. Όσο προχωρούσα, αναπτύχθηκε περισσότερο το μεράκι στην κατασκευή και τη δημιουργία του κομπολογιού.
 
ΠτΘ: Πώς προέκυψε αυτό σας το ενδιαφέρον;
 
Τ.Τ.:  Ο πατέρας μου ήταν δάσκαλος και ιερέας. Ίσως τα πρώτα μου ερεθίσματα να τα έλαβα από εκείνον. Όσο ασχολήθηκα στην πορεία με το εμπόριο, χαιρόμουν να δημιουργώ. Να δένω και να φτιάχνω κομπολόγια. Στην πορεία της ενασχόλησής μου, κατάφερα και έφτιαξα ένα εργαστήριο όπου έκοβα σε τόρνο. Έτσι μου επετράπη να έχω πλέον δικά μου, αποκλειστικά σχέδια.
 
ΠτΘ: Πείτε μας λίγα λόγια για τη διαδικασία που ακολουθείτε για την κατασκευή ενός κομπολογιού.
 
Τ.Τ.:  Η κατασκευή ενός κομπολογιού ξεκινά από την πρώτη ύλη. Τα κόβουμε σε κομμάτια, τα τρυπάμε, μετά τα λειαίνουμε σε τόρνο ή σε διάφορα μηχανήματα, τους δίνουμε το σχήμα που θέλουμε κι έπειτα τα γυαλίζουμε. Τέλος, ακολουθεί το στάδιο του σχεδίου και του δεσίματος. Τα κομπολόγια που έχω στη συλλογή μου είναι πάνω από 5.000 μοντέλα αλλά η ιδιαιτερότητα έγκειται στο γεγονός ότι κάθε κομπολόι είναι μοναδικό. Κανένα δεν είναι ίδιο με κάποιο άλλο. Αυτή είναι και για εμάς η μεγαλύτερη «σπαζοκεφαλιά».
 
ΠτΘ: Πότε εντοπίζουμε την ύπαρξη του πρώτου κομπολογιού;
 
Τ.Τ.:  Η ιστορία του κομπολογιού έχει τις ρίζες της στο βάθος της ιστορίας. Όλες οι θρησκείες ανά τον κόσμο έχουν το δικό τους είδος κομπολογιού. Υπάρχει για παράδειγμα το ρωμαιοκαθολικό ροζάριο, το μουσουλμανικό τασμπίχ, το ορθόδοξο κομποσκοίνι, το βουδιστικό μάλα. Το κομπολόι είναι ένα εργαλείο προσευχής και προσέγγισης του Θεού. Ένας από τους λόγους που το κρατούν είναι διότι χαλαρώνει τον άνθρωπο, τον ηρεμεί και τον παρασέρνει σε κόσμους σκέψης, διαλογής και εν είδει χαλάρωσης.
 
Ωστόσο, είναι πολλοί εκείνοι που πλέον το χρησιμοποιούν για μια απλή απασχόληση των χεριών. Αυτός ο τρόπος ίσως δεν ενδείκνυται τόσο,  διότι το κομπολόι πρέπει να χαλαρώνει τον άνθρωπο, να τον ηρεμεί και να τον παρασέρνει σε κόσμους σκέψης και διαλογής.
 
ΠτΘ: Οι περισσότεροι, μη γνωρίζοντας την ιστορία που κουβαλά, το έχουμε συνυφασμένο με τοποθεσίες όπως ένα καφενείο. Στη συνείδηση του κόσμου είναι ένα αντικείμενο «λαϊκό».
 
Τ.Τ.:  Είναι πράγματι λαϊκό το κομπολόι στις μέρες μας. Είναι από τα λίγα αντρικά αξεσουάρ που εντοπίζουμε στα καφενεία, τις ταβέρνες και-κατά την ξεκούραση-στα σπίτια. Σημασία έχει κρατώντας κανείς ένα κομπολόι, να επωφελείται από αυτό, να ανατάσσεται ψυχικά και πνευματικά. Η καθημερινότητα είναι γνωστό πως φέρει τα δικά της προβλήματα. Το κομπολόι είναι ένα εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη των προβλημάτων.
 

«Ακόμη και η ζωγραφική ενός κομπολογιού, στην Ανατολή θεωρείται τέχνη»

 
ΠτΘ: Tι έχετε να μας πείτε για την καταγραφή τους;
 
Τ.Τ.:  Υπάρχουν πάρα πολλές βιβλιογραφίες για το κομπολόι. Ακόμη και η ζωγραφική ενός κομπολογιού στην Ανατολή θεωρείται τέχνη. Τα μουσουλμανικά κομπολόγια φτιάχνονται με 99 χάντρες. Κατά την πίστη των μουσουλμάνων, ο Θεός έχει 99 ονόματα, καθένα από τα οποία αντιπροσωπεύει και μια ιδιότητα του Θεού. Κάθε χάντρα λοιπόν, αντιπροσωπεύει και μια ιδιότητα. Επειδή όμως το κομπολόι με 99 χάντρες είναι αρκετά μακρύ και ως εκ τούτου δύσκολα μεταχειρίσιμο, διαιρέθηκε στα 3. Μετά την προσευχή περιστρέφεται 3 φορές. Γι’ αυτό και όλα τα συλλεκτικά κομμάτια έχουν 33 χάντρες. Οι αριθμοί -και αυτό αφορά και στο ελληνικό κομπολόι- συνήθως είναι μονοί. Αυτό συμβαίνει διότι όταν πιάνεται ένα κομπολόι πρέπει να κρατιέται από τη μια του χάντρα και αυτές που μένουν και από τις δυο πλευρές να είναι ισάριθμες, χάριν πρακτικότητας.
 
Υπάρχουν διάφοροι καλλιτέχνες του κομπολογιού ανά τον κόσμο που φτιάχνουν κάποια χειροποίητα συλλεκτικά κομπολόγια. Παλαιότερα δε, υπήρχαν παζάρια που πουλούσαν αποκλειστικά κομπολόγια. Σήμερα, στα ανατολικά κράτη μπορεί να βρει κάποιος αγορές ολόκληρες.

Τα υλικά κατασκευής ενός κομπολογιού

 
ΠτΘ: Από τι μπορεί να είναι φτιαγμένο ένα κομπολόι;
 
Τ.Τ.:  Τα κομπολόγια φτιάχνονται από διάφορα υλικά. Ορυκτές πέτρες, οργανικά υλικά, ξύλα, κόκαλα, κέρατα, νύχια τίγρη, ελεφαντόδοντο κλπ. Κάποια κομπολόγια είναι σκαλιστά και κεντημένα με διάφορες φιγούρες, από κέλυφος χελώνας ή μαμούθ.
 
Μια  κατηγορία κομπολογιού είναι τα κεχριμπάρια. Το  κεχριμπάρι είναι η ρητίνη από τα κωνοφόρα προϊστορικά δέντρα. Τα κομπολόγια από κεχριμπάρι είναι εκατομμυρίων χρόνων και αποτελούν προϊστορικά απολιθώματα. Έχουν μείνει δηλαδή στη γη με συγκεκριμένες πιέσεις και θερμοκρασίες, και ως απολίθωμα έχουν μετατραπεί σε πετρώματα τα οποία βρίσκονται σε διάφορα σημεία του κόσμου όπως στη Βαλτική, στην Λατινική Αμερική, Άπω Ανατολή κλπ. Στην Τουρκία δε, υπάρχει ένα μαύρο κεχριμπάρι που λέγεται «ερζερούμ».
 
Μια άλλη κατηγορία που αρέσει αρκετά, είναι οι μαστίχες. Οι μαστίχες είναι αναπλασμένο κεχριμπάρι. Το κεχριμπάρι επειδή είναι εύθραυστο υλικό, θέλει ιδιαίτερη προσοχή στην μεταχείρισή του. Υπάρχουν όμως και κάποια πρόσθετα μυστικά των κομπολογιών που φτιάχνονταν παλιά τα οποία και είναι τα πιο περιζήτητα. Αυτά αποκαλούνται ή μαστίχες ή φατουράν. Το φατουράν, προέρχεται από το όνομα ενός Αιγύπτιου -κατά τις φημολογίες- που έζησε στα μέσα του 19ου- τέλη 18ου αιώνα. Τότε, έφτιαχναν κάποια κομπολόγια που είναι αδύνατο να ξανακατασκευαστούν σήμερα παρά την εξέλιξη της επιστήμης. Υπάρχουν πάρα πολλά εργαστήρια χημείας που προσπαθούν να τα αντιγράψουν και μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει εφικτό. Η ιδιαιτερότητα αυτών είναι ότι είναι λίγο πιο βαριά. Το ατόφιο κεχριμπάρι επιπλέει σε πυκνό αλατόνερο, είναι σχετικά ελαφρύ. Αντίθετα, οι μαστίχες δεν επιπλέουν αλλά είναι πιο ανθεκτικές και πολύ πιο ωραίες σε αίσθηση στο χέρι.
 
Οι μεσαίες κατηγορίες κομπολογιών, εμπεριέχουν ορυκτές πέτρες όπως είναι το μάτι της τίγρης, ο χρυσόλιθος, ο αχάτης, ο λάπις. Εκατοντάδες πέτρες, κάποιες εκ των οποίων έχουν σχέση και με τα ζώδια. Πάρα πολλοί προτιμούν κάποιο κομπολόι που να συνδέεται με το ζώδιό τους, ανάλογα με τον πολιτισμό. Οι αρχαίοι αιγύπτιοι για παράδειγμα στα ζώδια πίστευαν στην τύχη συγκεκριμένων πετρών. Οι βυζαντινοί ή οι εβραίοι, έχουν διαφορετικές προτιμήσεις.
 
Ακόμη, υπάρχουν πάρα πολλά κομπολόγια φτιαγμένα από μοσχοκάρυδο. Το μοσχοκάρυδο στην πραγματικότητα είναι κουκούτσι που βγαίνει στην Μεσοποταμία, Ανατολική Τουρκία, Βόρειο Ιράκ κλπ. Είναι αρκετά δύσκολη η εύρεση τους αλλά υπάρχουν τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως μεμονωμένα υλικά στη μορφή χαντρών.
 
Η κατασκευή ενός κομπολογιού, κρύβει από  πίσω της μια φιλοσοφία. Είναι ολόκληρη επιστήμη. Δεν είναι κάποιες απλές χάντρες περασμένες σε ένα κορδόνι. Η ποικιλία, η αξία και όλα όσα διαμορφώνουν ένα κομπολόι, είναι ολόκληρη επιστήμη. Τα κομπολόγια τα λατρεύω και αυτό είναι το σημαντικότερο για εμένα. Είναι ο έρωτας και το πάθος μου. Γι’ αυτό και θέλω να τυγχάνουν της ανάλογης σεβάσμιας μεταχείρισης από τους πελάτες μου.

«Στο κομπολόι, η αξία έγκειται στη μοναδικότητα, τη σπανιότητα και την αίσθηση που δίνει στο χέρι»

 
ΠτΘ: Φαίνεται να αντιμετωπίζετε την κατασκευή τους σαν ένα είδος ιεροτελεστίας.
 
Τ.Τ.:  Είναι αυτό ακριβώς και στενοχωριέμαι πολλές φορές που βλέπω να καταπονούν και να κακομεταχειρίζονται τα κομπολόγια πετώντας τα από εδώ και από εκεί. Θέλω να βλέπω ένα κομπολόι να είναι ή στα χέρια κάποιου, ή στην τσέπη ή σε κάποιο πουγκί ή κουτάκι. Για πολλούς μπορεί να μην έχει μεγάλη σημασία, αλλά για εμένα έχει αρκετή.
 
ΠτΘ: Όσον αφορά την κοστολόγησή τους;
 
Τ.Τ.:  Οι τιμές των κομπολογιών ποικίλουν. Υπάρχουν αυτά που ξεκινούν από 10-15ευρώ και αυτά που φτάνουν ως και χιλιάδες. Κάποιοι συλλέκτες επιδεικνύουν ενδιαφέρον σε αρκετά ακριβά κομπολόγια. Στα μουσουλμανικά δε κράτη, ένα κομπολόι μπορεί να φτάσει ως και 1.000.000 ευρώ, ενδεχομένως και παραπάνω. Αυτό συμβαίνει λόγω του πλήθους αλλά και του είδους των πετρωμάτων με τα οποία κοσμούνται. Κάθε χάντρα μπορεί να έχει ας πούμε 2-3 καράτια διαμαντιών. Αν το πολλαπλασιάσουμε επί 33, προκύπτει το υπέρογκο ποσό που προανέφερα.
 
ΠτΘ: Πώς κρίνετε εξελικτικά την πορεία του κομπολογιού;
 
Τ.Τ.:   Το αντικείμενο στις μέρες μας έχει βιομηχανοποιηθεί. Υπάρχουν εργοστάσια που την ημέρα μπορούν να παράξουν εκατομμύρια κομπολόγια. Αυτά όμως είναι ευτελούς αξίας. Στο κομπολόι η αξία έγκειται στη μοναδικότητα, τη σπανιότητα και την αίσθηση που δίνει στο χέρι. Ακόμη και ο ήχος έχει τη σημασία του. Ένα κομπολόι δεν πρέπει να παράγει ενοχλητικό ήχο αλλά ούτε βέβαια να είναι εντελώς αθόρυβο. Πρέπει να είναι εύηχο.
 
ΠτΘ: Νεότερες ηλικίες επιδεικνύουν ενδιαφέρον στην αγορά του;
 
Τ.Τ.:   Βέβαια. Οι νέοι προτιμούν ιδιαίτερα τα μπεγλέρια. Ένα ακόμη  ενδιαφέρον είναι ότι επιδεικνύεται ενδιαφέρον και από τα κορίτσια. Υπάρχει μια κατηγορία γυναικείων κομπολογιών που δημιουργήθηκε στην πορεία του χρόνου. Τα κομπολόγια αυτά είναι μικρότερα σε μέγεθος, πιο κομψά και μινιμαλιστικά, συνήθως με έντονους χρωματισμούς.
Info
 
Διεύθυνση: Ερμού 59, Κομοτηνή
Τηλ: 25310 24576
e-mail: [email protected]
Facebook: kombologiaTevfik

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.