Ένας Λατινιστής Πολίτης του Κόσμου έγινε μέλος του ΤΕΦ του ΔΠΘ

07.11.2019 22:33

Κώστας Μαρκενδούδης

Επίτιμος Διδάκτορας αναγορεύτηκε ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Leeds, Robert Maltby

Δείτε περισσότερα στο: http://www.paratiritis-news.gr/

«Τα Πανεπιστήμια στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο να εξασφαλίσουν ότι θα συνεχιστούν οι δεσμοί τόσο στην έρευνα όσο και στη διδασκαλία»

 

«Τα Πανεπιστήμια έχουν μεγάλη ευθύνη να δώσουν στους σπουδαστές τη δυνατότητα να μάθουν τα Λατινικά από την αρχή»

 
 
Την πεποίθησή του ότι η εκμάθηση αλλά και η φιλολογική ενασχόληση με τα Λατινικά έχουν συνέχεια, όπως συνέχεια θα πρέπει να έχουν και οι συνεργασίες των Πανεπιστημίων της Ευρώπης και του Ηνωμένου Βασιλείου για την προαγωγή της γνώσης, εξέφρασε ο Ομότιμος Καθηγητής Λατινικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου του Leeds κ. Robert Maltby, ο οποίος αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτορας του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας την Τετάρτη 6 Νοεμβρίου.
 
Η αναγόρευση πραγματοποιήθηκε σε ένα κατάμεστο Αμφιθέατρο, γεμάτο με καθηγητές του ΔΠΘ, φίλους, συνεργάτες και φοιτητές του κ. Maltby από την Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και πολλούς φοιτητές του Τμήματος, με την περιένδυση του τιμώμενου να πραγματοποιεί η Αντιπρύτανης του ΔΠΘ κ. Ζωή Γαβριηλίδου και η Πρόεδρος του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας κ. Μαρία Τζιάτζη.
 
O Ομότιμος Καθηγητής έχει να επιδείξει πλουσιότατο ερευνητικό και συγγραφικό έργο σε πολλούς τομείς της Λατινικής Φιλολογίας, ενώ συμμετείχε ως μέλος της πρώτης Επιτροπής Εξωτερικής Αξιολόγησης του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας συμβάλλοντας καθοριστικά στον εκσυγχρονισμό και την ποιοτική αναβάθμιση του Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο.
 
Απότοκο αυτής της στενής συνεργασίας και του ενεργού και αδιάπτωτου ενδιαφέροντός του για την εξέλιξη του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας αποτέλεσε και η πρωτοβουλία του για τη δωρεά της Βιβλιοθήκης του Τμήματος Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Leeds στη Βιβλιοθήκη του Τμήματος με τους περίπου 1.600 τόμους (βιβλία αρχαιογνωσίας, σειρές επιστημονικών περιοδικών αλλά και σπάνια παλαίτυπα και στερεότυπες εκδόσεις) να αναβαθμίζουν σημαντικά την αρχαιογνωστική συλλογή της Βιβλιοθήκης.

 

Μαρία Τζιάτζη
«Ανήκει χωρίς αμφιβολία σε εκείνους τους ακάματους φιλολόγους που ασχολούνται με τη διδασκαλία της λατινικής γλώσσας»

 
Τον κ. Maltby στην ακαδημαϊκή οικογένεια του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας, της Σχολής Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών και του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης καλωσόρισε η πρόεδρος του Τμήματος κ. Μαρία Τζιάτζη, η οποία σημείωσε πως αυτός ανήκει χωρίς αμφιβολία σε εκείνους τους ακάματους φιλολόγους που ασχολούνται με τη διδασκαλία της λατινικής γλώσσας, την αρχαία ετυμολογία, τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα.
 
Το ετυμολογικό του λεξικό με τίτλο A Lexicon of Ancient Latin Etymologies (Leeds 1991) αποτελεί κορυφαία συμβολή στον χώρο της αρχαίας ετυμολογίας και εξακολουθεί να αποτελεί διαχρονικά έργο αναφοράς, με το ερευνητικό έργο του να  επικεντρώνεται στη ρωμαϊκή κωμωδία και τη ρωμαϊκή ερωτική ελεγεία, με μία ιδιαίτερη ενασχόληση με τη σχέση μεταξύ ρωμαϊκής ερωτικής ελεγείας και ελληνιστικού επιγράμματος.
 
Ευχαρίστησε και συνεχάρη δε τον Επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος και μαθητή του Καθηγητή κ. Maltby, κ. Χάρη Μιχαλόπουλο, όπως και τους δύο άλλους συναδέλφους λατινιστές του Τμήματος, την Επίκουρη Καθηγήτρια κ. Άννα Μαστρογιάννη και τον Επίκουρο Καθηγητή κ. Ιωάννη Ντεληγιάννη, για την πρωτοβουλία τους να προτείνουν την αναγόρευση του σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος και να διοργανώσουν ένα Διεθνές Συνέδριο προς τιμήν του.

 

Χάρης Μιχαλόπουλος
 «Ο Robert Maltby αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στη μελέτη της λατινικής γλώσσας και λογοτεχνίας, καθώς και στην καλλιέργεια και προώθηση των κλασικών σπουδών εν γένει»

 
Τον έπαινο του τιμωμένου εκφώνησε ο Επίκουρος Καθηγητής κ. Χάρης Μιχαλόπουλος, σημειώνοντας πως πρόκειται για έναν άνθρωπο που συνδυάζει με τρόπο σπάνιο την αφοσίωση του ερευνητή, τον ζήλο του δασκάλου και την πνευματική ευρύτητα ενός πολίτη του κόσμου.
 
Ο Καθηγητής Robert Maltby, σημείωσε, είναι διεθνώς γνωστός για την ερευνητική του δουλειά. Πίσω όμως από αυτήν την αξιοζήλευτη πορεία στον ακαδημαϊκό στίβο κρύβεται ο άνθρωπος. Πίσω από την πολυσέλιδη λίστα των δημοσιεύσεων και τις αναρίθμητες ετεροαναφορές που εύκολα μπορεί να βρει κανείς στο διαδίκτυο για τον τιμώμενο, κρύβεται ο μόχθος, η αγωνία και η αυτοθυσία ενός ανθρώπου, ο οποίος αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στη μελέτη της λατινικής γλώσσας και λογοτεχνίας, καθώς και στην καλλιέργεια και προώθηση των κλασικών σπουδών εν γένει.
 
Αφού αναφέρθηκε στην εκπαίδευση και τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά επιτεύγματα του κ. Maltby, ο κ. Μιχαλόπουλος αναφέρθηκε στις εντατικές του προσπάθειες για τη δημιουργία ενός δικτύου ακαδημαϊκών ανταλλαγών (καθηγητών και φοιτητών) στο πλαίσιο του Προγράμματος Erasmus, ξεκινώντας την ανταλλαγή με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης μέσω του εκεί Καθηγητή Λατινικής Φιλολογίας Στρατή Κυριακίδη και στη συνέχεια το δίκτυο ενισχύθηκε με τη συμμετοχή του Καθολικού Πανεπιστημίου του Μιλάνου μέσω του Καθηγητή Guido Milanese.
 
Από αυτό το δίκτυο ανταλλαγών με το Πανεπιστήμιο του Leeds, το οποίο ο κ. Maltby διατήρησε ενεργό για πολλές δεκαετίες, ακόμα και σε δύσκολες περιόδους, επωφελήθηκε μεγάλος αριθμός Ελλήνων φοιτητών, μεταξύ των οποίων και ο ίδιος, αλλά και άλλοι μέσα σε αυτήν την αίθουσα, για τους οποίους η παραμονή για ένα εξάμηνο στο Leeds στο πλαίσιο του Erasmus υπήρξε μια εμπειρία που τους άλλαξε τη ζωή (επαγγελματική και προσωπική).
 
«Δεν θα ξεχάσω ποτέ πόσο ουσιαστικές και πάντα ενθαρρυντικές υπήρξαν οι συναντήσεις μαζί του στο γραφείο του κατά τη διάρκεια συγγραφής της διδακτορικής μου διατριβής. Άκουγε πάντοτε με προσοχή, συγκέντρωση και υπομονή, δίχως να βιάζεται και κυρίως δίχως να προσπαθεί να επιβάλλει τις απόψεις του» σημείωσε, τονίζοντας πως η σχέση επόπτη και υποψηφίου διδάκτορα δεν ήταν σχέση επιβολής αλλά σχέση πραγματικής καθοδήγησης, αλληλοκατανόησης και συμπόρευσης.
 
Καταληκτικά ο κ. Μιχαλόπουλος σημείωσε πως με βάση την πολύ σημαντική και διεθνώς αναγνωρισμένη προσφορά του καθηγητή Maltby στη Λατινική Φιλολογία, το αδιάλειπτο ενδιαφέρον και την έμπρακτη υποστήριξή του στο ΔΠΘ, στη μακρινή Θράκη, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από την πρωτεύουσα της άλλοτε κραταιάς ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, το σώμα μιας άλλης Συγκλήτου, ακαδημαϊκής αυτήν τη φορά, ενέκρινε την ομόφωνη απόφαση του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας να αναγορεύσει σε Επίτιμο Διδάκτορά του και να περιενδύσει με την τήβεννο της Σχολής έναν άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του στη θεραπεία των Μουσών και τη μελέτη της Λατινικής Φιλολογίας.
 
«Κι αν αυτά μοιάζουν σήμερα να είναι τύποι και απόηχοι ενός ένδοξου αλλά μακρινού παρελθόντος, η ουσία παραμένει πως η Ρώμη με τον πολιτισμό και το πνεύμα της θα εξακολουθεί να βρίσκει άξιους ερευνητές, αφοσιωμένους εργάτες και συνεχιστές μιας μακραίωνης φιλολογικής παράδοσης» σημείωσε, τονίζοντας πως η αναγνώριση της προσφοράς τέτοιων προσωπικοτήτων πέρα από ένδειξη τιμής, φιλίας και εκτίμησης είναι ταυτόχρονα και υπόσχεση για μελλοντική συνέχεια.
 
«Αγαπημένε μου δάσκαλε, εκ μέρους των συναδέλφων μου θέλω να σε ευχαριστήσω από καρδιάς για όλα όσα μας έχεις προσφέρει και να σε καλωσορίσω στην ακαδημαϊκή οικογένεια του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης» κατέληξε ο κ. Μιχαλόπουλος.

 

Robert Maltby
 «Τα πανεπιστήμια στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο να εξασφαλίσουν ότι θα συνεχιστούν οι δεσμοί τόσο στην έρευνα όσο και στη διδασκαλία»

 
Στην αντιφώνησή του ο κ. Maltby, σημείωσε πως η καριέρα του στις κλασικές σπουδές, έχει εμπλουτιστεί από τις διάφορες επαφές και ανταλλαγές που είχε στην Ευρώπη, ειδικά με την Ιταλία και την Ελλάδα, μέσα από το πρόγραμμα Erasmus, καθώς και με άλλες χώρες μέσα από ερευνητικές συνεργασίες.
 
Το ΔΠΘ και το ΤΕΦ, όπως γνωρίζει έχοντας λάβει μέρος στην εξωτερική αξιολόγησή του, έχει ισχυρή εξωστρέφεια, τόσο στην προσέλκυση φοιτητών όσο και στην ερευνητική συνεργασία, με την γεωγραφική του θέση να το κάνει ένα σημαντικό σημείο επαφής Δυτικών και Ανατολικών πολιτισμών.
 
Το πανεπιστήμιο, συνεχίζει να δίνει έμφαση και να αναδεικνύει την πολιτιστική υπεροχή της περιοχής της Θράκης, και πρέπει να είναι περήφανο για το πνευματικό παρελθόν, ξεκινώντας από τον Δημόκριτο, που παρόλο λιγότερο «επιτυχημένος» από τους συγχρόνους του, φαίνεται πως είναι πιο κοντά στις σύγχρονες ψυχολογικές και κοσμολογικές απόψεις.
 
Ο Καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στους πολλούς μεταπτυχιακούς φοιτητές που είχε στο Leeds από την Ευρώπη, με ιδιαίτερες ικανότητες, κάποιοι από τους οποίους βρισκόταν μέσα στην αίθουσα, και έγιναν με τη σειρά τους καθηγητές.
 
Σε όλη του την καριέρα προσπάθησε να ακολουθήσει πορεία που ενώνει την φιλολογία με την γλωσσολογία, τόνισε, ενώ καταλυτική ήταν η επαφή του με τους καθηγητές Στρατή Κυριακίδη, του ΑΠΘ στην Ελλάδα, και του Guido Milanese, του Καθολικού Πανεπιστημίου του Μιλάνο.
 
Οι επαφές που έκανε με τους συναδέρφους του, είναι η πρακτική που πρέπει να ακολουθείται στην Ευρωπαϊκή ακαδημαϊκή συνεργασία, εκτίμησε ο ίδιος και εξέφρασε την ελπίδα πως παρά τις πολιτικές δυσκολίες που υπάρχουν σήμερα στο Ηνωμένο Βασίλειο, αυτές οι ακαδημαϊκές επαφές θα συνεχίζουν να είναι δυνατές και στο μέλλον.
 
«Τα πανεπιστήμια στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν μια σημαντική ευθύνη, να εξασφαλίσουν ότι θα συνεχιστούν οι δεσμοί, τόσο στην έρευνα όσο και στη διδασκαλία, και πρέπει να αξιοποιήσουν την υπερήφανη παράδοση της ανεξαρτησίας τους, υπερασπίζοντας την διατήρηση αυτών των επαφών ως θέμα υψηλότερης προτεραιότητας» ανέφερε, τονίζοντας πως η Σχολή Κλασικών Σπουδών αυτό ακριβώς κάνει, αναπτύσσοντας πολλαπλές επαφές μέσω του Erasmus.
 

«Τα Πανεπιστήμια έχουν μεγάλη ευθύνη να δώσουν στους σπουδαστές τη δυνατότητα να μάθουν τα Λατινικά από την αρχή»

 
Κάτι το οποίο ανέφερε και στην αντιφώνησή του, ήταν ότι το μέλλον των Λατινικών, τα οποία βλέπουμε να κόβονται από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε πάρα πολλές χώρες, έχοντας κοπεί στη Μ. Βρετανία σε όλα τα σχολεία πλην των ιδιωτικών, ενώ και στην Ελλάδα βρίσκονται υπό διωγμόν στην Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, επαφίεται πλέον στα Πανεπιστήμια.«Τα Πανεπιστήμια έχουν μεγάλη ευθύνη να δώσουν στους σπουδαστές τη δυνατότητα να μάθουν την γλώσσα από την αρχή, μιας και είναι το μόνο μέρος στο οποίο έχει απομείνει αυτή η ελευθερία» τόνισε.
 
Άλλωστε τα Λατινικά, είναι η γλώσσα που ενημερώνει όλη τη μελέτη της Ρωμαϊκής Λογοτεχνίας, ενώ και σε μερικές επιστήμες, όπως η Ιατρική , η Αρχιτεκτονική κτλ, υπάρχουν πολλές ιδέες που ακόμα μπορούν να είναι χρήσιμες.
 
Ως παράδειγμα έφερε την Ιατρική, όπου υπάρχει πολλή συζήτηση για τα ιαματικά φυτά, που δεν έχουν διερευνηθεί πλήρως στις λατινικές πηγές, και έτσι έχει ακόμα επιστημονική, πέρα από φιλολογική αξία η γνώση τους.
 
Πάντως θεωρεί πως συμβαίνει το εξής παράδοξο, ότι πλέον οι Κλασικοί, είναι πιο δημοφιλείς από ποτέ, γιατί αντί οι μαθητές να ξεκινούν από τη γλώσσα, η εκμάθηση της οποίας μπορεί να είναι κάπως στρυφνή, μαθαίνουν την ελληνική και ρωμαϊκή Ιστορία, που τους κινεί την προσοχή.
 
Έτσι στη συνέχεια, όταν έχουν ήδη μπει στο συγκεκριμένο θέμα, θέλουν να κάνουν ένα βήμα παραπέρα, να μάθουν την γλώσσα ώστε να αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση στα κείμενα.
 
«Από μια άποψη αυτός είναι ο σωστός τρόπος, γιατί και εγώ όταν ήμουν μαθητής, δεν ενδιαφερόμουν αρχικά για τους Έλληνες και τους Ρωμαίους, απλά ενδιαφερόμουν για τη γλώσσα» ανέφερε χαρακτηριστικά.
 
Ο κ. Maltby, θέλοντας να προωθήσει την εκμάθηση των Λατινικών από την αρχή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, έχει συγγράψει, σε συνεργασία με τον κ. Kenneth Belcher, το βιβλίο «Τα Λατινικά: Μαθαίνοντας την Γλώσσα από τις Πηγές», το οποίο έχει μεταφραστεί και στα Ελληνικά από τον Ευάγγελο Καρακάση και την Ελένη Περάκη-Κυριακίδου, μέσα από το οποίο δίνεται η ευκαιρία στον φοιτητή να έλθει σε επαφή από την αρχή με τον αυθεντικό Λατινικό λόγο, χωρίς «φτιαχτές» προτάσεις, που μπορεί να είναι λίγο δύσκολο στην αρχή, όμως θεωρεί πως το τέλος θα το ανταποδώσει στον σπουδαστή.
 

Γνωρίζοντας τις ετυμολογίες

 
Αξίζει να σημειωθεί ότι με αφορμή την αναγόρευσή του, στην Κομοτηνή πραγματοποιήθηκε το Συνέδριο «Λατινική Γλώσσα και Λογοτεχνία: (Παλιά) Όρια και (Νέες) Προοπτικές», στο οποίο, όπως σημείωσε ο κ. Maltby, δίνεται έμφαση στην ετυμολογία, όχι όμως στην μοντέρνα, επιστημονική ετοιμολογία που γνωρίζουμε, αλλά σε αυτό που θεωρούσαν οι Ρωμαίοι ότι ήταν Ετυμολογία.
 
Αυτή λοιπόν την ετυμολογία χρησιμοποιούσαν στην Λογοτεχνία τους, όμως στο παρελθόν οι Λατινιστές δεν ασχολούνταν με αυτή, γιατί από τεχνική σκοπιά, είναι λάθος.«Όμως πρέπει να καταλάβουμε πως σκέφτονταν οι συγγραφείς των κειμένων, για αυτό και έγραψα το λεξικό όλων αυτών των ετυμολογιών» σημείωσε, που επιτρέπει σε όσους ασχολούνται με αυτή να δούμε το «παιχνίδι» επάνω σε αυτές τις λέξεις και τις συνδέσεις τους στην Ρωμαϊκή Λογοτεχνία.
 
Η κυριότερη διαφορά με την σύγχρονη ετυμολογία είναι ότι κάθε λέξη έχει πολλαπλές ετυμολογίες, και μπορεί ο χρήσης να χρησιμοποιήσει την κατάλληλη για το αντικείμενο για το οποίο μιλά. Έτσι δεν είναι σταθερό σύστημα, και μπορεί ο καθένας να εμπνευστεί και να σκεφτεί τη δική του ετυμολογία, που λειτουργεί με το άτομο ή το αντικείμενο που περιγράφει κανείς.

ΓΝΩΜΕΣ

DUTH CORNER

Magazine